Μια εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη διεθνή διεκδίκηση των κλεμμένων ελληνικών θησαυρών σημειώθηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο ιταλός ομόλογός της Alessandro Giuli παρουσίασαν τα πρώτα απτά αποτελέσματα της διμερούς συνεργασίας τους και υπέγραψαν την παράταση του Μνημονίου Συνεννόησης έως τον Μάρτιο του 2027.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, παρουσιάστηκαν 145 χάλκινα νομίσματα που επαναπατρίστηκαν από την Ιταλία, ενώ ο ιταλός υπουργός προχώρησε σε μια δήλωση-σταθμό, παίρνοντας ανοιχτά θέση υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα και καλώντας τη Βρετανία να ακολουθήσει το παράδειγμα της χώρας του.
Το σοκαριστικό χρονικό της υπόθεσης Robin Symes
Η ελληνοϊταλική συνεργασία, η οποία ξεκίνησε επίσημα τον Ιούνιο του 2025, επικεντρώνεται στην κοινή διαχείριση, τεκμηρίωση και συντήρηση περίπου 70.000 θραυσμάτων αρχαίων αγγείων (οστράκων). Τα αντικείμενα αυτά αποτελούν προϊόντα κατάσχεσης από την πολύκροτη υπόθεση του βρετανού εμπόρου αρχαιοτήτων Robin Symes, η οποία θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες διεθνείς υποθέσεις παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών των τελευταίων δεκαετιών.
Η γενική γραμματέας Πολιτισμού Ολυμπία Βικάτου περιέγραψε το σοκ που υπέστησαν οι ειδικοί όταν άνοιξαν τα κιβώτια με το κατασχεμένο υλικό που έφτασε στη Θεσσαλονίκη. Οι αρχαιότητες δεν συνοδεύονταν από κανένα ανασκαφικό στοιχείο, γεγονός που τις αποκόπτει βίαια από το ιστορικό τους περιβάλλον. Αντίθετα, τα πολύτιμα αρχαία κομμάτια ήταν στοιβαγμένα πρόχειρα μέσα σε κουτάκια σαπουνιών από ξενοδοχεία, ενώ βρέθηκε μέχρι και κάρτα που συνόδευε όστρακα τα οποία είχαν ταχυδρομηθεί ως χριστουγεννιάτικο δώρο.
Τα πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματα των ερευνών
Παρά τον τεράστιο βαθμό δυσκολίας του εγχειρήματος, η συστηματική εργασία των κοινών επιστημονικών ομάδων έχει ήδη αποδώσει καρπούς. Μέσα από πέντε μεγάλες συναντήσεις εργασίας που πραγματοποιήθηκαν στα εργαστήρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, οι συντηρητές κατάφεραν να ταξινομήσουν το υλικό και να ανασυνθέσουν πλήρως περισσότερα από 70 αρχαία αγγεία.
Όπως επισήμανε η διευθύντρια του μουσείου Αναστασία Γκαδόλου και επιβεβαίωσε ο επικεφαλής της ιταλικής υπηρεσίας προστασίας πολιτιστικής κληρονομιάς Luigi La Rocca, η αρχαιολογική αξία των ευρημάτων είναι εξαιρετικά υψηλή. Η πρώτη επιστημονική επεξεργασία έδειξε ότι πρόκειται για κεραμικά ανώτερης ποιότητας, ορισμένα από τα οποία μπορούν να αποδοθούν με βεβαιότητα σε σπουδαίους και επώνυμους δημιουργούς της αττικής αγγειογραφίας.
Μήνυμα του ιταλού υπουργού προς τη Βρετανία για τον Παρθενώνα
Ο ιταλός υπουργός Alessandro Giuli συνέδεσε άμεσα την επιτυχία αυτής της σύνθετης κοινής επιχείρησης με το παγκόσμιο αίτημα για την επιστροφή των κλεμμένων πολιτιστικών αγαθών στις κοιτίδες τους.
Αναφερόμενος στη δική του στάση, ο ιταλός αξιωματούχος σημείωσε:
-
εξέφρασε την απόλυτη ικανοποίησή του για την ανάκτηση των χιλιάδων έργων τέχνης που είχαν διοχετευθεί στη μαύρη αγορά.
-
τόνισε ότι διάβαζε πρόσφατα το βιβλίο του Christopher Hitchens το οποίο τάσσεται ξεκάθαρα υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα.
-
υπογράμμισε την ευχή του, η υποδειγματική ελληνοϊταλική συνεργασία στον τομέα της αρχαιολογίας να αποτελέσει ένα φωτεινό παράδειγμα προς μίμηση για τους βρετανούς φίλους.
