Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι βρίσκεται αντιμέτωπος με τις σκληρές πιέσεις της Ουάσιγκτον, που ζητούν παραχωρήσεις ουκρανικών εδαφών ως αντάλλαγμα για την ειρήνη. Οι αμερικανικές απαιτήσεις περιορίζουν δραματικά τα περιθώρια κινήσεων του Κιέβου, οδηγώντας τον Ουκρανό πρόεδρο σε ένα αδιέξοδο χωρίς εύκολες λύσεις.
Η συνάντηση με τον Τραμπ
Η κατ’ ιδίαν συνάντηση του Ζελένσκι με τον Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσιγκτον τη Δευτέρα (18/08) διεξάγεται σε ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα. Έρχεται μόλις λίγες ημέρες μετά την αποτυχημένη σύνοδο κορυφής στην Αλάσκα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, όπου δεν υπήρξε καμία πρόοδος για κατάπαυση του πυρός.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι ΗΠΑ επιμένουν στην παραχώρηση πέντε ουκρανικών περιφερειών, με αντάλλαγμα ασαφείς εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο. Ο Τραμπ φέρεται να προτείνει ακόμη και ένα «άρθρο 5 του ΝΑΤΟ αλά καρτ» για την Ουκρανία, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζει τι θα περιλαμβάνει στην πράξη.
Νωρίτερα τα μηνύματα του Ντόναλντ Τραμπ προς τον Ουκρανό πρόεδρο δεν ήταν τυχαία, αλλά εντάσσονται στο νέο πλαίσιο πιέσεων που διαμορφώνεται μετά τη σύνοδο κορυφής με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αλάσκα. Εκεί, ο Αμερικανός πρόεδρος απέσυρε το αίτημα για απλή κατάπαυση του πυρός και έθεσε ως στόχο μια «μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία». Στο ίδιο πνεύμα, λίγο πριν από τη συνάντηση με τον Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ δήλωσε πως ο Ουκρανός ηγέτης «μπορεί να τερματίσει τον πόλεμο της Ρωσίας αν το θέλει», ξεκαθαρίζοντας ταυτόχρονα ότι «η Ουκρανία δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ» στο πλαίσιο μιας συμφωνίας. «Κάποια πράγματα δεν αλλάζουν ποτέ», σχολίασε με νόημα στο μήνυμά του στην πλατφόρμα Truth Social.
Δύσκολες επιλογές για το Κίεβο
Ο Ουκρανός πρόεδρος καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε δύο επώδυνα σενάρια:
-
είτε να συγκρουστεί με την Ουάσιγκτον, ρισκάροντας να χάσει τη στρατιωτική και οικονομική στήριξη των ΗΠΑ,
-
είτε να αποδεχθεί μια συμφωνία ειρήνης που συνεπάγεται απώλεια εδαφών και πολιτικό κόστος στο εσωτερικό.
Ο ίδιος παραμένει ανυποχώρητος: «Δεν θα παραχωρήσουμε ούτε σπιθαμή γης», τόνισε πρόσφατα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης μόνο σε τριμερή με Πούτιν και Τραμπ. Ωστόσο, η Μόσχα δεν έχει δείξει μέχρι στιγμής διάθεση να συμμετάσχει σε τέτοιο πλαίσιο.
Στήριξη από την Ευρώπη, ανησυχία για το μέλλον
Στην Ουάσιγκτον, ο Ζελένσκι συνοδεύεται από τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, και τον πρόεδρο της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Σταμπ, με στόχο να ενισχύσει τη διαπραγματευτική του θέση. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ωστόσο φοβούνται ότι μια συμφωνία με όρους που θα ευνοούν τον Πούτιν θα αποτελέσει προηγούμενο, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες ρωσικές επιθετικές ενέργειες στο μέλλον.
Η πίεση στο εσωτερικό μέτωπο
Παράλληλα, ο Ζελένσκι δέχεται πιέσεις και στο εσωτερικό. Τον Ιούλιο, χιλιάδες Ουκρανοί βγήκαν στους δρόμους κατηγορώντας την κυβέρνησή του για προσπάθεια υπονόμευσης των θεσμών κατά της διαφθοράς. Η φθορά της δημοτικότητάς του, σε συνδυασμό με τις απώλειες στο μέτωπο και την περιορισμένη επιτυχία των αντεπιθέσεων, μειώνουν την πολιτική του ισχύ.
Ένα αδιέξοδο χωρίς ξεκάθαρη λύση
Με τις μάχες να συνεχίζονται και τον ΟΗΕ να καταγράφει τον Ιούνιο και τον Ιούλιο ως τους πιο αιματηρούς μήνες για αμάχους τα τελευταία τρία χρόνια, ο Ουκρανός πρόεδρος βρίσκεται μπροστά σε μια από τις πιο κρίσιμες αποφάσεις της θητείας του.
Η επιλογή του θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της Ουκρανίας, αλλά και τις ισορροπίες ασφαλείας στην Ευρώπη. Για την ώρα, ο Ζελένσκι παραμένει εγκλωβισμένος σε ένα δίλημμα όπου κάθε δρόμος κρύβει κινδύνους – είτε την απώλεια εδαφών, είτε την απώλεια της αμερικανικής στήριξης.
