Σε μια απόφαση-ορόσημο για τη διατήρηση της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve), το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την πρωτοφανή προσπάθεια του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να απολύσει το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed, Λίζα Κουκ. Με μια οριακή πλειοψηφία 5-4, το Δικαστήριο έβαλε «φρένο» στις βλέψεις του Αμερικανού Προέδρου να ελέγξει τη νομισματική πολιτική, προστατεύοντας τον θεσμό από πολιτικές παρεμβάσεις.
Το σκεπτικό της απόφασης και η συμμαχία των Δικαστών
Ο συντηρητικός Αρχιδικαστής Τζον Ρόμπερτς, ο οποίος συνέταξε την απόφαση, συμμάχησε με τον επίσης συντηρητικό Μπρετ Κάβανο και τους τρεις φιλελεύθερους δικαστές του Σώματος. Στον αντίποδα, οι συντηρητικοί Κλάρενς Τόμας, Σάμιουελ Αλίτο, Νιλ Γκόρσατς και Έιμι Κόνι Μπάρετ μειοψήφησαν.
Σύμφωνα με τον Ρόμπερτς, ο Τραμπ απέτυχε να παράσχει στην Κουκ τις νόμιμες διαδικαστικές προστασίες προτού κινηθεί εναντίον της. Ο Αρχιδικαστής τόνισε ότι, βάσει του καταστατικού ίδρυσης της Fed (1913), οι διοικητές υπηρετούν 14ετείς θητείες και μπορούν να απολυθούν μόνο για αποδεδειγμένα σπουδαίο λόγο («for cause»).
«Οι Διοικητές της Federal Reserve δεν υπηρετούν κατά την ευαρέσκεια του Προέδρου. Δεν βλέπουμε κανέναν λόγο να αφήσουμε το κοινό σε αβεβαιότητα ή να σπείρουμε αμφιβολίες για το καθεστώς ενός από τα σημαντικότερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του έθνους μας και του κόσμου», υπογράμμισε ο Ρόμπερτς.
Η Λίζα Κουκ, η οποία αποτελεί την πρώτη μαύρη γυναίκα στην ιστορία της Fed (διορισμένη από τον Τζο Μπάιντεν το 2022 με θητεία έως το 2038), χαιρέτισε την απόφαση, δηλώνοντας ότι οι κατηγορίες περί δήθεν «απάτης σε στεγαστικά δάνεια» που εξαπέλυσε ο Τραμπ τον Αύγουστο του 2025 ήταν απλώς ένα κατασκευασμένο πρόσχημα επειδή η ίδια αρνήθηκε να υποκύψει στις πολιτικές πιέσεις για δραστική μείωση των επιτοκίων.
Διπλό πρόσωπο από το Δικαστήριο: Ενίσχυση εξουσιών στην FTC
Παρά το «στοπ» στην υπόθεση της Fed, το Ανώτατο Δικαστήριο εξέδωσε την ίδια ημέρα μια δεύτερη, ξεχωριστή απόφαση με πλειοψηφία 6-3, δικαιώνοντας πλήρως τον Τραμπ για την καρατόμηση του δημοκρατικού μέλους της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εμπορίου (FTC), Ρεμπέκα Σλότερ.
Με την απόφαση αυτή, το Δικαστήριο ανέτρεψε ένα ιστορικό νομικό δεδικασμένο από το 1935 (Humphrey’s Executor), διευρύνοντας σημαντικά την προεδρική εξουσία και το δικαίωμα του λευκού Οίκου να απολύει κατά βούληση τους επικεφαλής άλλων ανεξάρτητων κυβερνητικών υπηρεσιών.
Το χρονικό της μετώπης Τραμπ – Federal Reserve
Από την επιστροφή του στην προεδρία τον Ιανουάριο του 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εξαπολύσει μια άνευ προηγουμένου επίθεση στη Fed, πιέζοντας για επιθετικές μειώσεις επιτοκίων προκειμένου να τονώσει την οικονομία.
Οι δικαστικές και διοικητικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών αποτυπώνουν την ένταση της σύγκρουσης:
| Ημερομηνία / Περίοδος | Γεγονός & Εξέλιξη |
| Αύγουστος 2025 | Ο Τραμπ αναρτά στα social media επιστολή απόλυσης της Κουκ, επικαλούμενος αβάσιμες καταγγελίες για στεγαστική απάτη από τον διορισμένο από τον ίδιο Διευθυντή της FHFA, Μπιλ Πουλτ. |
| Ιανουάριος – Απρίλιος 2026 | Η κυβέρνηση Τραμπ ξεκινά ποινική έρευνα κατά του τότε Προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, για υποτιθέμενες σπατάλες στην ανακαίνιση των κεντρικών γραφείων. Η έρευνα κατέρρευσε και αποσύρθηκε τον Απρίλιο, με τον Πάουελ να κάνει λόγο για «εκφοβισμό». |
| 15 Μαΐου 2026 | Λήγει η θητεία του Τζερόμ Πάουελ στην προεδρία της Fed. Νέος Πρόεδρος αναλαμβάνει ο εκλεκτός του Τραμπ, Κέβιν Γουόρς, ο οποίος ορκίστηκε στις 22 Μαΐου. |
| 29 Ιουνίου 2026 | Το Ανώτατο Δικαστήριο δικαιώνει εν μέρει την Κουκ, στέλνοντας την υπόθεση πίσω στα κατώτερα δικαστήρια για την εξέταση της ουσίας των γεγονότων, διατηρώντας την ωστόσο στη θέση της. |
Ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε οργισμένα στην απόφαση για τη Fed μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, υποστηρίζοντας ότι η επιστροφή της υπόθεσης στα κατώτερα δικαστήρια έγινε για καθαρά διαδικαστικούς λόγους και προανήγγειλε «άμεσες ενέργειες» κατά της Κουκ. Σημειώνεται ότι η απόφαση αυτή έρχεται λίγους μήνες μετά την άλλη μεγάλη δικαστική ήττα του Τραμπ (20 Φεβρουαρίου 2026), όταν το Ανώτατο Δικαστήριο είχε ακυρώσει το μεγαλύτερο μέρος των παγκόσμιων δασμών που είχε επιβάλει.
