Με ιδιαίτερη ένταση και σαφείς πολιτικές και νομικές αιχμές ξεκίνησε στο Πενταμελές Εφετείο της Αθήνας την αγόρευση της η εισαγγελέας Κυριακή Στεφανάτου στη δίκη της Χρυσής Αυγής σε δεύτερο βαθμό. Έπειτα από μαραθώνια αποδεικτική διαδικασία, η εισαγγελική λειτουργός διατύπωσε εξαρχής την πεποίθησή της ότι η Χρυσή Αυγή υπήρξε ναζιστικό μόρφωμα που στη χώρα μας λειτούργησε ως εγκληματική οργάνωση με απόλυτη ιεραρχική δομή και συγκεκριμένο ιδεολογικό κίνητρο.
Σχεδόν άδεια η αίθουσα, μόνο ο Λαγός στο εδώλιο
Από τους 42 κατηγορούμενους, μόνο ο Ιωάννης Λαγός βρέθηκε στην αίθουσα του Εφετείου για να ακούσει την εισαγγελική πρόταση. Οι υπόλοιποι επέλεξαν να εκπροσωπηθούν από τους συνηγόρους τους. Η εικόνα στο εσωτερικό της αίθουσας ήταν αισθητά διαφορετική σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2020, όταν είχε ανακοινωθεί η πρωτόδικη εισαγγελική πρόταση, ενώ έξω από το Εφετείο πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση με πανό και συνθήματα.
«Η κάθοδος στις εκλογές ήταν βιτρίνα»
Στην αρχή της αγόρευσής της, η εισαγγελέας αναφέρθηκε στην ίδρυση της Χρυσής Αυγής τη δεκαετία του ’80 από τον Νίκο Μιχαλολιάκο, υπογραμμίζοντας ότι η μετέπειτα κοινοβουλευτική της παρουσία δεν αναιρεί τον πραγματικό της χαρακτήρα. Όπως τόνισε, η κάθοδος στις εκλογές αποτέλεσε απλώς ένα προσωπείο.
Σύμφωνα με την ίδια, η Χρυσή Αυγή οργανώθηκε και λειτούργησε κατά τα πρότυπα του εθνικοσοσιαλιστικού γερμανικού κόμματος, υιοθετώντας ναζιστικά σύμβολα και ιδεολογία, με βασική αντίληψη ότι «η γη δεν μας χωράει όλους».
Ναζιστική ιδεολογία ως κίνητρο εγκληματικής δράσης
Η κ. Στεφανάτου υπογράμμισε ότι το ιδεολογικό υπόβαθρο της Χρυσής Αυγής δεν αποτελεί απλώς πολιτική τοποθέτηση, αλλά το ίδιο το κίνητρο των εγκλημάτων που αποδίδονται στα μέλη της. Όπως είπε χαρακτηριστικά, κανείς δεν θα ασχολούνταν με την ιδεολογία της οργάνωσης, αν οι κατηγορούμενοι δεν την αρνούνταν, καθώς αυτή εξηγεί τη βία, τη στοχοποίηση μειονοτήτων και τη ρητορική μίσους.
Επικαλέστηκε μαρτυρίες σύμφωνα με τις οποίες η ίδια η ονομασία «Χρυσή Αυγή» επιλέχθηκε με σκοπό τη δημιουργία μιας ναζιστικής οργάνωσης.
«Δεν ήταν κόμμα», σύμφωνα με τον ίδιο τον Μιχαλολιάκο
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε σε ομιλία του Νίκου Μιχαλολιάκου στο Σιδηρόκαστρο, που εντοπίστηκε σε ηλεκτρονικά αρχεία. Σε αυτήν, ο ιδρυτής της Χρυσής Αυγής φέρεται να δηλώνει ότι η οργάνωση δεν είναι κόμμα και ότι μάχεται για την κατάργηση των κομμάτων.
Η εισαγγελέας σημείωσε ότι ακόμη και καταθέσεις μαρτύρων υπεράσπισης επιβεβαίωσαν πως η Χρυσή Αυγή δεν λειτουργούσε ως τυπικό πολιτικό κόμμα.
Απόλυτη ιεραρχία και πειθαρχία
Σύμφωνα με την αγόρευση, η Χρυσή Αυγή διέθετε αυστηρή και πλήρως οργανωμένη ιεραρχία. Μετά το 2012, οι πυρηνάρχες αναφέρονταν σε τοπικούς βουλευτές ή περιφερειάρχες και εκείνοι στην ανώτατη ηγεσία. Καμία ενέργεια δεν πραγματοποιούνταν χωρίς εντολή, ενώ η κεντρική διοίκηση είχε συνεχή γνώση των δράσεων.
Η ανάγκη για απόλυτη πειθαρχία, όπως τόνισε, διατηρήθηκε ακόμη και μετά την είσοδο της οργάνωσης στη Βουλή.
Τριάντα χρόνια εγκληματικής δράσης
Η εισαγγελέας χαρακτήρισε τη Χρυσή Αυγή ως εγκληματική οργάνωση που έδρασε για περίπου τρεις δεκαετίες, ξεκινώντας ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του ’80, με δράσεις που συνδέθηκαν με εθνικιστικά συλλαλητήρια και κλιμακώθηκαν τα επόμενα χρόνια.
Όπως είπε, δεν πρόκειται για μια άτακτη ομάδα ή μια απλή συμμορία, αλλά για μια δομημένη εγκληματική οργάνωση με πολιτικό και ιδεολογικό υπόβαθρο.
Η εισαγγελική πρόταση αναμένεται να συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, πριν η κ. Στεφανάτου καταλήξει στο κρίσιμο «δια ταύτα» σχετικά με την ενοχή ή μη των κατηγορουμένων. Η διαδικασία αυτή θεωρείται κομβική για την τελική έκβαση της υπόθεσης σε δεύτερο βαθμό και για το πώς θα αποτυπωθεί δικαστικά η ιστορία της Χρυσής Αυγής στην Ελλάδα.
