Η πολιτική σκηνή της αμερικανικής πρωτεύουσας διανύει μία περίοδο εξαιρετικά υψηλής πόλωσης, με τις αποφάσεις του Λευκού Οίκου να προκαλούν αλυσιδωτές αναταράξεις στα θεμέλια των παραδοσιακών συμμαχιών. Μία από τις πλέον ηχηρές κρίσεις που μαίνονται αυτή τη στιγμή στους διαδρόμους του Καπιτωλίου και η οποία αφορά άμεσα τα ελληνικά και κυπριακά εθνικά συμφέροντα σχετίζεται με τον εξοπλισμό της Άγκυρας. Η ξεκάθαρη πρόθεση της αμερικανικής κυβέρνησης υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει στην παροχή στρατηγικού αμυντικού υλικού προς την Τουρκία, έχει προκαλέσει ένα άνευ προηγουμένου «βραχυκύκλωμα» στην ελληνοαμερικανική κοινοβουλευτική ομάδα του Κογκρέσου, το γνωστό Hellenic Caucus.
Αυτό που παραδοσιακά αποτελούσε ένα αρραγές, διακομματικό (bipartisan) μέτωπο απέναντι στον τουρκικό αναθεωρητισμό, βρίσκεται πλέον ενώπιον της μεγαλύτερης δοκιμασίας από την ίδρυσή του. Η προεδρική επιρροή του Ντόναλντ Τραμπ δεν δοκιμάζει μόνο τις αντοχές των αμερικανικών νομοθετικών θεσμών, αλλά αποκαλύπτει βαθιές ρωγμές στο εσωτερικό του ισχυρού ελληνικού και αρμενικού λόμπι, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για την ικανότητα της Αθήνας και της Λευκωσίας να αναχαιτίζουν τις τουρκικές επιδιώξεις στα κέντρα λήψης αποφάσεων των ΗΠΑ.
Ο φόβος των ενδιάμεσων εκλογών και η σκιά του Λευκού Οίκου
Για να κατανοήσει κανείς τα βαθύτερα αίτια της σημερινής παράλυσης, οφείλει να εξετάσει το πιεστικό εσωτερικό πολιτικό ημερολόγιο της Ουάσιγκτον. Οι προοπτικές του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος ενόψει των επερχόμενων ενδιάμεσων εκλογών διαγράφονται ρευστές, ενώ ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ λειτουργεί ως ο απόλυτος ρυθμιστής των εσωκομματικών ισορροπιών. Η σταθερή του τακτική να μην παρέχει την πολιτική του στήριξη από νομοθέτες που αποκλίνουν από την ατζέντα του, έχει δημιουργήσει ένα ιδιότυπο καθεστώς σιωπής στο Κογκρέσο.
Αυτή η συνθήκη έχει «φρενάρει» δραματικά τα Ρεπουμπλικανικά μέλη του Hellenic Caucus. Ο κίνδυνος να στοχοποιηθούν πολιτικά από τον πρόεδρο αναγκάζει πολλούς βουλευτές να τηρούν στάση αναμονής. Νομοθέτες που στο παρελθόν υπήρξαν παραδοσιακοί και ένθερμοι σύμμαχοι της Ελλάδας, απέχουν πλέον επιδεικτικά από τις ριζοσπαστικές κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στο να εμποδίσουν την παροχή αμυντικού υλικού στην Άγκυρα, θέτοντας την κομματική πειθαρχία και την ατομική εκλογική τους επιβίωση πάνω από την ιστορική γραμμή της ομάδας.
Το συμβόλαιο για το μαχητικό KAAN και το ψήφισμα της Ντίνα Τάιτους
Το αντικείμενο της σφοδρής διαμάχης δεν είναι απλώς συμβολικό, καθώς αφορά τον πυρήνα της μελλοντικής τουρκικής στρατιωτικής ισχύος. Στις 24 Ιουνίου 2026, η αμερικανική κυβέρνηση απέστειλε επίσημη ειδοποίηση (Transmittal No. 24-051) στο Κογκρέσο, ζητώντας το “πράσινο φως” για την πώληση κινητήρων General Electric F110-GE-129E/F. Το ύψος της συμφωνίας αγγίζει τα 700 εκατ. δολάρια και αφορά αποκλειστικά το πρόγραμμα ανάπτυξης του εγχώριου τουρκικού μαχητικού αεροσκάφους πέμπτης γενιάς, του TF-X (ευρέως γνωστού ως KAAN).
Απέναντι στην αδράνεια του Ρεπουμπλικανικού στρατοπέδου, το βάρος της πολιτικής αντίδρασης επωμίστηκαν σχεδόν αποκλειστικά οι Δημοκρατικοί. Η Δημοκρατική βουλευτής από τη Νεβάδα, Ντίνα Τάιτους, προχώρησε στην κατάθεση «Κοινού Ψηφίσματος Αποδοκιμασίας» (Joint Resolution of Disapproval), επιδιώκοντας να μπλοκάρει θεσμικά τη μεταφορά της κρίσιμης τεχνολογίας πριν εκπνεύσει η προθεσμία των 15 ημερών που ορίζει ο νόμος περί Ελέγχου Εξαγωγών Όπλων (Arms Export Control Act). Η κ. Τάιτους επεσήμανε ρητά πως ο εξοπλισμός ενός καθεστώτος που κατέχει παράνομα το βόρειο τμήμα της Κύπρου και εκτοξεύει απειλές κατά συμμάχων, θα αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την Ανατολική Μεσόγειο.
Κατά τη διάρκεια πρόσφατης ακρόασης στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Τομ Λάντος (Tom Lantos Human Rights Commission), οι τόνοι ανέβηκαν κατακόρυφα. Κορυφαίοι αναλυτές, όπως ο Μάικλ Ρούμπιν, προειδοποίησαν το Κογκρέσο ότι η μεταφορά τεχνολογίας αιχμής στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι «το ίδιο επικίνδυνη με την παροχή αμερικανικών εμπορικών μυστικών στην Κίνα», κάνοντας λόγο για ευθύ κίνδυνο αντίστροφης μηχανικής (reverse engineering) από την πλευρά της Άγκυρας.
Η μεγαλύτερη ρωγμή από την ίδρυση του Hellenic Caucus το 1996
Η ελληνοαμερικανική κοινοβουλευτική ομάδα ιδρύθηκε το 1996, στον απόηχο της κρίσης των Ιμίων, και αποτέλεσε έκτοτε τον θεμέλιο λίθο της προάσπισης των ελληνικών δικαίων στο Καπιτώλιο. Επί τρεις δεκαετίες, το Caucus λειτούργησε ως ένα αδιαπέραστο αμυντικό τείχος.
Ανεξαρτήτως του ποιο κόμμα βρισκόταν στην εξουσία, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί ψήφιζαν ενωμένοι, επιβάλλοντας από τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 μέχρι τις βαριές κυρώσεις CAATSA. Παρά τις συντονισμένες πιέσεις οργανώσεων όπως το HALC (Hellenic American Leadership Council), το AHI (American Hellenic Institute) και η ANCA (Armenian National Committee of America), η απουσία ισχυρής διακομματικής υπογραφής στο ψήφισμα της Ντίνα Τάιτους καταδεικνύει ότι ο ιστορικός συνεκτικός ιστός έχει διαρραγεί.
Η «συναλλακτική» διπλωματία και η νέα πραγματικότητα για την Αθήνα
Γιατί, όμως, ο Λευκός Οίκος επιλέγει να ταράξει τις ισορροπίες, εξοπλίζοντας την Τουρκία εν μέσω των προκλήσεών της; Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η εξωτερική πολιτική της τρέχουσας διοίκησης διέπεται από μια αυστηρά συναλλακτική προσέγγιση (transactionalism). Η πώληση των κινητήρων F110 αντιμετωπίζεται ως ένα «γεωπολιτικό δόλωμα» για να διατηρηθεί η Άγκυρα προσδεδεμένη στη δυτική αμυντική βιομηχανία, με το κυβερνητικό επιχείρημα να εστιάζει στο ότι τυχόν αμερικανική άρνηση θα την έσπρωχνε οριστικά στα χέρια της Ρωσίας.
Αυτή η νέα “ρεαλπολιτίκ” αποτελεί καμπανάκι κινδύνου για την ελληνική διπλωματία. Το σημερινό βραχυκύκλωμα αποδεικνύει ότι η Αθήνα δεν μπορεί πλέον να επαναπαύεται αποκλειστικά στα νομοθετικά βέτο ενός διχασμένου Κογκρέσου. Η διατήρηση του ποιοτικού αμυντικού ισοζυγίου απαιτεί μια πολύπλευρη, δυναμική διπλωματία, η οποία θα αξιοποιεί νέους διαύλους επικοινωνίας απευθείας με τον Λευκό Οίκο, προβάλλοντας επιχειρήματα που ευθυγραμμίζονται με τα άμεσα, οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ. Η έκβαση αυτού του θεσμικού μπρα ντε φερ θα κρίνει πολλά περισσότερα από το μέλλον του μαχητικού KAAN· θα σηματοδοτήσει τη νέα εποχή επιρροής του ελληνικού λόμπι σε μια βαθιά αλλαγμένη Αμερική.
