Η Πολωνία ζήτησε και επίσημα την ενεργοποίηση του Άρθρου 4 του ΝΑΤΟ, μετά τις αλλεπάλληλες παραβιάσεις του εναέριου χώρου της από ρωσικά drones. Πρόκειται για μια εξέλιξη που φέρνει τη Συμμαχία αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή πρόκληση και θέτει επί τάπητος τον κίνδυνο γενικευμένης κλιμάκωσης στην Ευρώπη.
Η επίκληση του Άρθρου 4 και το μήνυμα Τουσκ
Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ χαρακτήρισε «τεράστια πρόκληση» τις εισβολές των drones, «Πιθανότατα έχουμε να κάνουμε με μια μεγάλης κλίμακας πρόκληση», και ανακοίνωσε πως η χώρα του επικαλείται το Άρθρο 4 του ΝΑΤΟ, το οποίο προβλέπει διαβουλεύσεις μεταξύ των μελών όταν απειλείται η ασφάλεια ή η εδαφική ακεραιότητα ενός κράτους-μέλους.
Ήταν η πρώτη φορά που ρωσικά UAV καταρρίφθηκαν σε έδαφος κράτους-μέλους της Συμμαχίας, ενώ μαχητικά F-16, F-35 και αεροσκάφη Awacs συμμετείχαν στον συντονισμό της επιχείρησης.
Αντιδράσεις στην Ευρώπη και το ΝΑΤΟ
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας κατήγγειλε την «πλέον σοβαρή παραβίαση του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου από τη Ρωσία από την έναρξη του πολέμου», κάνοντας λόγο για εσκεμμένη ενέργεια. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ξεκαθάρισε πως «δεν θα υπάρξουν συμβιβασμοί στην ασφάλεια των συμμάχων μας».
Παράλληλα, οι εικόνες καταστροφών σε κατοικημένες περιοχές της ανατολικής Πολωνίας ενίσχυσαν το αίσθημα ανησυχίας, με τις τοπικές αρχές να κλείνουν τέσσερα αεροδρόμια, μεταξύ αυτών και το διεθνές αεροδρόμιο της Βαρσοβίας.
🇺🇸#US President #Trump simply ignored journalists’ questions about 🇷🇺#Russia‘n drones over
🇵🇱#Poland & #NATO told Reuters that the Alliance does not consider this as an attack
-impotent pic.twitter.com/mEvXCghoB4— C4H10FO2P ☠️ (@markito0171) September 10, 2025
Το μήνυμα Ζελένσκι και η στάση της Ουάσιγκτον
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε την εισβολή των drones «εξαιρετικά επικίνδυνη εξέλιξη για την Ευρώπη» και κάλεσε τη Δύση να απαντήσει πιο αποφασιστικά στις κινήσεις της Μόσχας.
Δοκιμασία για τη Συμμαχία – Κλείνουν τα σύνορα με τη Λευκορωσία
Η Πολωνία προχώρησε σε σκληρή κίνηση ανακοινώνοντας το κλείσιμο των συνόρων της με τη Λευκορωσία, σύμμαχο της Ρωσίας, καθώς από την Παρασκευή ξεκινούν οι μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές ασκήσεις Zapad 25. Οι ασκήσεις που θα πραγματοποιηθούν στη δυτική Ρωσία και στη Λευκορωσία έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία, όχι μόνο στη Βαρσοβία αλλά και στις χώρες της Βαλτικής – Λιθουανία και Λετονία – που είναι επίσης μέλη του ΝΑΤΟ.
«Πράξη πολέμου»
Την ίδια ώρα, στις Ηνωμένες Πολιτείες, το ζήτημα προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις. Ο Ρεπουμπλικάνος βουλευτής Τζο Γουίλσον χαρακτήρισε την επίθεση με drones στην Πολωνία «πράξη πολέμου», ενώ ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Ντικ Ντέρμπιν υπογράμμισε ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν δοκιμάζει την αποφασιστικότητα της Δύσης να προστατεύσει την Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής. Ήδη από τον Αύγουστο, η Βαρσοβία είχε επιδώσει νότα διαμαρτυρίας στη Μόσχα, καταγγέλλοντας «εσκεμμένη πρόκληση» μετά τη συντριβή ρωσικού drone στο ανατολικό τμήμα της χώρας.
Τι σημαίνει η ενεργοποίηση του Άρθρου 4 του ΝΑΤΟ
Η επίκληση του Άρθρου 4 δεν συνεπάγεται αυτόματα στρατιωτική δράση. Πρόκειται για έναν μηχανισμό διαβούλευσης, που επιτρέπει σε κάθε κράτος-μέλος να ζητήσει άμεση συζήτηση όταν θεωρεί ότι απειλείται η ασφάλειά του.
Αντίθετα, το Άρθρο 5 είναι αυτό που προβλέπει την αμοιβαία άμυνα και την κοινή στρατιωτική απάντηση σε περίπτωση επίθεσης.
Η Πολωνία με την κίνηση αυτή επιδιώκει:
-
Να θέσει το ζήτημα σε ύψιστη προτεραιότητα εντός της Συμμαχίας.
-
Να πιέσει για συντονισμένα μέτρα αποτροπής κατά της Ρωσίας.
-
Να στείλει μήνυμα αποφασιστικότητας τόσο στη Μόσχα όσο και στους συμμάχους της.
