19 Δεκεμβρίου 1980: Η νύχτα που κάηκαν το Μινιόν και ο Κατράντζος – Δύο πολυκαταστήματα, μια πόλη σε σοκ

Ξημέρωνε μια μέρα σαν σήμερα, 19 Δεκεμβρίου 1980, όταν η Αθήνα βρέθηκε αντιμέτωπη με μια εικόνα που δεν είχε ξαναδεί. Λίγο μετά τις 03:10 τα ξημερώματα, διαδοχικές εκρήξεις ακούγονται στο κέντρο της πόλης και μέσα σε λίγα λεπτά οι φλόγες ξεπηδούν από τα παράθυρα του Μινιόν και του Κατράντζου, των δύο πολυκαταστημάτων που για δεκαετίες αποτελούσαν σημείο αναφοράς και «απόδρασης» για τους Αθηναίους, ειδικά τις ημέρες των γιορτών.

Η άνιση μάχη με τις φλόγες

Η κινητοποίηση της Πυροσβεστικής ήταν άμεση και πρωτοφανής για τα δεδομένα της εποχής. Δεκάδες οχήματα και εκατοντάδες πυροσβέστες ρίχτηκαν στη μάχη, όμως οι φωτιές είχαν ήδη πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Στο Μινιόν, η αγωνία κορυφώθηκε όταν έγινε γνωστό ότι στο υπόγειο υπήρχαν αποθηκευμένοι δεκάδες τόνοι πετρελαίου. Η προτεραιότητα ήταν μία, να μη φτάσουν εκεί οι φλόγες.

Παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες, τα δύο πολυκαταστήματα καταστράφηκαν ολοσχερώς. Από το Μινιόν έμεινε μόνο ο σκελετός, ενώ ο Κατράντζος κατέρρευσε. Η πόλη ξημέρωσε στις στάχτες.

Χιλιάδες άνεργοι και ανυπολόγιστες ζημιές

Μέσα σε λίγες ώρες, περίπου 2.000 εργαζόμενοι βρέθηκαν χωρίς δουλειά. Οι πρώτες εκτιμήσεις της Πυροσβεστικής μιλούσαν για ζημιές ύψους 2 δισ. δραχμών, ποσό που, όπως αποδείχθηκε, απείχε πολύ από την πραγματικότητα. Ο ιδιοκτήτης του Μινιόν, Γιάννης Γεωργακάς, είχε δηλώσει ότι μόνο το δικό του κατάστημα είχε υποστεί ζημιές αντίστοιχου ύψους.

Η ανάληψη ευθύνης και τα αναπάντητα ερωτήματα

Λίγες ημέρες αργότερα, στις 22 Δεκεμβρίου, την ευθύνη ανέλαβε μια άγνωστη μέχρι τότε οργάνωση με την ονομασία «Επαναστατική Οργάνωση – Οκτώβρης ’80». Η ανάληψη αυτή προκάλεσε αμηχανία και αντιδράσεις ακόμη και στον χώρο του αντάρτικου πόλης, με άλλες οργανώσεις να παίρνουν δημόσια αποστάσεις.

Σενάρια και πληροφορίες έκαναν λόγο για χρήση ιδιαίτερα ισχυρών εμπρηστικών υλικών, ενώ η υπόθεση σε ανακριτικό επίπεδο δεν οδήγησε ποτέ σε καταδίκες. Κανείς δεν τιμωρήθηκε και η υπόθεση παραμένει μέχρι σήμερα ανεξιχνίαστη.

Οι «επιθέσεις καρμπόν» που ακολούθησαν

Οι εμπρησμοί στο Μινιόν και τον Κατράντζο άνοιξαν έναν κύκλο που δεν έκλεισε εκείνη τη νύχτα. Μέσα στο επόμενο εξάμηνο, το κέντρο της Αθήνας βρέθηκε ξανά στο στόχαστρο, με τις εφημερίδες της εποχής να μιλούν για «επιθέσεις καρμπόν». Στις 3 Ιουνίου 1981 πυρπολήθηκαν ταυτόχρονα τα πολυκαταστήματα «Κλαουδάτος» και «Ατενέ», στις 4 Ιουλίου ακολούθησε ο «Δραγώνας» και στις 7 Ιουλίου το κατάστημα «Λαμπρόπουλος» στον Πειραιά. Το πλήγμα για το λιανεμπόριο ήταν καίριο: όσα καταστήματα έμειναν όρθια, έμειναν χωρίς πελάτες, καθώς ο φόβος κράτησε τον κόσμο μακριά από τα μεγάλα εμπορικά σημεία του κέντρου.

Από τις στάχτες στη νέα εποχή

Η ανασυγκρότηση ήρθε αργά, αλλά άλλαξε για πάντα το εμπορικό τοπίο της πόλης. Περίπου δύο χρόνια μετά τις επιθέσεις, άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα shop in shop καταστήματα, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για το λιανεμπόριο.

Το Μινιόν επαναλειτούργησε το 1983 με τραπεζικό δανεισμό, στη συνέχεια κρατικοποιήθηκε λόγω χρεών και έναν χρόνο αργότερα επέστρεψε στον αρχικό του ιδιοκτήτη.

Το 1998 το εμβληματικό κτίριο πέρασε στην Elmec Sports και αργότερα στον όμιλο Folli Follie, ενώ το 2021 αποκτήθηκε μέσω διαγωνισμού από την Dimand, με τίμημα που ξεπέρασε τα 25 εκατομμύρια ευρώ.

Το 2025 το Μινιόν άνοιξε ξανά τις πόρτες του, πλήρως ανακαινισμένο, επιστρέφοντας ως στολίδι στο κέντρο της Αθήνας και στεγάζοντας πλέον ένα από τα μεγαλύτερα καταστήματα Zara στην Ελλάδα.

Μια ημερομηνία που δεν ξεχάστηκε ποτέ

Η 19η Δεκεμβρίου 1980 δεν έμεινε στην ιστορία μόνο ως μια νύχτα φωτιάς και καταστροφής. Ήταν το σημείο καμπής που άλλαξε για πάντα τον χάρτη του λιανεμπορίου στην Αθήνα και σημάδεψε τη συλλογική μνήμη της πόλης, αποδεικνύοντας πως από τις στάχτες μπορεί να γεννηθεί μια εντελώς νέα εποχή.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ