Μια ανησυχητική τάση που κυκλοφορεί στα social media βάζει στο στόχαστρο ένα από τα πιο κοινά παυσίπονα. Το λεγόμενο «paracetamol challenge» φέρεται να ενθαρρύνει εφήβους να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες παρακεταμόλης, αδιαφορώντας για τον σοβαρό κίνδυνο δηλητηρίασης.
Οι υγειονομικές αρχές σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες προειδοποιούν, η υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμη ηπατική βλάβη, ακόμη και να απειλήσει τη ζωή.
Παρότι η συγκεκριμένη «πρόκληση» αναφέρεται ήδη από το 2015, δεν είναι σαφές πόσο διαδεδομένη είναι στην πράξη. Αναζητήσεις του όρου στο TikTok οδηγούν κυρίως σε βίντεο επαγγελματιών υγείας και ενημερωτικό περιεχόμενο που καταγγέλλει τον κίνδυνο, όχι σε υλικό που δείχνει συμμετοχή.
Επιβεβαιωμένα περιστατικά και επίσημες προειδοποιήσεις
Στο Βέλγιο, πάντως, υπήρξαν καταγεγραμμένα περιστατικά. Το νοσοκομειακό κέντρο EpiCURA επιβεβαίωσε ότι τον Φεβρουάριο περιέθαλψε τρεις ασθενείς για υπερδοσολογία παρακεταμόλης, οι οποίοι είχαν εμπλακεί στο συγκεκριμένο challenge μέσω social media.
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας του Βελγίου εξέδωσε προειδοποίηση, τονίζοντας ότι η παρακεταμόλη δεν έχει ψυχοτρόπο δράση, ακόμη και σε υψηλές δόσεις, άρα η κατανάλωσή της δεν προσφέρει καμία «εμπειρία» πέρα από τον κίνδυνο.
Ανησυχία εκφράστηκε και στην Ισπανία, όπου η παιδιατρική νοσοκόμα Silvia Oliva από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Μάλαγα απηύθυνε σαφή έκκληση προς τους γονείς: «Μιλήστε στα παιδιά σας, καθοδηγήστε τα στη χρήση της τεχνολογίας και μείνετε σε εγρήγορση για προειδοποιητικά σημάδια όπως έμετος, κοιλιακός πόνος ή υπερβολική υπνηλία».
Στη Φινλανδία, η διευθύντρια της Υπηρεσίας Φαρμάκων Piia Vuorela τόνισε ότι οι νέοι πρέπει να κατανοούν πως τα φάρμακα δεν είναι αθώα προϊόντα, ενώ κάλεσε τους ενήλικες να ανοίξουν διάλογο με τα παιδιά τους.
Στην Πορτογαλία, ο Σύλλογος Φαρμακοποιών προειδοποίησε ότι η τοξικότητα μπορεί να έχει ήδη ξεκινήσει πριν εμφανιστούν εμφανή συμπτώματα, υπογραμμίζοντας πως «η υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και μη αναστρέψιμη ηπατική βλάβη, να οδηγήσει σε οξεία ηπατική ανεπάρκεια, να καταστήσει αναγκαία τη μεταμόσχευση ήπατος και, σε ακραίες περιπτώσεις, να οδηγήσει σε θάνατο». Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να προκληθεί και νεφρική βλάβη.
Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα δηλητηρίασης
Η παρακεταμόλη είναι από τα πιο διαδεδομένα φάρμακα για πόνο και πυρετό. Όταν λαμβάνεται σωστά, θεωρείται ασφαλής. Για τους ενήλικες, η μέγιστη ημερήσια δόση φτάνει τα 4 γραμμάρια, με συνήθη λήψη 500 mg έως 1 g κάθε 4-6 ώρες. Στα παιδιά, η δόση υπολογίζεται με βάση το βάρος, με γενικό κανόνα τα 60 mg ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως.
Τα πρώτα σημάδια υπερδοσολογίας μπορεί να εμφανιστούν μέσα στις πρώτες 24 ώρες και περιλαμβάνουν:
ναυτία
έμετο
εφίδρωση
λήθαργο
Στη συνέχεια μπορεί να προστεθεί έντονος κοιλιακός πόνος και να εξελιχθεί σοβαρή ηπατική βλάβη. Οι ειδικοί τονίζουν ότι σε κάθε υποψία υπερδοσολογίας απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια, ακόμη κι αν αρχικά τα συμπτώματα φαίνονται ήπια.
Η ενημέρωση και η έγκαιρη παρέμβαση παραμένουν το ισχυρότερο «αντίδοτο» απέναντι σε τέτοιες επικίνδυνες διαδικτυακές τάσεις.
