Ένας αθέατος αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνος «πόλεμος» εξελίσσεται πάνω από τα κεφάλια μας, καθώς ρωσικοί δορυφόροι φέρονται να έχουν υποκλέψει τις επικοινωνίες τουλάχιστον δώδεκα κρίσιμων ευρωπαϊκών δορυφόρων, αποκαλύπτουν οι Financial Times επικαλούμενοι Ευρωπαίους αξιωματούχους ασφάλειας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, δύο ρωσικά διαστημικά οχήματα έχουν πλησιάσει σε εξαιρετικά κοντινή απόσταση ευρωπαϊκούς γεωστατικούς δορυφόρους, δημιουργώντας σοβαρούς φόβους όχι μόνο για υποκλοπή ευαίσθητων δεδομένων, αλλά και για ενδεχόμενη χειραγώγηση της τροχιάς τους ή ακόμη και πρόκληση καταστροφικών συγκρούσεων.
Οι ύποπτοι ελιγμοί των Luch-1 και Luch-2
Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκονται οι ρωσικοί δορυφόροι Luch-1 και Luch-2, οι οποίοι εδώ και χρόνια παρακολουθούνται στενά από δυτικές στρατιωτικές και πολιτικές διαστημικές αρχές. Τα δύο οχήματα έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένους ύποπτους ελιγμούς, παραμένοντας για εβδομάδες –ακόμη και μήνες– σε πολύ κοντινή απόσταση από ευρωπαϊκούς δορυφόρους που εξυπηρετούν την ήπειρο, το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και τμήματα της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι από την εκτόξευσή του το 2023, το Luch-2 έχει προσεγγίσει τουλάχιστον 17 ευρωπαϊκούς δορυφόρους, σύμφωνα με τροχιακά δεδομένα και παρατηρήσεις επίγειων τηλεσκοπίων.
Υποκλοπές και «sigint» στο Διάστημα
«Και οι δύο δορυφόροι θεωρείται ότι ασχολούνται με sigint, δηλαδή συλλογή σημάτων επικοινωνιών», δήλωσε στους Financial Times ο Michael Traut, επικεφαλής της διαστημικής διοίκησης των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων. Όπως εξηγούν αξιωματούχοι πληροφοριών, τα ρωσικά οχήματα φαίνεται να έχουν σχεδιαστεί ώστε να τοποθετούνται εντός του στενού «κώνου» των δεσμών δεδομένων που μεταδίδονται από επίγειους σταθμούς προς τους δορυφόρους.
Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο καθώς πολλοί ευρωπαϊκοί δορυφόροι, ειδικά παλαιότερης τεχνολογίας, δεν διαθέτουν προηγμένα συστήματα κρυπτογράφησης. Αυτό τους καθιστά ευάλωτους σε υποκλοπή δεδομένων διοίκησης, τα οποία θεωρούνται το «κλειδί» για τον έλεγχο της τροχιάς και της λειτουργίας τους.
Κίνδυνος χειραγώγησης και καταστροφής
Αναλυτές προειδοποιούν ότι, εφόσον η Ρωσία έχει καταγράψει τα δεδομένα διοίκησης, θα μπορούσε θεωρητικά να μιμηθεί τους επίγειους χειριστές και να στείλει ψευδείς εντολές. Με αυτόν τον τρόπο, οι προωθητήρες των δορυφόρων θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να εκτραπούν από την τροχιά τους, να τεθούν εκτός λειτουργίας ή ακόμη και να οδηγηθούν σε πτώση.
Παρότι εκτιμάται ότι τα Luch-1 και Luch-2 δεν διαθέτουν από μόνα τους άμεσες δυνατότητες καταστροφής, οι πληροφορίες που συλλέγουν θεωρούνται κρίσιμες για τον σχεδιασμό μελλοντικών, λιγότερο εμφανών επιθέσεων – είτε από το διάστημα είτε από το έδαφος, μέσω παρεμβολών και κυβερνοεπιθέσεων.
Υβριδικός πόλεμος με νέο μέτωπο
Οι εξελίξεις στο Διάστημα έρχονται σε μια περίοδο που η Ρωσία εντείνει τον λεγόμενο «υβριδικό πόλεμο» στην Ευρώπη, με ενέργειες όπως δολιοφθορές σε υποθαλάσσια καλώδια και κρίσιμες ενεργειακές υποδομές. Αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι το Διάστημα μετατρέπεται σταδιακά σε νέο πεδίο αντιπαράθεσης.
«Τα δορυφορικά δίκτυα είναι η αχίλλειος πτέρνα των σύγχρονων κοινωνιών», είχε προειδοποιήσει ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Boris Pistorius. «Όποιος τα πλήξει μπορεί να παραλύσει ολόκληρα κράτη».
Νέα ρωσικά οχήματα και ανησυχία στο ΝΑΤΟ
Την ίδια στιγμή, αναλυτές παρατηρούν αυξημένη δραστηριότητα και από νέους ρωσικούς δορυφόρους, όπως οι Cosmos 2589 και 2590, με παρόμοιες δυνατότητες ελιγμών. Σύμφωνα με ειδικούς, όλοι οι δορυφόροι που έχουν προσεγγιστεί ανήκουν σε διαχειριστές χωρών του ΝΑΤΟ, γεγονός που εντείνει τις γεωπολιτικές ανησυχίες.
Ανοιχτά ερωτήματα για το μέλλον
Παρότι υπάρχουν ενδείξεις ότι το Luch-1 ενδέχεται να έχει υποστεί βλάβη ή μερικό κατακερματισμό, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το πρόβλημα δεν εξαφανίζεται. Αντίθετα, το Διάστημα φαίνεται να εξελίσσεται σε ένα νέο, σιωπηλό πεδίο σύγκρουσης, με τεράστιες συνέπειες για την ασφάλεια, τις επικοινωνίες και την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών.
