Σε μια Ευρώπη που ετοιμάζεται να κλείσει οριστικά την πόρτα στο ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2027, η Ελλάδα επιχειρεί να βρεθεί στην πρώτη γραμμή της επόμενης ημέρας. Δημοσίευμα των Financial Times αναδεικνύει τη στρατηγική της Αθήνας να εξελιχθεί σε βασικό κόμβο εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, διεκδικώντας κεντρικό ρόλο στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης.
Η Ελλάδα ως νότια πύλη LNG για την Ευρώπη
Σύμφωνα με το άρθρο, «η Ελλάδα τοποθετείται ως η νότια πύλη της Ευρώπης για εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), κυρίως από τις ΗΠΑ, καθώς η ΕΕ προετοιμάζεται για πλήρη απαγόρευση του ρωσικού αερίου έως το 2027».
Η Αθήνα, όπως επισημαίνεται, ποντάρει στη γεωγραφική της θέση, στην ενίσχυση της δυναμικότητας LNG, στις αναβαθμίσεις των υποδομών και στις στενές σχέσεις με την Ουάσιγκτον, ώστε να διασφαλίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου την επόμενη μέρα της απαγόρευσης.
Το δημοσίευμα υπενθυμίζει ότι πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα κάλυπτε περίπου το 40% των αναγκών της ΕΕ σε φυσικό αέριο. Μέχρι το 2024 το ποσοστό αυτό είχε περιοριστεί στο 11%, με το μεγαλύτερο μέρος του κενού να καλύπτεται από αμερικανικό LNG, το οποίο αντιπροσωπεύει πλέον σχεδόν το 60% των εισαγωγών LNG της Ένωσης.
Παπασταύρου: «Δεν πρόκειται πλέον να χρηματοδοτούμε τον επιτιθέμενο»
Στο άρθρο φιλοξενούνται δηλώσεις του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, ο οποίος υπογραμμίζει: «Δεν πρόκειται πλέον να χρηματοδοτούμε τον επιτιθέμενο. Πρέπει να γίνουν περισσότερες προσπάθειες για τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών ορυκτών καυσίμων. Αυτή η αποσύνδεση δεν θα συμβεί από μόνη της».
Όπως σημειώνεται, από την ανάληψη των καθηκόντων του το 2025 ο υπουργός προωθεί στενότερη ενεργειακή συνεργασία με τις ΗΠΑ, προβάλλοντας την ενέργεια ως γέφυρα διατλαντικών σχέσεων. «Αυτό που ξεκίνησε ως έκτακτη προμήθεια LNG από τις ΗΠΑ μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει εξελιχθεί σε μια πιο μακροπρόθεσμη αναδιάταξη των ενεργειακών πηγών της ΕΕ», δήλωσε, προσθέτοντας: «Η αμερικανική ενέργεια έχει μετατραπεί σε δομικό πυλώνα της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ευρώπης».
Ρεβυθούσα, κάθετος διάδρομος και νέες επενδύσεις
Κομβικό ρόλο στη στρατηγική αυτή διαδραματίζει η Ρεβυθούσα, το νησί δυτικά της Αθήνας όπου λειτουργεί ο βασικός τερματικός σταθμός LNG της χώρας. Πρόσφατα αμερικανικό φορτίο εκφορτωνόταν στον σταθμό και από εκεί το επαναεριοποιημένο LNG κατευθύνθηκε προς τα Βαλκάνια και πέραν αυτών μέσω του «κάθετου διαδρόμου».
Ο λεγόμενος vertical corridor, που δημιουργήθηκε μετά το 2022 από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, επιτρέπει ροή φυσικού αερίου από νότο προς βορρά. Η δημιουργία του επιταχύνθηκε όταν η Ρωσία διέκοψε τις εξαγωγές προς τη Βουλγαρία λόγω της άρνησης πληρωμής σε ρούβλια.
Οι χώρες που συμμετέχουν στο σχήμα αξιοποίησαν και προσαρμόσαν υφιστάμενες υποδομές, ενώ η Βουλγαρία επενδύει 400 εκατ. ευρώ για την άρση σημείων συμφόρησης έως το 2027.
Από τη διαφοροποίηση στον TAP και τον IGB
Η στροφή δεν ξεκίνησε το 2022. Όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, η Ελλάδα είχε ήδη κινηθεί προς τη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας. Η Μαρία Ρίτα Γκάλι, πρώην διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ, υπενθυμίζει την ολοκλήρωση του αγωγού TAP το 2020, επένδυση ύψους 4,5 δισ. ευρώ, που συνδέει τα ελληνοτουρκικά σύνορα με την Ιταλία μέσω Αλβανίας και Αδριατικής.
«Όταν ξέσπασε η κρίση, βρισκόμασταν σε ισχυρότερη θέση», ανέφερε, σημειώνοντας επίσης την ολοκλήρωση του διασυνδετήριου αγωγού Ελλάδας – Βουλγαρίας και την ενίσχυση της δυναμικότητας με δύο νέους σταθμούς συμπίεσης στη βόρεια Ελλάδα.
Την ίδια στιγμή, το δημοσίευμα αναφέρεται και στη δραστηριότητα ελληνόκτητων δεξαμενόπλοιων, που συνέχισαν να μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο σε τρίτους προορισμούς, όταν οι τιμές επέτρεπαν συμμόρφωση με το πλαφόν που είχαν επιβάλει οι σύμμαχοι του Κιέβου.
Η εικόνα που αποτυπώνουν οι Financial Times είναι σαφής: με αναβαθμισμένες υποδομές, νέες διασυνδέσεις και ισχυρές διατλαντικές σχέσεις, η Ελλάδα επιχειρεί να εδραιωθεί ως κομβικός ενεργειακός παίκτης στη μετα-ρωσική εποχή της Ευρώπης.
