Στην Άγκυρα χτυπά ο παλμός της παγκόσμιας ασφάλειας, καθώς στις 7 και 8 Ιουλίου 2026 πραγματοποιείται η κρίσιμη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ. Στόχος της Συμμαχίας είναι να μετατρέψει τις πολιτικές δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στη Χάγη το 2025 σε χειροπιαστές, σύγχρονες στρατιωτικές δυνατότητες.
Η ατζέντα των ηγετών των 32 κρατών-μελών κυριαρχείται από την ανάγκη ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος, την επιτάχυνση της αμυντικής παραγωγής και τη διατήρηση της διατλαντικής ενότητας, με φόντο μια σύντομη και περιεκτική τελική Διακήρυξη.
Το Νέο Στόχο-Ορόσημο του 5% και η Παρέμβαση Τραμπ
Το κεντρικό πολιτικό και οικονομικό διακύβευμα της Συνόδου είναι η υλοποίηση της δέσμευσης για συνολικές αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035 (3,5% για αμιγώς στρατιωτικούς σκοπούς και 1,5% για επενδύσεις ανθεκτικότητας).
-
Οι Πρωτοπόροι και οι Υστερούντες: Η Ελλάδα συγκαταλέγεται ήδη στις χώρες που καλύπτουν τον νέο αυτό στόχο, μαζί με την Πολωνία, τις σκανδιναβικές και τις βαλτικές χώρες. Αντίθετα, άλλοι εταίροι δεν έχουν παρουσιάσει ακόμη αξιόπιστα πλάνα προσαρμογής.
-
Η Πίεση από την Ουάσιγκτον: Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται η τοποθέτηση του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αναμένεται να απαιτήσει άμεση εφαρμογή των δεσμεύσεων, ξεκαθαρίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να αναλάβουν το βάρος της συμβατικής άμυνας της ηπείρου τους. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Αμερικανός πρέσβης στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, υπογράμμισε ότι το ζητούμενο είναι η μετατροπή των χρημάτων σε «πραγματική επιχειρησιακή ισχύ».
Ανακατανομή Δυνάμεων και Ευρωπαϊκή Ευθύνη
Η συζήτηση συνδέεται άμεσα με τη σταδιακή μεταφορά μεγαλύτερου μέρους της ευθύνης για τη συμβατική άμυνα της Ευρώπης στους ίδιους τους Ευρωπαίους και τον Καναδά.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι συνομιλίες για την αναπροσαρμογή της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας εξελίσσονται σε καλό κλίμα. Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν ότι η διαδικασία θα γίνει σταδιακά, καθώς ορισμένες εξειδικευμένες δυνατότητες δεν μπορούν να αντικατασταθούν αμέσως. Οι ηγέτες θα δώσουν τον γενικό πολιτικό προσανατολισμό, αφήνοντας τις τεχνικές λεπτομέρειες στο στρατιωτικό επίπεδο.
Πακέτο Μαμούθ 140 Δισ. Ευρώ για την Ουκρανία
Η στρατιωτική υποστήριξη προς το Κίεβο παραμένει ακλόνητη, με τους Μόνιμους Αντιπροσώπους να έχουν ήδη εγκρίνει το πλαίσιο χρηματοδότησης για τη διετία 2026-2027:
-
Συνολική Βοήθεια: 140 δισ. ευρώ για τη διετία (70 δισ. ευρώ ανά έτος).
-
Η Κατανόηση των Βαρών: Από το ποσό αυτό, τα 60 δισ. ευρώ καλύπτονται ήδη από την Ευρωπαϊκή Ένωση (μέσω του νέου δανείου των 90 δισ. προς την Ουκρανία). Συνεπώς, οι Σύμμαχοι καλούνται να αναλάβουν επιπλέον δεσμεύσεις ύψους 80 δισ. ευρώ.
-
Οπλικά Συστήματα: Μέρος των χρημάτων αυτών αφορά αγορές προηγμένων συστημάτων αεράμυνας από τις ΗΠΑ, μέσω της λίστας Priority Ukraine Requirements List (PURL). Σημειώνεται ότι η πρόταση για θέσπιση υποχρεωτικών ποσοστώσεων ανά χώρα απορρίφθηκε λόγω έλλειψης συναίνεσης.
NATO Industrial Forum: Στοίχημα η Ταχύτητα
Στο περιθώριο της Συνόδου, το NATO Industrial Forum θα φέρει σε επαφή κυβερνήσεις και αμυντικές βιομηχανίες. Κοινή διαπίστωση αποτελεί ότι η αξιοπιστία της αποτροπής δεν εξαρτάται πλέον μόνο από τα κεφάλαια, αλλά από την ταχύτητα παραγωγής πυρομαχικών, συστημάτων αεράμυνας και την άμεση ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών (καινοτομία) στο πεδίο.
