Τελευταία ευκαιρία για χιλιάδες φοιτητές που έχουν υπερβεί το ανώτατο χρονικό όριο φοίτησης στα ελληνικά πανεπιστήμια έρχεται με μια νέα ρύθμιση του Υπουργείου Παιδείας, η οποία ψηφίστηκε την περασμένη Παρασκευή. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί έναν μηχανισμό «τελευταίας ευκαιρίας», πριν την οριστική διαγραφή τους από τα μητρώα των ΑΕΙ, που υπολογίζεται να επηρεάσει περίπου 290.000 ανενεργούς φοιτητές τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.
Η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, ξεκαθάρισε στη Βουλή ότι η πολιτεία αναγνωρίζει και επιβραβεύει την προσπάθεια, αλλά ταυτόχρονα θέτει ένα σαφές όριο. Ο επιπλέον χρόνος που δίνεται δεν είναι για να επαναληφθεί ο κύκλος, αλλά για να ολοκληρωθεί ένας αγώνας που έχει ήδη ξεκινήσει.
Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, όσοι φοιτητές έχουν ήδη ολοκληρώσει το 70% των μαθημάτων ή των πιστωτικών μονάδων τους και έχουν λάβει μέρος σε εξετάσεις τουλάχιστον δύο φορές τα τελευταία δύο χρόνια, θα έχουν τη δυνατότητα να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους.
Πιο συγκεκριμένα, τους δίνεται το δικαίωμα να συνεχίσουν για δύο επιπλέον εξάμηνα, με την προϋπόθεση ότι θα υποβάλουν αίτηση εντός 30 ημερών από την έκδοση των βαθμολογιών της εξεταστικής περιόδου του Σεπτεμβρίου, κατά την οποία συμπληρώνεται η ανώτατη διάρκεια φοίτησης. Η ρύθμιση αυτή δεν αφορά τους ενεργούς φοιτητές ή όσους βρίσκονται ακόμα εντός του νόμιμου χρονικού πλαισίου σπουδών (4+2 ή 5+3 έτη).
Εξαιρέσεις από τη διαγραφή προβλέπονται για άτομα με αναπηρία άνω του 50%, ενώ υπάρχει δυνατότητα υπέρβασης της ανώτατης διάρκειας φοίτησης για σοβαρούς λόγους υγείας.
Ποιοι δικαιούνται μερική φοίτηση
Η ρύθμιση διατηρεί και διευρύνει τις διατάξεις για τη μερική φοίτηση, που προβλέπονται ήδη στον ν. 4957/2022. Το δικαίωμα αυτό αφορά:
- Γονείς παιδιών έως 8 ετών.
- Εργαζόμενους με αποδεδειγμένη εργασία άνω των 20 ωρών την εβδομάδα.
- Πρωταθλητές και αθλητές με εντατικό πρόγραμμα.
Η μερική φοίτηση επιτρέπει τον διπλασιασμό του πραγματικού χρόνου σπουδών, καθώς κάθε εξάμηνο μερικής φοίτησης μετράει ως μισό ακαδημαϊκό εξάμηνο. Επίσης, παραμένει σε ισχύ η δυνατότητα διακοπής των σπουδών για έως δύο χρόνια, χωρίς αυτός ο χρόνος να προσμετράται στη διάρκεια φοίτησης.
Το ζήτημα των «αιώνιων» φοιτητών έχει απασχολήσει τις πολιτικές ηγεσίες του Υπουργείου Παιδείας επί δεκαετίες. Προσπάθειες για τη ρύθμισή του έγιναν τόσο το 2007 (επί υπουργίας Μαριέττας Γιαννάκου) όσο και το 2011 (επί υπουργίας Άννας Διαμαντοπούλου), αλλά η Ανώτατη Διάρκεια Φοίτησης θεσμοθετήθηκε ουσιαστικά με τον ν. 4957/2022 (νόμος Κεραμέως).
Σύμφωνα με την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης, οι εγγεγραμμένοι φοιτητές κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 2023-24 έφταναν τους 703.857, εκ των οποίων οι 351.758 ήταν μη ενεργοί. Με τη νέα ρύθμιση, το Υπουργείο Παιδείας υπολογίζει ότι περίπου 290.000 ανενεργοί φοιτητές θα διαγραφούν τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.
Η πρωτοβουλία για τη νέα ρύθμιση ξεκίνησε από την πανεπιστημιακή κοινότητα, με τους πρυτάνεις να ζητούν βελτιωτικές ρυθμίσεις και μια «δεύτερη ευκαιρία» πριν την οριστική διαγραφή. Η πρόσφατη νομοθέτηση ικανοποίησε σε έναν βαθμό τις προτάσεις τους, αν και επανέλαβαν την πρόταση για τη δυνατότητα των πανεπιστημίων να χειρίζονται αιτιολογημένα «ειδικές» περιπτώσεις.
