Με επίδοση καλύτερη από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, η Ελλάδα συνεχίζει τη συνεπή διαδρομή που χαράχτηκε με στρατηγική από την Κυβέρνηση σχετικά με το κράτος δικαίου.
Η χώρα μας κατάφερε να κλείσει επιτυχώς δύο από τις έξι συστάσεις που είχε διατυπώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις τακτικές εκθέσεις της, με αποτέλεσμα να απομένουν μόνο τέσσερις εκκρεμείς συστάσεις.
Η ΕΕ διαπίστωσε τη βελτίωση της χώρας μας, μετά την παρουσίαση των βασικών σημείων προόδου της Ελληνικής Δημοκρατίας σε σχέση με την ετήσια έκθεση για την προστασία και τον σεβασμό στο Κράτος Δικαίου. Η επιτυχής και παραγωγική συνάντηση του υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου και του υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη με τον αρμόδιο επίτροπο Michael McGrath στις Βρυξέλλες έφερε αποτελέσματα.
Η Ελλάδα πλέον διασφάλισε:
-τη συμμετοχή του δικαστικού σώματος στο διορισμό της ηγεσίας των τριών ανώτατων δικαστηρίων (νόμος 5123/2024), όπως είχε ζητήσει η Κομισιόν το 2022 και το 2023, και
-την αποτελεσματική και συστηματική επαλήθευση της ακρίβειας των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης, όπως είχε ζητηθεί το 2022 (νόμος 5023/2023)
Οι 14 πρωτοβουλίες
Η ικανοποίηση των εναπομεινάντων συστάσεων οδεύει στην πλήρωσή της, έχοντας ως βάση τέσσερις άξονες: την επιτάχυνση στην απονομή δικαιοσύνης, την αντιμετώπιση της διαφθοράς, την ελευθεροτυπία και τη θέσπιση θεσμικών αντίβαρων (checks and balances) για την καλύτερη λειτουργία των θεσμών. Παρουσιάστηκαν στη συνάντηση και όλες οι πρωτοβουλίες.
Ποιες είναι επόμενες κινήσεις για κάθε μία από τις συστάσεις
-Για την τήρηση ιστορικού διώξεων και τελεσίδικων αποφάσεων για υποθέσεις διαφθοράς
Αποφασίστηκε και βρίσκεται προς υλοποίηση το ενιαίο μητρώο διαχείρισης υποθέσεων διαφθοράς. Βασικό ρόλο παίζει η αξιοποίηση διαλειτουργικού συστήματος ελέγχου δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης.
Να υπογραμμισθεί ότι σχετικά με τις δικλίδες ασφαλείας για δημοσιογράφους, είναι σε εξέλιξη η ενσωμάτωση της οδηγίας Anti-SLAPP.
-Για την επαρκή δημόσια διαβούλευση πριν την υιοθέτηση νόμων
Οι δύο υπουργοί υπογράμμισαν πως το 2024 πριν από κάθε νομοσχέδιο που κατατέθηκε προηγήθηκε δημόσια διαβούλευση. Ειδικά, από τον Αύγουστο του 2024, η διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης για κάθε σχέδιο νόμου ήταν τουλάχιστον δύο εβδομάδες.
-Για το νομικό πλαίσιο των ΜΚΟ
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην κατάρτιση νομοθεσίας από το υπουργείο Εσωτερικών για δημιουργία ενιαίου αποθετηρίου για την καταγραφή όλων των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, ενώ τους τελευταίους οκτώ μήνες οι εγγραφές των οργανώσεων αυτών στα δύο κύρια μητρώα του υπουργείου Εσωτερικών αυξήθηκαν σημαντικά.
Το Εθνικό Σχέδιο Δικαιοσύνης
Ο κ. Σκέρτσος παρουσίασε και το Εθνικό Σχέδιο Δράσης, το οποίο περιλαμβάνει:
- Νέο δικαστικό χάρτη, με συγχωνεύσεις, νέες υποδομές και ψηφιακά εργαλεία.
- Δημιουργία δικαστικής αστυνομίας και πιστοποίηση υπηρεσιών κατά ISO σε ευάλωτους τομείς του Δημοσίου.
- Ψηφιακό μητρώο υποθέσεων διαφθοράς και οικονομικού εγκλήματος, ώστε να παρακολουθείται η διαδρομή κάθε υπόθεσης σε πραγματικό χρόνο.
Το νέο πλαίσιο για τα ΜΜΕ και την ελευθερία του Τύπου
Παράλληλα, ο κ. Μαρινάκης παρουσίασε το νέο πλαίσιο για τα ΜΜΕ και την ελευθερία του Τύπου και περιλαμβάνει:
- Κατάργηση της απλής δυσφήμησης από τον Ποινικό Κώδικα.
- Αυστηρή εποπτεία των ΜΜΕ μέσω υποχρεωτικής εγγραφής σε Μητρώα (έντυπου και ψηφιακού Τύπου), που αναβαθμίζονται περαιτέρω.
- Νομοθέτηση για την προστασία δημοσιογράφων από στρατηγικές αγωγές φίμωσης (SLAPPs).
- Διαφανής επιλογή της διοίκησης της ΕΡΤ μέσω ΑΣΕΠ, για πρώτη φορά.
Ο στόχος της Ελλάδας
«Η Ελλάδα καταβάλλει εδώ και 3 – 4 χρόνια, πλέον, συστηματική προσπάθεια για να ανταποκριθεί στις συστάσεις που δέχεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Θυμίζω ότι υπάρχουν 18 κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν πολύ περισσότερες συστάσεις για θέματα Κράτους Δικαίου από την Ελλάδα. Αυτό απαντάει εν μέρει και σε μια κριτική που γίνεται πολλές φορές από κόμματα της αντιπολίτευσης για την κατάσταση του Κράτους Δικαίου στην Ελλάδα», δήλωσε ο Υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος μετά τη συνάντηση.
Πρόσθεσε ότι «οι Οργανισμοί που μετρούν και αξιολογούν, με αξιόπιστο τρόπο και συγκεκριμένη μεθοδολογία, την ποιότητα και την κατάσταση του Κράτους Δικαίου, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως είναι ο ΟΟΣΑ, όπως είναι η Παγκόσμια Τράπεζα ή μεγάλα έγκυρα ξένα μέσα, όπως είναι ο Economist, διαπιστώνουν και καταγράφουν σε ετήσια βάση, πλέον, αυτή την πρόοδο, η οποία υποστηρίζεται από τα σημαντικά βήματα που έχουν γίνει και στο οικονομικό πεδίο. Θυμίζω ότι η Ελλάδα έχει ανακτήσει, πλέον, πλήρως την επενδυτική βαθμίδα. Αυτό δεν είναι αδιάφορο ως προς τη λειτουργία του Κράτους Δικαίου. Δεν θα μπορούσαμε να ανακτήσουμε την επενδυτική βαθμίδα, αν δεν λειτουργούσαν επαρκώς οι οικονομικοί θεσμοί, αλλά και οι πολιτικοί θεσμοί της χώρας».
Ο κ.Σκέρτσος, μιλώντας με οικονομικά στοιχεία, αναφέρθηκε και στο ποσό των περίπου 650 εκατομμυρίων από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που δαπανά η Ελλάδα για τη βελτίωση της λειτουργίας της Δικαιοσύνης, με μια σειρά από μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις: « Η Ελλάδα είναι μέσα στις έξι πρώτες χώρες ως προς την υλοποίηση των δεσμεύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης για μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις και την εκταμίευση πόρων, που σημαίνει ότι η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί θετικά την πρόοδο που έχουμε κάνει».
Κλείνοντας, ο Υπουργός Επικρατείας εστίασε στον φιλόδοξο στόχο που έχει θέσει η Ελληνική κυβέρνηση: « Ο στόχος είναι έως το 2030 η Ελλάδα να βρίσκεται μεταξύ των 20 καλύτερων χωρών, παγκοσμίως, σε ζητήματα διαφάνειας και λογοδοσίας, αλλά και στη μάχη κατά της διαφθοράς. Και πιστεύουμε ότι μπορούμε να το πετύχουμε μέσα από το πλέγμα των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που πραγματοποιούμε στο κυβερνητικό μας πρόγραμμα».
