Ο Πειραιάς μπαίνει για πρώτη φορά τόσο ξεκάθαρα στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης Ηνωμένων Πολιτειών – Κίνας, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ ετοιμάζει σχέδιο περιορισμού της κινεζικής επιρροής στα διεθνή λιμάνια. Σύμφωνα με το Reuters, η Ουάσιγκτον εξετάζει τρόπους ώστε δυτικές ή αμερικανικές εταιρείες να αποκτήσουν μερίδια σε λιμάνια που ελέγχει η COSCO, ο κινεζικός ναυτιλιακός κολοσσός, προκειμένου να μειωθεί η ισχύς του Πεκίνου σε στρατηγικούς ναυτιλιακούς κόμβους.
Οι αμερικανικοί φόβοι και το σχέδιο περιορισμού
Η πρωτοβουλία, η πιο φιλόδοξη απόπειρα ενίσχυσης της ναυτικής επιρροής των ΗΠΑ από τη δεκαετία του ’70, βασίζεται σε έναν κεντρικό φόβο: ότι σε περίπτωση σύγκρουσης η Ουάσιγκτον θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση, εξαρτώμενη υπερβολικά από ξένα πλοία και λιμενικές υποδομές.
Οι επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνουν:
-
Στήριξη επενδύσεων δυτικών κολοσσών σε λιμάνια όπου έχει παρουσία η Κίνα.
-
Απόκτηση κινεζικών μεριδίων μέσω αγορών ή στρατηγικών συνεργασιών.
-
Ενίσχυση της ναυπηγικής βιομηχανίας των ΗΠΑ και του ελέγχου σε διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ο Πειραιάς στο μικροσκόπιο
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στην Ουάσιγκτον η επένδυση της COSCO στον Οργανισμό Λιμένος Πειραιώς, όπου κατέχει το 67% των μετοχών. Το λιμάνι του Πειραιά έχει εξελιχθεί σε έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους κόμβους της Μεσογείου, καθιστώντας το σημείο-κλειδί όχι μόνο για το κινεζικό εμπόριο αλλά και για τη ναυτική παρουσία της Κίνας στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με πηγές που μίλησαν στο Reuters, Αμερικανοί αξιωματούχοι εξετάζουν σενάρια περιορισμού της COSCO, ενώ δεν αποκλείονται κινήσεις για να δοθεί «δυτικό αντίβαρο» στη διαχείριση του λιμανιού.
Η στάση Κίνας και Ελλάδας
Η Κίνα απαντά ότι οι επενδύσεις της είναι «νόμιμες, διεθνώς κατοχυρωμένες και στηρίζονται στη συνεργασία με τις χώρες υποδοχής». Ο εκπρόσωπος της κινεζικής διπλωματικής αποστολής στην Ουάσιγκτον έκανε λόγο για «οικονομικό εκφοβισμό και μονομερείς ενέργειες» εκ μέρους των ΗΠΑ.
Από ελληνικής πλευράς, αξιωματούχοι αναφέρουν ότι μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει καμία επίσημη ενημέρωση για αλλαγές στο ιδιοκτησιακό καθεστώς του ΟΛΠ. Η Αθήνα, που βλέπει τον Πειραιά ως κομβικό μοχλό ανάπτυξης, βρίσκεται ανάμεσα σε δύο μεγάλες δυνάμεις, καλούμενη να ισορροπήσει τα συμφέροντά της.
Η διεθνής διάσταση – Από την Καραϊβική μέχρι τον Παναμά
Η ανησυχία των ΗΠΑ δεν περιορίζεται στη Μεσόγειο. Στο στόχαστρο μπαίνουν και κινεζικές επενδύσεις σε λιμάνια όπως:
-
Η Διώρυγα του Παναμά, κρίσιμος εμπορικός κόμβος.
-
Ο τερματικός σταθμός Kingston στην Τζαμάικα, που θεωρείται «απειλή» για τα αμερικανικά συμφέροντα στην Καραϊβική.
-
Λιμάνια στην Ισπανία και στη Μέση Ανατολή, που έχουν ισχυρή στρατηγική σημασία.
Η Κίνα, μέσω της COSCO, της China Merchants και της SIPG, έχει επενδύσει σε 129 λιμενικά έργα παγκοσμίως έως τον Αύγουστο του 2024, δημιουργώντας ένα παγκόσμιο δίκτυο που δεν έχει προηγούμενο.
Η γεωπολιτική σύγκρουση ΗΠΑ – Κίνας μεταφέρεται πλέον απευθείας στη Μεσόγειο, με τον Πειραιά να βρίσκεται στη μέση ενός «ναυτικού σκακιού» που ξεπερνά τα όρια του εμπορίου. Η Ελλάδα, ως οικοδεσπότης ενός στρατηγικού λιμανιού, καλείται να διαχειριστεί ισορροπημένα τη νέα πραγματικότητα, καθώς ο Πειραιάς αναδεικνύεται σε πεδίο πίεσης, διπλωματικών ζυμώσεων αλλά και πιθανών ανατροπών στη διεθνή σκακιέρα.
