Η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα ορόσημα της σύγχρονης ιστορίας της. Η προσοχή της διεθνούς κοινότητας είναι πλέον διχασμένη: Από τη μία πλευρά, οι εύθραυστες ελπίδες για κατάπαυση των εχθροπραξιών στον Λίβανο και, από την άλλη, η επικίνδυνη κλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο, όπου τα Στενά του Ορμούζ μετατρέπονται και πάλι σε πεδίο παγκόσμιας αντιπαράθεσης.
Διπλωματικός μαραθώνιος υπό το βάρος των πυραυλικών πληγμάτων
Μετά από μήνες σφοδρών συγκρούσεων που προκάλεσαν χιλιάδες θύματα και μια πρωτοφανή ανθρωπιστική κρίση, η έναρξη των συνομιλιών για εκεχειρία αποτελεί μια κρίσιμη «ανάσα». Η έντονη πίεση της Ουάσινγκτον, σε συντονισμό με το Παρίσι και το Λονδίνο, ανάγκασε τις εμπλεκόμενες πλευρές να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Ωστόσο, το χάσμα παραμένει βαθύ. Το Ισραήλ θέτει ως απαράβατο όρο την πλήρη απομάκρυνση της Χεζμπολάχ από τα σύνορα και τη δημιουργία μιας μόνιμης ζώνης ασφαλείας. Αντίθετα, η Βηρυτός, εν μέσω πολιτικής αστάθειας, πασχίζει να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις της Δύσης και την εσωτερική επιρροή των ένοπλων οργανώσεων. Για την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η σταθεροποίηση του Λιβάνου δεν είναι μόνο ζήτημα ασφάλειας, αλλά και κλειδί για τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η «σκακιέρα» του Ορμούζ και η στάση του Ιράν
Την ίδια στιγμή, η ένταση στις θαλάσσιες εμπορικές οδούς χτυπά «κόκκινο». Ο ναυτικός αποκλεισμός που επιβάλλουν οι ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια, ως απάντηση στο αδιέξοδο για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, απειλεί να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Το Ιράν, από την πλευρά του, τηρεί μια στάση προκλητικής αδιαλλαξίας. «Ο αποκλεισμός των ΗΠΑ δεν μας επηρεάζει», διαμηνύουν αξιωματούχοι της Τεχεράνης, ποντάροντας σε εναλλακτικά δίκτυα εξαγωγών και στη σιωπηρή στήριξη από την Ανατολή. Παρ’ όλα αυτά, η πραγματικότητα στα Στενά του Ορμούζ –από όπου διέρχεται το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου– παραμένει εκρηκτική. Ένα τυχαίο περιστατικό ή μια λάθος κίνηση αρκεί για να εκτοξεύσει τις τιμές της ενέργειας σε επίπεδα που θα κλυδωνίσουν την παγκόσμια οικονομία.
Διεθνείς αντιδράσεις και το «βέτο» των μεγάλων δυνάμεων
Η πρόσφατη κινητικότητα στον ΟΗΕ αναδεικνύει το βάθος της γεωπολιτικής ρήξης. Τα συνεχή «βέτο» στο Συμβούλιο Ασφαλείας εμποδίζουν μια ενιαία στάση, την ώρα που η Μόσχα και το Πεκίνο παρακολουθούν προσεκτικά τις αμερικανικές κινήσεις, αξιοποιώντας την πίεση που δέχεται η Δύση στην περιοχή.
Η επόμενη ημέρα για τη διεθνή ασφάλεια
Η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν αποτελεί πλέον μια περιφερειακή διαμάχη, αλλά το επίκεντρο μιας παγκόσμιας ανακατάταξης ισχύος. Η έκβαση των συνομιλιών για τον Λίβανο θα κρίνει αν η περιοχή θα οδηγηθεί σε σταδιακή αποκλιμάκωση ή αν θα παρασυρθεί σε έναν γενικευμένο πόλεμο με απρόβλεπτες συνέπειες.
