Μια τηλεφωνική συνομιλία ανάμεσα στον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Ντόναλντ Τραμπ φέρνει ξανά στο προσκήνιο το παρασκήνιο του πολέμου στην Ουκρανία. Ο Ρώσος πρόεδρος φέρεται να έθεσε ευθέως στον Αμερικανό ηγέτη το αίτημα για πλήρη παραχώρηση του Ντονέτσκ, ως όρο για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Το τηλεφώνημα που αναστάτωσε τη Δύση
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post, ο Πούτιν ζήτησε από τον Τραμπ να αποδεχθεί την παραχώρηση του Ντονέτσκ από το Κίεβο, χαρακτηρίζοντάς την «προϋπόθεση ειρήνης». Η κίνηση αυτή αιφνιδίασε την Ουάσιγκτον και προκάλεσε ανησυχία στους Ευρωπαίους συμμάχους, καθώς μια τέτοια συμφωνία θα άφηνε την Ουκρανία αποδυναμωμένη και τη Ρωσία με στρατηγικό πλεονέκτημα στην ανατολική πλευρά της χώρας.
Ο Πούτιν δεν κάνει πίσω
Ο Ρώσος πρόεδρος επιμένει ότι το Ντονέτσκ αποτελεί “κρίσιμο κομμάτι της ρωσικής σφαίρας επιρροής” και δεν δείχνει διάθεση υποχώρησης. Παρά την αισιοδοξία του Τραμπ ότι “υπάρχει δρόμος για συμφωνία”, ο Πούτιν επανέλαβε τις πάγιες απαιτήσεις του, υπογραμμίζοντας πως χωρίς τον πλήρη έλεγχο της περιοχής δεν πρόκειται να σταματήσει τις επιχειρήσεις.
Οι υποχωρήσεις που φέρεται να πρότεινε η Μόσχα
Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, ο Ρώσος ηγέτης φέρεται να πρότεινε “ανταλλάγματα”, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μερικής αποχώρησης από τμήματα των περιοχών Ζαπορίζια και Χερσώνας, εφόσον λάβει τον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ. Αμερικανοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν την πρόταση “μικρό βήμα” σε σχέση με τις προηγούμενες απαιτήσεις του, ενώ Ευρωπαίοι διπλωμάτες τη θεώρησαν “προσχηματική κίνηση χωρίς ουσία”.
Ο Τραμπ, η “αισιοδοξία” και τα όρια της διαπραγμάτευσης
Ο Ντόναλντ Τραμπ αποφεύγει να σχολιάσει δημόσια το αίτημα του Πούτιν, ωστόσο δηλώνει ότι θέλει “να σταματήσει το αίμα” και πως “η ειρήνη είναι εφικτή χωρίς νέα όπλα”. Μετά τη συνάντησή του με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο, ανακοίνωσε ότι θα συναντηθεί με τον Πούτιν στη Βουδαπέστη, στο πλαίσιο νέας φάσης διαπραγματεύσεων. “Ας σταματήσουν εκεί που είναι, ας διεκδικήσουν και οι δύο τη νίκη, και η Ιστορία ας αποφασίσει”, έγραψε στα social media, επιχειρώντας να κρατήσει ισορροπίες ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Το παρασκήνιο με τους εξοπλισμούς
Η Ουκρανία, παρά τις ελπίδες της, δεν εξασφάλισε τα πυραυλικά συστήματα Tomahawk που διεκδικούσε από τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, το ζήτημα “πάγωσε” μετά το τηλεφώνημα με τον Πούτιν, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό στο Κίεβο. Διπλωματικοί κύκλοι μιλούν για “σιωπηρή παύση” της αμερικανικής στρατιωτικής υποστήριξης, μέχρι να διαμορφωθεί καθαρή εικόνα για την πορεία των συνομιλιών.
Η Ευρώπη σε αναβρασμό
Εν τω μεταξύ, η Αυστρία απέσυρε το βέτο της στο νέο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας, επιτρέποντας την προώθηση των μέτρων ενόψει της συνεδρίασης των ΥΠΕΞ στο Λουξεμβούργο. Η αλλαγή στάσης της Βιένης αποδίδεται σε παρασκηνιακές διαβουλεύσεις με τις Βρυξέλλες, με στόχο να ξεμπλοκάρουν ζητήματα που σχετίζονται με ρωσικά περιουσιακά στοιχεία και αποζημιώσεις τραπεζών.
Το “τίμημα” μιας ειρήνης με όρους
Αναλυτές εκτιμούν ότι το αίτημα Πούτιν για το Ντονέτσκ ανοίγει επικίνδυνο προηγούμενο: η ειρήνη μέσω εδαφικών παραχωρήσεων ενδέχεται να μετατραπεί σε “νομιμοποίηση της ισχύος”. Παράλληλα, εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο οι δυτικές δυνάμεις θα δεχθούν να “αγοράσουν” τη λήξη του πολέμου παραχωρώντας ουκρανικό έδαφος.
Η επόμενη μέρα
Η επικείμενη συνάντηση Τραμπ – Πούτιν στη Βουδαπέστη αναμένεται να καθορίσει τη νέα γραμμή ισορροπίας στην Ουκρανία. Εάν όντως τεθεί επίσημα το “αντάλλαγμα” του Ντονέτσκ, η διεθνής κοινότητα θα κληθεί να αποφασίσει αν πρόκειται για βήμα προς την ειρήνη ή για αποδοχή μιας νέας πραγματικότητας που επιβάλλεται με τη βία.
Η ειρήνη που αγοράζεται με αντάλλαγμα εδάφη δεν είναι ποτέ σταθερή. Το Ντονέτσκ μπορεί να γίνει το σύμβολο μιας “συμφωνίας” ή η αρχή ενός νέου γύρου συγκρούσεων με διαφορετικούς όρους.
Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν αν το “παζάρι” Τραμπ – Πούτιν θα γραφτεί στην ιστορία ως συμφωνία ειρήνης ή ως ρήγμα που άλλαξε την παγκόσμια ισορροπία.
