Ένα συγκλονιστικό ρεπορτάζ του BBC φέρνει στο διεθνές προσκήνιο τη δραματική κατάσταση που επικρατεί στη Θεσσαλία λόγω της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, μιας επιδημίας που έχει οδηγήσει στη θανάτωση εκατοντάδων χιλιάδων ζώων και απειλεί πλέον την παραγωγή φέτας, του πιο εμβληματικού ελληνικού προϊόντος.
Η εξάπλωση της ευλογιάς και η καταστροφή των κοπαδιών
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, πάνω από 417.000 αιγοπρόβατα έχουν θανατωθεί σε όλη τη χώρα — περίπου το 4-5% του εθνικού ζωικού κεφαλαίου. Μόνο στη Θεσσαλία, δεκάδες φάρμες έχουν αδειάσει, με αγρότες να βιώνουν οικονομική και συναισθηματική καταστροφή.
Η κτηνίατρος Αναστασία Σιούρτου, από τα περίχωρα της Καρδίτσας, περιγράφει στο BBC τη στιγμή που είδε να θανατώνονται και τα 650 πρόβατά της:
«Ήμουν εκεί, τα είδα όλα. Είναι σαν να χάνεις ένα κομμάτι του εαυτού σου. Ένιωσα ότι δεν κατάφερα να τα προστατέψω».
Η φέτα σε κίνδυνο – 785 εκατ. ευρώ εξαγωγές
Η ευλογιά πλήττει άμεσα τη βιομηχανία της φέτας, καθώς το 80% του ελληνικού πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος χρησιμοποιείται στην παραγωγή της.
Μόνο το 2024, η Ελλάδα εξήγαγε φέτα αξίας 785 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 520 εκατ. ευρώ σε χώρες της ΕΕ και 90 εκατ. ευρώ στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Τα μικρά γαλακτοκομεία ήδη αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις γάλακτος, κάτι που, όπως προειδοποιούν ειδικοί, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μειωμένη παραγωγή και αυξήσεις τιμών.
«Η περιορισμένη ποσότητα γάλακτος αυξάνει το κόστος παραγωγής και δυσκολεύει τη διατήρηση των αποθεμάτων φέτας στην αγορά», δηλώνει ο καθηγητής Δημήτρης Γκουγκούλης από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
Καθυστερήσεις, λάθη και οργή των κτηνοτρόφων
Το BBC ασκεί σκληρή κριτική στις ελληνικές αρχές, σημειώνοντας πως η Εθνική Επιτροπή για τη Διαχείριση της Ευλογιάς συστάθηκε 14 μήνες μετά το πρώτο κρούσμα.
Δεν υπήρξαν έγκαιρες ζώνες αποκλεισμού, ενώ υποστελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών και παράνομες μετακινήσεις ζώων συνέβαλαν στην εξάπλωση της νόσου.
Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει ζητήσει εισαγγελική διερεύνηση πιθανών παραβιάσεων των μέτρων βιοασφάλειας, ενώ αναφορές μιλούν για παράνομους εμβολιασμούς έως και ενός εκατομμυρίου ζώων, γεγονός που, σύμφωνα με ειδικούς, «διαστρεβλώνει την επιδημιολογική εικόνα».
Η αντιπαράθεση για τον εμβολιασμό
Οι κτηνοτρόφοι απαιτούν μαζικό εμβολιασμό, όπως εφαρμόζεται σε Βουλγαρία και Τουρκία, όμως η κυβέρνηση προειδοποιεί ότι κάτι τέτοιο θα είχε σοβαρές εμπορικές συνέπειες, καθώς η Ελλάδα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ενδημική χώρα και να χάσει εξαγωγές φέτας και γάλακτος.
«Δεν υπάρχει πιστοποιημένο εμβόλιο αυτή τη στιγμή», τονίζει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, υπογραμμίζοντας ότι η συμμόρφωση των παραγωγών στα μέτρα βιοασφάλειας είναι ο μόνος τρόπος για να ελεγχθεί η νόσος.
Οι φωνές της απελπισίας
Ο κτηνοτρόφος Τάσος Μανάκας από την Καρδίτσα έχασε 873 πρόβατα και περιγράφει τη φάρμα του ως «νεκρό τόπο»:
«Το μαγαζί είναι κλειστό. Αν με έκοβες εκείνη την ημέρα, δεν θα αιμορραγούσα».
Αντίστοιχα, ο Χάρης Σεσκλιώτης από τον Ριζόμυλο Βόλου έχασε 700 πρόβατα, δεύτερη φορά μέσα σε δύο χρόνια, μετά τις πλημμύρες του 2023. Παρ’ όλα αυτά, δεν εγκαταλείπει:
«Σκέφτομαι να στήσω νέα μονάδα με μοσχάρια. Δεν ξέρουμε να κάνουμε τίποτα άλλο εκτός από το να εκτρέφουμε ζώα».
