Η δεύτερη προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ δεν μοιάζει με μια κλασική «τελική θητεία» όπου η εξουσία φθείρεται και οι κινήσεις γίνονται πιο προσεκτικές. Αντίθετα, όπως επισημαίνει ανάλυση του CNN, ο Τραμπ ξεκινά το 2026 πιο επιθετικός, πιο συγκρουσιακός και πιο αποφασισμένος να αφήσει αποτύπωμα ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ρήξη με θεσμούς, συμμάχους και παγιωμένες ισορροπίες.
Το ερώτημα που πλανάται πλέον ανοιχτά δεν είναι αν προκαλεί αναστάτωση. Είναι αν οδηγεί το σύστημα στα όριά του.
Ανάλυση του CNN περιγράφει έναν πρόεδρο που εντείνει την αντεκδίκηση, συγκεντρώνει εξουσία στο εσωτερικό και ακολουθεί μια επιθετική, σχεδόν ιμπεριαλιστική γραμμή στο εξωτερικό, με ανοιχτά μέτωπα που εκτείνονται από τη Λατινική Αμερική μέχρι τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη.
Εξουσία χωρίς φθορά και χωρίς φρένα
Οι περισσότεροι πρόεδροι στη δεύτερη θητεία τους χάνουν πολιτικό έδαφος. Ο Τραμπ δεν περίμενε ποτέ παθητικά τη φθορά της δεύτερης θητείας του. Ο Τραμπ, αντίθετα, λειτουργεί σαν να μην έχει τίποτα να χάσει. Όπου υπάρχει θεσμικός περιορισμός, διεθνής κανόνας ή κατεστημένο πλαίσιο, επιχειρεί να το συντρίψει.
Όπως σχολιάζει το CNN, όπου βλέπει φρένο, επιλέγει σύγκρουση, με τη Δικαιοσύνη, με την κεντρική τράπεζα, με διεθνείς κανόνες, ακόμη και με την ίδια τη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων.
Αυτό τον καθιστά απρόβλεπτο και την απρόβλεπτη εξουσία τη φοβάται πάντα το παγκόσμιο σύστημα. Το αποτέλεσμα, όπως σημειώνει το CNN, είναι ότι εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο βρίσκουν τη ζωή τους δεμένη με τις αποφάσεις ενός προέδρου που παραμένει απρόβλεπτος και ακραίος.
Πίεση στη Δικαιοσύνη και τη Fed
Στο εσωτερικό, ο Τραμπ κατηγορείται ότι εργαλειοποιεί την ομοσπονδιακή εξουσία για να πλήξει όσους θεωρεί εχθρούς. Η αποκάλυψη του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, ότι βρίσκεται στο στόχαστρο εισαγγελικής έρευνας, ερμηνεύεται ως σαφές μήνυμα, όποιος αντιστέκεται στις επιθυμίες του Λευκού Οίκου πληρώνει τίμημα. Για το CNN, πρόκειται για προειδοποίηση προς κάθε θεσμικό παράγοντα: η ανεξαρτησία έχει όρια και τα όρια τα θέτει ο Λευκός Οίκος.
Αν η Fed πάψει να λειτουργεί ανεξάρτητα, τότε το πλήγμα δεν είναι πολιτικό αλλά δομικό: αγγίζει την ίδια τη βάση της αμερικανικής οικονομικής ισχύος.
Το Ιράν ως επόμενη μεγάλη δοκιμασία
Το πιο εκρηκτικό δίλημμα αφορά το Ιράν. Σύμβουλοι του Τραμπ έχουν παρουσιάσει σενάρια στρατιωτικής παρέμβασης, μετά τη βίαιη καταστολή διαδηλώσεων από το καθεστώς του Αλί Χαμενεΐ .
Η ιδέα μιας αμερικανικής παρέμβασης φαντάζει δελεαστική για όσους βλέπουν πιθανή κατάρρευση ενός καθεστώτος 45 ετών.
Το ερώτημα, όπως το θέτει το CNN, είναι αν μια αμερικανική επέμβαση θα μπορούσε να επιταχύνει την πτώση του καθεστώτος ή αν θα οδηγούσε σε χάος, εμφύλιο και ευρύτερη περιφερειακή ανάφλεξη και πόσο έτοιμες είναι οι ΗΠΑ να διαχειριστούν τις συνέπειες;
Ιμπεριαλισμός του 21ου αιώνα
Η στρατηγική του Τραμπ δεν περιορίζεται στη Μέση Ανατολή. Η επιδίωξη ελέγχου της Βενεζουέλας και των πετρελαϊκών της αποθεμάτων, αλλά και η απαίτηση για κυριαρχία στη Γροιλανδία, περιγράφονται ως μια εντυπωσιακή επιστροφή σε λογικές ωμής ισχύος.
Σύμφωνα με το CNN, τέτοιες κινήσεις απειλούν τη συνοχή του ΝΑΤΟ και τη μεταπολεμική διεθνή τάξη, που βασίστηκε στη συνεργασία και όχι στη βία.
Η σκληρή μεταναστευτική πολιτική και η κλιμάκωση των επιχειρήσεων της ICE, ακόμη και μετά τη δολοφονία πολίτη στη Μινεσότα, βαθαίνουν τον διχασμό στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων και αντικρουόμενες τοποθετήσεις τοπικών αρχών ενισχύουν την εικόνα μιας χώρας που συγκρούεται με τον ίδιο της τον εαυτό.
Επιτυχίες με τεράστιο ρίσκο
Για τους υποστηρικτές του, ο Τραμπ υλοποιεί υποσχέσεις, σφραγίζει τα σύνορα, επιβάλλει την πολιτισμική του ατζέντα και επιτίθεται στα ΜΜΕ που θεωρεί εχθρικά. Όμως, όπως υπογραμμίζει το CNN, η ίδια αυτή επιθετικότητα γεννά κινδύνους.
Η αυξανόμενη ανοχή στο ρίσκο, ιδιαίτερα σε στρατιωτικές επιλογές, μπορεί να οδηγήσει σε τραγωδίες, ενώ η λογική της ωμής ισχύος ευνοεί έναν κόσμο «ισχυρών ανδρών» εις βάρος μικρότερων εθνών.
Η δεύτερη προεδρία Τραμπ μπορεί, προς το παρόν, να έχει διαλύσει τις προβλέψεις περί φθίνουσας εξουσίας. Όμως, όπως καταλήγει το CNN, συνοδεύεται από τεράστιους κινδύνους. Αν οι επιλογές του οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτες συγκρούσεις ή στη διάλυση της διεθνούς τάξης, η Αμερική και ο κόσμος μπορεί να μοιάζουν αγνώριστοι.
Αν αυτά τα ρίσκα υλοποιηθούν, ο κόσμος που θα παραδώσει ο Τραμπ φεύγοντας από το Οβάλ Γραφείο ίσως δεν θυμίζει σε τίποτα τον κόσμο που παρέλαβε.
Και αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα της εποχής.
