Μια σημαντική γεωπολιτική ανατροπή φαίνεται να συντελείται στη Λιβύη, καθώς σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Bloomberg, ο στρατάρχης Χαλίφα Χαφτάρ είναι έτοιμος να δώσει το «πράσινο φως» στην Τουρκία για έρευνες υδρογονανθράκων σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Ανατολικής Λιβύης, που ελέγχεται από τον Χαφτάρ, προετοιμάζεται να ψηφίσει υπέρ της επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019, το οποίο μέχρι σήμερα η Βεγγάζη απέρριπτε κατηγορηματικά. Η κίνηση αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί, σηματοδοτεί μια ιστορική στροφή στις σχέσεις Άγκυρας – Βεγγάζης.
Από την αντιπαράθεση στη συνεργασία
Ο Χαφτάρ, που στο παρελθόν είχε ταχθεί ανοιχτά εναντίον της Τουρκίας λόγω της στρατιωτικής στήριξης που παρείχε στην κυβέρνηση της Τρίπολης, φαίνεται πλέον να αναθεωρεί τη στρατηγική του. Η μεταστροφή αυτή αποδίδεται σε συστηματικές διπλωματικές προσπάθειες της Άγκυρας να «χτίσει γέφυρες» με την Ανατολική Λιβύη, ενώ χαρακτηριστική ήταν η πρόσφατη επίσκεψη της τουρκικής κορβέτας TCG Kinaliada στη Βεγγάζη.
Παράλληλα, ο γιος του στρατάρχη, Σαντάμ Χαφτάρ, ταξίδεψε τον περασμένο Απρίλιο στην Άγκυρα, όπου συναντήθηκε με τον Τούρκο υπουργό Άμυνας και τον αρχηγό του στρατού, στέλνοντας σαφές μήνυμα για το νέο κλίμα που διαμορφώνεται.
Ενεργειακά και οικονομικά συμφέροντα
Πέραν των γεωπολιτικών ισορροπιών, η Τουρκία επιδιώκει και την αναβίωση δισεκατομμυρίων δολαρίων σε επενδυτικά συμβόλαια, που είχαν «παγώσει» μετά το ξέσπασμα του λιβυκού εμφυλίου. Ήδη, έχουν ξεκινήσει απευθείας αεροπορικές συνδέσεις προς τη Βεγγάζη, ενώ τουρκικές κατασκευαστικές εταιρείες δραστηριοποιούνται σε έργα ανοικοδόμησης.
Σύμφωνα με λιβυκές πηγές που επικαλείται το Bloomberg, στην Ανατολική Λιβύη διαμορφώνεται πλέον ευρεία συναίνεση ότι η συνεργασία με την Τουρκία μπορεί να ενισχύσει την τοπική οικονομία και να φέρει επενδυτικά οφέλη.
Διεθνείς αντιδράσεις και το «αγκάθι» για την Ελλάδα
Η ενδεχόμενη έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τον Χαφτάρ προκαλεί ανησυχία σε Αθήνα και Λευκωσία, καθώς οι θαλάσσιες ζώνες που περιλαμβάνει επικαλύπτονται με ελληνικές και κυπριακές διεκδικήσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα έχει ήδη προκηρύξει διεθνή διαγωνισμό για ενεργειακές έρευνες νότια της Κρήτης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τοποθετηθεί κατηγορηματικά κατά του μνημονίου, χαρακτηρίζοντάς το παράνομο και ασύμβατο με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Ωστόσο, η πιθανή στροφή της Βεγγάζης προς την Άγκυρα αναμένεται να αναδιαμορφώσει τον ενεργειακό και γεωπολιτικό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου, εντείνοντας την πίεση στην ελληνική διπλωματία.
