Σε τελική ευθεία μπαίνει με το τέλος του 2025, η δεύτερη φάση εφαρμογής του νόμου για τους ανενεργούς φοιτητές στα δημόσια πανεπιστήμια. Σύμφωνα με όσα είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, 35.000 φοιτητές αξιοποίησαν τη «δεύτερη ευκαιρία» που άνοιξε το θεσμικό πλαίσιο το περασμένο καλοκαίρι, ενώ περίπου 280.000 ανενεργοί αναμένεται να διαγραφούν.
Το μήνυμα του υπουργείου είναι πως δεν μιλάμε για «τιμωρία», αλλά για ένα πλαίσιο που βάζει κανόνες και ταυτόχρονα αφήνει παράθυρο σε όσους πραγματικά παλεύουν να τελειώσουν.
Τι λέει η Ζαχαράκη – «Όχι εκκαθαρίσεις – τάξη χωρίς να κόβονται οι ευκαιρίες»
Η υπουργός ξεκαθάρισε ότι η παρέμβαση δεν έχει χαρακτήρα «εκκαθάρισης» φοιτητών. Όπως είπε, το καθεστώς των ανενεργών εδώ και δεκαετίες άφηνε τα πάντα στον αέρα, τα ιδρύματα δεν μπορούσαν να προγραμματίσουν, οι ενεργοί φοιτητές έβλεπαν μια στρεβλή εικόνα, ενώ πολλοί νέοι έμεναν «κολλημένοι» χωρίς πραγματική σύνδεση με τις σπουδές τους.
Παράλληλα, τόνισε πως το νέο πλαίσιο δεν είναι άκαμπτο, γιατί προβλέπει εξαιρέσεις και ευελιξία για όσους εργάζονται, για λόγους υγείας ή για σοβαρές οικογενειακές και κοινωνικές υποχρεώσεις. Με λίγα λόγια, δεν πάει «όλους με το ίδιο μέτρο».
Η ημερομηνία-κλειδί-31 Δεκεμβρίου 2025
Η 31η Δεκεμβρίου 2025 είναι το ορόσημο. Εκείνη την ημέρα θα γίνει η αυτόματη διαγραφή όσων έχουν ξεπεράσει την ανώτατη χρονική διάρκεια φοίτησης, όπως προβλέπει το ισχύον πλαίσιο.
Από εκεί και πέρα, όποιος δεν έχει κινηθεί εγκαίρως στις διαδικασίες που δίνει ο νόμος, χάνει τη φοιτητική ιδιότητα στο τέλος του έτους.
Ποιοι πρόλαβαν και πήραν παράταση με τη «δεύτερη ευκαιρία»
Το πλαίσιο που ψηφίστηκε το καλοκαίρι έδωσε μια τελευταία «ανάσα» σε όσους βρίσκονται κοντά στο πτυχίο. Η «δεύτερη ευκαιρία» αφορούσε φοιτητές που είχαν προχωρήσει ουσιαστικά στις σπουδές τους, με βασικό κριτήριο να έχουν καλύψει μεγάλο μέρος των μαθημάτων ή των πιστωτικών μονάδων και να έχουν συμμετοχή σε εξεταστικές τα τελευταία χρόνια.
Η διαδικασία γινόταν με αίτηση μέσα σε συγκεκριμένη προθεσμία, μετά την εξεταστική του Σεπτεμβρίου, ώστε να δοθούν δύο επιπλέον εξάμηνα για να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους. Εκεί «πάτησαν» οι 35.000 που τελικά μπήκαν στο καθεστώς παράτασης.
Ποιοι εξαιρούνται και ποιοι καλύπτονται από ευελιξία
Το πλαίσιο δεν «χτυπά» τους ενεργούς φοιτητές ούτε όσους είναι μέσα στο κανονικό χρονικό όριο σπουδών, δηλαδή στο γνωστό 4+2 ή 5+3 όπου ισχύει.
Υπάρχουν επίσης ξεκάθαρες εξαιρέσεις για άτομα με αναπηρία άνω του 50%, ενώ προβλέπεται κατ’ εξαίρεση υπέρβαση της ανώτατης διάρκειας φοίτησης για σοβαρούς λόγους υγείας. Επιπλέον, υπάρχει πρόβλεψη για μερική φοίτηση σε συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως γονείς μικρών παιδιών, εργαζόμενους με αποδεδειγμένο ωράριο και αθλητές με απαιτητικό πρόγραμμα.
Οι αριθμοί που δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος
Τα στοιχεία αποτυπώνουν γιατί η κυβέρνηση επιμένει ότι «κάτι έπρεπε να αλλάξει». Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα δεδομένα της ΕΘΑΑΕ, οι ενεργοί φοιτητές την ακαδημαϊκή χρονιά 2023–24 ήταν 352.099, ενώ οι συνολικά εγγεγραμμένοι 703.857. Δηλαδή, σχεδόν οι μισοί εμφανίζονταν ως μη ενεργοί, κάτι που για χρόνια φούσκωνε τις λίστες και θόλωνε την πραγματική εικόνα των ΑΕΙ.
«Κανόνες» στα χαρτιά, στοίχημα στην πράξη
Η διαγραφή των ανενεργών φοιτητών πάει να κλείσει μια παλιά ιστορία που ταλαιπώρησε πανεπιστήμια και φοιτητές για δεκαετίες. Το μεγάλο στοίχημα τώρα είναι να εφαρμοστεί με καθαρούς κανόνες, χωρίς αδικίες, και με πραγματικές δικλείδες για όσους έχουν λόγους να καθυστερούν. Το ότι 35.000 αξιοποίησαν τη «δεύτερη ευκαιρία» δείχνει πως υπήρχε κόσμος που το ήθελε, απλώς χρειαζόταν μια τελευταία πόρτα ανοιχτή.
