Σκηνές αρχαίας τραγωδίας εκτυλίσσονται στα Βορίζια Ηρακλείου, λίγες μόλις ώρες πριν από την κηδεία του 39χρονου Φανούρη Καργάκη, πατέρα πέντε παιδιών, η οικογένειά του βάφτισε τα παιδιά του, τηρώντας το πανάρχαιο κρητικό έθιμο που θέλει να μη μένει «αβάφτιστο» παιδί όταν ο θάνατος χτυπά το σπίτι. Την ίδια στιγμή, αποκαλύπτονται νέα στοιχεία για τον λόγο που ξέσπασε το φονικό και αναζωπυρώθηκε η βεντέτα δεκαετιών το σπίτι.
Η τελετή έγινε μέσα σε βουβό πένθος, σε ένα έθιμο βαθιά ριζωμένο στην κρητική παράδοση. Η πράξη αυτή θεωρείται προστασία απέναντι στη «συμφορά» και συμβολίζει τη νίκη της ζωής απέναντι στον χαμό.
Το έθιμο της βάπτισης πριν από την ταφή
Η βάπτιση πριν από την ταφή είναι μια πανάρχαιη συνήθεια της Κρήτης, που δεν προέρχεται από την εκκλησιαστική παράδοση, αλλά από τη λαϊκή πίστη ότι το παιδί πρέπει να λάβει «όνομα» πριν ο νεκρός επιστρέψει στο σπίτι. Το έθιμο λειτουργεί ως πνευματική προστασία, μια συμβολική πράξη που αποτρέπει όπως λένε οι παλιοί το «θανατικό» να ριζώσει στην οικογένεια.
Στις οριακές αυτές στιγμές, η βάπτιση γίνεται συμβολικά πριν την ταφή, σαν πράξη αντίστασης απέναντι στον πόνο και την απώλεια. Είναι η υπενθύμιση πως μέσα από τη ζωή των παιδιών συνεχίζεται η ελπίδα.
Η νέα γενιά που γεννήθηκε μέσα στο πένθος
Η οικογένεια του 39χρονου Φανούρη Καργάκη αποφάσισε να βαφτίσει τα παιδιά ώστε να μπορέσουν να παρευρεθούν αύριο, Κυριακή 2 Νοεμβρίου, στην κηδεία του πατέρα τους. Το χωριό βυθισμένο στη θλίψη προετοιμάζεται για ένα τελευταίο «αντίο», ενώ οι κάτοικοι αναρωτιούνται αν αυτή η νέα τραγωδία θα είναι η τελευταία πράξη ενός κύκλου αίματος που κρατά δεκαετίες.
Μαρτυρίες κατοίκων μιλούν για δύο οικογένειες, Καργάκη και Φραγκιαδάκη, με χρόνια αντιπαλότητα που πυροδοτήθηκε εκ νέου με αφορμή ένα σπίτι και τα όρια ιδιοκτησίας στο χωριό. Ένας κύκλος αίματος που ξεκίνησε από τη δεκαετία του ’50 φαίνεται να αναβιώνει με τραγικές συνέπειες. Παλιές πληγές, τιμές και συμφωνίες που κρατούσαν ισορροπίες δεκαετιών φάνηκε να καταρρέουν μέσα σε λίγες ώρες.
Το σπίτι που άναψε ξανά τη φωτιά
Η σπίθα της νέας τραγωδίας στα Βορίζια φαίνεται να ξεκίνησε από ένα σπίτι κυριολεκτικά. Το επίμαχο ακίνητο ανήκει σε μέλος της οικογένειας Φραγκιαδάκη και βρίσκεται στο «πάνω χωριό», σε σημείο που, σύμφωνα με την άλλη πλευρά, παραβίαζε μια παλιά άτυπη συμφωνία για τα όρια κατοικίας και περιουσίας μεταξύ των δύο οικογενειών, Καργάκη και Φραγκιαδάκη.
Μετά τον σασμό που είχε επιχειρηθεί τη δεκαετία του 1950, οι οικογένειες είχαν συμφωνήσει να ζουν χωριστά οι Καργάκηδες στο κάτω μέρος του χωριού και οι Φραγκιαδάκηδες στο πάνω. Η ισορροπία αυτή, εύθραυστη αλλά λειτουργική, κράτησε για δεκαετίες. Όμως, το τελευταίο διάστημα, μέλος των Φραγκιαδάκηδων αποφάσισε να αγοράσει και να ανεγείρει νέο σπίτι μέσα στα όρια που θεωρούσε «δικά του» το αντίπαλο σόι.
Η κίνηση αυτή θεωρήθηκε από την πλευρά των Καργάκηδων ως «παραβίαση εδάφους» και προσβολή τιμής. Σύμφωνα με πληροφορίες, υπήρξαν διαβουλεύσεις και προτάσεις αποζημίωσης ώστε να σταματήσει η οικοδομή, όμως καμία πλευρά δεν υποχώρησε. Το κλίμα στο χωριό βάραινε μέρα με τη μέρα, με εκατέρωθεν κατηγορίες και φραστικά επεισόδια.
Το βράδυ της Παρασκευής 31 Οκτωβρίου, η ένταση κορυφώθηκε. Ένας εκρηκτικός μηχανισμός εξερράγη στην υπό ανέγερση κατοικία, προκαλώντας σημαντικές ζημιές. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο μηχανισμός είχε τοποθετηθεί στην είσοδο του σπιτιού και πυροδοτήθηκε αργά τη νύχτα, πιθανότατα ως προειδοποίηση. Ωστόσο, η πράξη αυτή θεωρήθηκε πράξη πολέμου.
Το πρωί του Σαββάτου, το χωριό ξύπνησε με την οργή να έχει ξεπεράσει κάθε όριο. Λίγο πριν τις 11:00, ο 39χρονος Φανούρης Καργάκης πέρασε με το αυτοκίνητό του από τον κεντρικό δρόμο του χωριού, οπλισμένος. Σύμφωνα με μαρτυρίες, σταμάτησε μπροστά σε συγχωριανούς από την αντίπαλη οικογένεια και άνοιξε πυρ. Στην ανταλλαγή πυροβολισμών που ακολούθησε, σκοτώθηκε ο ίδιος και μία 57χρονη γυναίκα, ενώ τραυματίστηκαν τουλάχιστον τέσσερα ακόμη άτομα.
Έτσι, μέσα σε λίγες ώρες, μια παλιά βεντέτα που οι παλαιότεροι πίστευαν ότι είχε σβήσει για πάντα, αναζωπυρώθηκε με τρόπο που βύθισε ξανά τα Βορίζια στο πένθος και τον φόβο.
Πυροβολισμοί εναντίον αστυνομικών
Λίγο πριν ξεσπάσει το μακελειό, αστυνομικοί που ερευνούσαν τα δύο σπίτια όπου είχαν σημειωθεί πυροβολισμοί, δέχθηκαν επίθεση. Ένας άνδρας μέσα από αυτοκίνητο φέρεται να άνοιξε πυρ εναντίον τους, αναγκάζοντας τους ένστολους να καλυφθούν και να αποχωρήσουν προσωρινά από το σημείο.
Κλειστά σχολεία – το χωριό σε καθεστώς φόβου
Ο Δήμος Φαιστού ανακοίνωσε ότι τα σχολεία σε Βορίζια και Ζαρό θα παραμείνουν κλειστά τη Δευτέρα και την Τρίτη, για λόγους ασφάλειας μαθητών και προσωπικού. Το χωριό παραμένει αποκλεισμένο από ισχυρές δυνάμεις της ΕΛ.ΑΣ., που συνεχίζουν τις έρευνες για τον εντοπισμό των δραστών.
Ένα τέλος και μια αρχή
Η βάπτιση των παιδιών του 39χρονου πατέρα λίγες ώρες πριν από την ταφή του, δεν είναι απλώς ένα έθιμο είναι μια πράξη αντίστασης απέναντι στον θάνατο.
Μέσα από τα παιδιά του, ο Φανούρης Καργάκης «μένει» ζωντανός. Και μέσα από τη ζωή τους, οι Βοριζιανοί προσπαθούν να θυμηθούν ότι, ακόμα και μετά από μια τραγωδία, η Κρήτη ξέρει να βρίσκει τον τρόπο να συνεχίζει, πάντα βέβαια με την ελπίδα πως κάποτε, ο κύκλος του αίματος θα κλείσει οριστικά.
