Σε ένα ηχηρό και πρωτοφανές δικομματικό ράπισμα κατά του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε το αμερικανικό Κογκρέσο. Μετά τη Βουλή των Αντιπροσώπων, η Γερουσία των ΗΠΑ υπερψήφισε την Τρίτη 23 Ιουνίου 2026 νομοθετική διάταξη (War Powers Resolution) που διατάσσει τον τερματισμό των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν.
Πρόκειται για την πρώτη φορά στην αμερικανική ιστορία, από την ψήφιση του Νόμου περί Πολεμικών Εξουσιών (War Powers Act) το 1973, που και τα δύο σώματα του Κογκρέσου εγκρίνουν ψήφισμα για την υποχρεωτική απομάκρυνση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων από εχθροπραξίες.
Οριακή ψηφοφορία και «ανταρσία» Ρεπουμπλικάνων
Η Γερουσία, όπου οι Ρεπουμπλικάνοι διατηρούν οριακή πλειοψηφία, ενέκρινε το ψήφισμα με 50 ψήφους υπέρ έναντι 48 κατά. Το αποτέλεσμα κρίθηκε χάρη σε τέσσερις Ρεπουμπλικάνους γερουσιαστές (Σούζαν Κόλινς, Ραντ Πολ, Μπιλ Κάσιντι και Λίζα Μουρκόφσκι) που συντάχθηκαν με τους Δημοκρατικούς, ενώ δύο Ρεπουμπλικάνοι απουσίαζαν. Από την πλευρά των Δημοκρατικών, μόνον ο γερουσιαστής Τζον Φέτερμαν καταψήφισε.
Το αντίστοιχο ψήφισμα είχε περάσει από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στις αρχές του μήνα με ψήφους 215-208, επίσης με τη στήριξη τεσσάρων Ρεπουμπλικάνων.
Η εξέλιξη αυτή αντικατοπτρίζει την έντονη ανησυχία στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, καθώς ο πόλεμος, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026 με κοινή επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ, είναι εξαιρετικά μη δημοφιλής. Μάλιστα, πρόσφατη δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos έδειξε ότι μόλις ένας στους τέσσερις Αμερικανούς θεωρεί ότι ο πόλεμος άξιζε το κόστος του.
Η οργή Τραμπ και το συνταγματικό θρίλερ
Ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε έντονα μέσω ανάρτησής του, χαρακτηρίζοντας την ψηφοφορία «κακώς συγχρονισμένη και χωρίς νόημα», ενώ κατηγόρησε τους υποστηρικτές της ότι προσφέρουν «παρηγοριά» στο Ιράν και δυσκολεύουν το έργο του, τη στιγμή που η κυβέρνησή του διαπραγματεύεται ειρηνευτική συμφωνία με την Τεχεράνη.
Η νομική ισχύς του ψηφίσματος παραμένει μετέωρη και αναμένεται να κριθεί στα δικαστήρια:
-
Η θέση του Κογκρέσου: Βάσει του νόμου του 1973, ένα κοινό ψήφισμα των δύο σωμάτων έχει ισχύ νόμου και δεν απαιτεί την υπογραφή του προέδρου για να τεθεί σε εφαρμογή. Οι Δημοκρατικοί υπενθυμίζουν ότι το Σύνταγμα δίνει το δικαίωμα κήρυξης πολέμου στο Κογκρέσο και όχι στον πρόεδρο.
-
Η θέση του Λευκού Οίκου: Η κυβέρνηση θεωρεί τον Νόμο περί Πολεμικών Εξουσιών αντισυνταγματικό. Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου υποστήριξε ότι το ψήφισμα είναι συμβολικό, δεν έχει ισχύ νόμου και ζητά απόσυρση δυνάμεων από εχθροπραξίες που ούτως ή άλλως έχουν τερματιστεί με την εκεχειρία της 7ης Απριλίου. Επιπλέον, απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου από το 1983 ορίζει ότι τέτοια μέτρα απαιτούν προεδρική υπογραφή ή βέτο για να έχουν νομικό αποτέλεσμα.
Πίεση για το οικονομικό κόστος
Η πολιτική αυτή ήττα για τον Τραμπ έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς ο Λευκός Οίκος ετοιμάζεται να ζητήσει από το Κογκρέσο την έγκριση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων για την κάλυψη των δαπανών του πολέμου.
Ήδη, μετριοπαθείς Ρεπουμπλικάνοι έχουν αρχίσει να μπλοκάρουν άλλα νομοσχέδια της κυβέρνησης, όπως ένα κονδύλι 1,8 δισ. δολαρίων για πολιτικές αποζημιώσεις και ένα πακέτο 70 δισ. δολαρίων για τη μετανάστευση, δείχνοντας ότι ο απόλυτος έλεγχος του Τραμπ στο κόμμα εμφανίζει πλέον σοβαρές ρωγμές.
