Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η διπλωματική σκακιέρα για τη Μέση Ανατολή, καθώς κορυφαίοι απεσταλμένοι του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ καταφθάνουν στην Ελβετία. Στόχος είναι η έναρξη του πρώτου γύρου των τεχνικών διαπραγματεύσεων με το Ιράν, με σκοπό τη μετατροπή της πρόσφατης ενδιάμεσης συμφωνίας 14 σημείων σε ένα μόνιμο και βιώσιμο ειρηνευτικό σύμφωνο.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ειδησεογραφικού ιστοτόπου Axios, ο γαμπρός και στενός σύμβουλος του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, βρίσκεται ήδη σε ελβετικό έδαφος, ενώ ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, βρίσκεται καθ’ οδόν.
Το παρασκήνιο της καθυστέρησης και ο ρόλος του Λιβάνου
Η έναρξη των συνομιλιών στο ελβετικό θέρετρο του Μπούργκενστοκ (κοντά στη Ζυρίχη) ήταν αρχικά προγραμματισμένη για την Παρασκευή, 19 Ιουνίου, με τη συμμετοχή του Αμερικανού Αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς. Ωστόσο, οι δύο πλευρές ακύρωσαν προσωρινά τα ταξίδια τους λόγω σφοδρών εχθροπραξιών και πληγμάτων του Ισραήλ στον νότιο Λίβανο.
Η κατάσταση σταθεροποιήθηκε μετά από διπλωματικό μαραθώνιο των ΗΠΑ, του Κατάρ και του Πακιστάν, που οδήγησε στην εκ νέου ενεργοποίηση της εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.
Το «μηνυμα» της Τεχεράνης: Η ιρανική πλευρά κατέστησε σαφές στους διαμεσολαβητές ότι η τήρηση της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο αποτελεί απαράβατο όρο (κλειδί για την επιτυχία ή την αποτυχία) προκειμένου να προχωρήσουν οι συνομιλίες. Με την εκεχειρία σε ισχύ, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αρακτσί, αναμένεται να ταξιδέψει και αυτός στην Ελβετία εντός του Σαββάτου.
Ο 60ήμερος «μαραθώνιος» για το Πυρηνικό Πρόγραμμα
Μετά την ηλεκτρονική υπογραφή του προσυμφώνου από τους Τραμπ και Πεζεσκιάν, οι διπλωματικές ομάδες έχουν μπροστά τους ένα αυστηρό χρονικό περιθώριο 60 ημερών για να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία.
Οι διαπραγματεύσεις στην Ελβετία θα επικεντρωθούν στα πιο ακανθώδη ζητήματα:
-
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν: Καθορισμός των ορίων εμπλουτισμού ουρανίου και του πλαισίου διεθνών επιθεωρήσεων.
-
Μηχανισμός άρσης κυρώσεων: Οι τεχνικές λεπτομέρειες για τη σταδιακή αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και των εξαγωγών πετρελαίου.
-
Ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα: Η διασφάλιση της ελεύθερης διέλευσης των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.
Παρά την αισιοδοξία για την επανεκκίνηση, Αμερικανοί και Ευρωπαίοι διπλωμάτες προειδοποιούν ότι ο δρόμος θα είναι γεμάτος προκλήσεις, καθώς η καχυποψία μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει βαθιά, ενώ η στάση του Ισραήλ αποτελεί τον μεγάλο αστάθμητο παράγοντα της διαδικασίας.
