Επτά χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι, τη χειρότερη καταστροφή εν καιρώ ειρήνης που βίωσε η Ελλάδα στη σύγχρονη ιστορία της. 104 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους με φρικτό τρόπο, 172 τραυματίστηκαν, και ολόκληρος ο παραλιακός οικισμός μετατράπηκε σε στάχτη, πόνο και οργή.
Η φωτιά δεν έσβησε στις 23 Ιουλίου 2018. Παραμένει ζωντανή στις πληγές που δεν κλείνουν, στις φωνές που ζητούν δικαίωση και ευθύνη.
Οι φλόγες που εξαπλώθηκαν ανεξέλεγκτα – Μια κραυγή για βοήθεια που δεν ακούστηκε
Η πυρκαγιά ξεκίνησε από την Πεντέλη και με την ώθηση των θυελλωδών ανέμων κατέβηκε σε ελάχιστα λεπτά στη Ραφήνα και το Μάτι. Άνεμοι 120 χλμ/ώρα, ανυπαρξία σχεδίου εκκένωσης, και ένας λαβύρινθος οικιστικής αναρχίας εγκλώβισαν δεκάδες πολίτες.
Οικογένειες βρέθηκαν παγιδευμένες στα σπίτια τους ή στα αυτοκίνητα. Άλλοι έπεσαν στη θάλασσα για να σωθούν, περιμένοντας για ώρες μέσα στο νερό. Παιδιά, ηλικιωμένοι, επισκέπτες, όλοι θύματα ενός ανύπαρκτου κρατικού σχεδιασμού.
Ένας κρατικός μηχανισμός σε κατάρρευση
Το 112 δεν λειτούργησε, οι εντολές για εκκένωση δεν ήρθαν ποτέ, και ο συντονισμός μεταξύ πυροσβεστικής, ΕΛ.ΑΣ. και τοπικών αρχών ήταν ανύπαρκτος. Το «επιτελικό κράτος» εκείνης της εποχής απέτυχε δραματικά.
Η δημόσια εικόνα των αρμόδιων αρχών την ίδια νύχτα –να μιλούν σε τηλεοπτική μετάδοση χωρίς να αποκαλύπτουν τον αριθμό των θυμάτων που ήδη γνώριζαν– προκάλεσε σοκ και αγανάκτηση στην κοινωνία. Το κοινό αίσθημα προδόθηκε.
Η δικαιοσύνη έξι χρόνια μετά – Το πρώτο «ένοχοι»
Χρειάστηκε να φτάσουμε στο 2024, για να ακουστεί η πρώτη ετυμηγορία: Τέσσερις αξιωματούχοι καταδικάστηκαν σε ποινές χωρίς αναστολή, μεταξύ των οποίων οι Τερζούδης, Ματθαιόπουλος, Φωστιέρης και Καπάκης.
Η απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων δεν αναγνώρισε ελαφρυντικά. Οι οικογένειες των θυμάτων ξέσπασαν σε χειροκροτήματα, ενώ το όνομα του σημαντικότερου μάρτυρα, του Λιότσιου, αντήχησε στην αίθουσα.
Το Μάτι σήμερα: Ένας τόπος που δεν ξεχνά
Ο οικισμός του Ματιού επιχειρεί να ξαναχτιστεί, αλλά το τραύμα παραμένει ανοικτό. Κάθε χρόνο, στις 23 Ιουλίου, οι οικογένειες θυμάτων πραγματοποιούν τελετές μνήμης, επιμνημόσυνες δεήσεις, πορείες.
Δεν είναι τελετουργία. Είναι απαίτηση να μη σβηστεί η αλήθεια. Είναι υπόμνηση πως η ευθύνη για όσα συνέβησαν δεν τελειώνει με μια δικαστική απόφαση, αλλά με τη δέσμευση της Πολιτείας να μη ζήσει ξανά η χώρα κάτι αντίστοιχο.
