Για πρώτη φορά χαρτογραφήθηκαν όλα τα ενεργά ρήγματα της χερσαίας Ελλάδας σε συνεπή κλίμακα 1:25.000, αποκαλύπτοντας εκατοντάδες νέα σεισμικά ίχνη και προσφέροντας το πιο πλήρες εργαλείο αξιολόγησης σεισμικού κινδύνου που έχει υπάρξει στη χώρα.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ) σε συνεργασία με ερευνητές της Νέας Ζηλανδίας, χρησιμοποιώντας τα υψηλής ανάλυσης Ψηφιακά Μοντέλα Εδάφους (DEMs) του Ελληνικού Κτηματολογίου.
Τα αποτελέσματα δημιούργησαν τη βάση AFG – Active Faults Greece, η οποία δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Scientific Data.
Δείτε πού βρίσκονται όλα τα ενεργά ρήγματα στην Ελλάδα
Δείτε τον χάρτη online εδώ
Τι αποκάλυψε η AFG – Ο πλήρης χάρτης ενεργών ρηγμάτων
Η AFG καταγράφει:
-
3.815 ίχνη ρηγμάτων
-
Ομαδοποιημένα σε 892 κύρια ρήγματα
-
Περισσότερα από τα μισά χαρτογραφήθηκαν για πρώτη φορά
-
35 επιφανειακές διαρρήξεις ιστορικών σεισμών
Για κάθε ρήγμα εντοπίστηκε η μορφή του στο ανάγλυφο, η γεωμετρία του και η πιθανή ενεργότητά του.
Κατηγοριοποίηση ρηγμάτων
Οι επιστήμονες ταξινόμησαν τα ρήγματα σε τρεις κατηγορίες:
-
Ενεργό – έχει σαφή και πρόσφατα ίχνη στο ανάγλυφο
-
Πιθανώς ενεργό – τα ίχνη είναι ορατά αλλά λιγότερο ξεκάθαρα
-
Αβέβαιο – απαιτούνται επιπλέον παρατηρήσεις και έλεγχοι
Περισσότερα από 2.000 ίχνη χαρακτηρίζονται ενεργά, ενώ περίπου 1.600 πιθανά ενεργά, αριθμοί που αναδεικνύουν τη γεωλογική πολυπλοκότητα της Ελλάδας.
Γιατί η Ελλάδα έχει τόσα ενεργά ρήγματα
Η διεθνής ερευνητική ομάδα εξηγεί ότι το ελληνικό τοπίο «σχηματίζεται από μια αέναη γεωλογική μηχανή».
Η χώρα βρίσκεται:
-
Μεταξύ Αφρικανικής και Ευρασιατικής πλάκας
-
Με συνεχή παραμόρφωση του εδάφους
-
Με έντονο ανάγλυφο που “κρύβει” πολλά ρήγματα κάτω από βλάστηση, πόλεις ή νεότερα ιζήματα
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η Ελλάδα, με ρόλο-κλειδί στον τουρισμό και τις ενεργειακές υποδομές, χρειάζεται πλέον λεπτομερή χαρτογράφηση όλων των σεισμικών πηγών, ώστε έργα και υποδομές να σχεδιάζονται με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Πώς εντοπίστηκαν τα ρήγματα – Η τεχνολογία που άλλαξε τα δεδομένα
Οι ειδικοί χρησιμοποίησαν τα DEMs του Κτηματολογίου, τα οποία παρέχουν:
-
τρισδιάστατη απεικόνιση του εδάφους
-
δυνατότητα ανίχνευσης χαραδρών, μορφολογικών “σπασιμάτων”, αλλαγών κλίσεων
-
«γυμνή» απεικόνιση της Γης, χωρίς πόλεις και βλάστηση
Στους χάρτες αυτούς ακόμη και ένα μικρό «σπάσιμο» στο ανάγλυφο μπορεί να αποκαλύψει τεκτονική δράση χιλιάδων ετών.
Σύμφωνα με την ομάδα:
-
Ίχνη σαν μαχαιριές στο τοπίο δείχνουν πρόσφατους σεισμούς (τελευταία 10.000 χρόνια).
-
Πιο στρογγυλεμένες μορφές δηλώνουν αρχαιότερες διαρρήξεις.
Πόσο επηρεάζουν τα ρήγματα το ελληνικό τοπίο
Η ανάλυση έδειξε ότι:
-
Πάνω από τα μισά ενεργά ρήγματα ελέγχουν τη ροή ποταμών
-
Διαμορφώνουν σύνορα βουνών – κοιλάδων
-
Επηρεάζουν την εναπόθεση ιζημάτων
-
Και σε πολλές περιπτώσεις είναι αόρατα στην καθημερινή οπτική μας
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι αυτά τα γεωμορφολογικά αποτυπώματα είναι «αλάνθαστοι δείκτες» σεισμών του παρελθόντος.
Γιατί έχει σημασία για την Ελλάδα – Πρακτική αξιοποίηση
Η Δρ Βασιλική Μουσλοπούλου εξηγεί ότι η χαρτογράφηση δεν αφορά μόνο την επιστήμη:
«Οδικοί άξονες, γέφυρες, φράγματα και ενεργειακές μονάδες πρέπει να σχεδιάζονται γνωρίζοντας τη διασπορά των ενεργών σεισμικών πηγών. Τα δεδομένα της AFG μπορούν να βελτιώσουν τα μοντέλα σεισμικής επικινδυνότητας της χώρας».
Ο Dr John Begg προσθέτει ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί – απαιτείται και το έμπειρο μάτι του γεωλόγου για να επιβεβαιώσει τι είναι πραγματικό ρήγμα και τι φυσική διάβρωση.
Ο χάρτης διαθέσιμος πλέον για όλους – Πολίτες, ερευνητές, μηχανικοί
Η βάση AFG είναι ελεύθερα προσβάσιμη και συνοδεύεται από διαδραστικό χάρτη:
-
Οποιοσδήποτε μπορεί να δει τα ενεργά ρήγματα γύρω από την περιοχή του
-
Μηχανικοί και γεωλόγοι μπορούν να αντλήσουν δεδομένα για μελέτες
-
Πολίτες μπορούν να ενημερωθούν για τον πραγματικό σεισμικό χαρακτήρα της περιοχής τους
Η AFG φιλοδοξεί να αποτελέσει πρότυπο και για άλλες σεισμικές χώρες.
Δείτε τον χάρτη εδώ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ
