Για ακόμη μία φορά, η λύση στο πρόβλημα των απορριμμάτων της Αττικής περνά από τον ΧΥΤΑ Φυλής. Με νέα απόφαση, ο μοναδικός χώρος ταφής του λεκανοπεδίου επεκτείνεται ξανά, προκειμένου να συνεχίσει να δέχεται σκουπίδια και να μη μπλοκάρει το σύστημα μέσα στους επόμενους μήνες.
Η εικόνα είναι γνώριμη, όταν ο ΧΥΤΑ φτάνει στα όριά του, έρχεται μία ακόμη επέκταση για να κερδηθεί χρόνος. Το «βαρέλι δίχως πάτο» της Φυλής μεγαλώνει ξανά, την ώρα που οι μόνιμες λύσεις στη διαχείριση των απορριμμάτων παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Η νέα επέκταση παρουσιάζεται ως μονόδρομος για να μη «φρακάρει» η Αττική από σκουπίδια μέσα στο καλοκαίρι. Την ίδια στιγμή, όμως, επιβεβαιώνει ότι το πρόβλημα δεν λύνεται, απλώς μετατίθεται ξανά στο μέλλον.
Η επέκταση που δεν μπορούσε να περιμένει
Στις 22 Δεκεμβρίου 2025, ο ΕΔΣΝΑ ενέκρινε δαπάνη ύψους 11,2 εκατ. ευρώ για νέα επέκταση του ΧΥΤΑ Φυλής. Το έργο προβλέπει τη δημιουργία επιπλέον χωρητικότητας περίπου 3,9 εκατ. κυβικών μέτρων απορριμμάτων, με την κατασκευή τείχους αντιστήριξης μήκους 1.100 μέτρων και ύψους 5,5 μέτρων.
Όπως εξήγησε ο πρόεδρος του ΕΔΣΝΑ και αντιπεριφερειάρχης Αττικής, Χαράλαμπος Σιάτρας, η επέκταση γίνεται εντός του ήδη αδειοδοτημένου χώρου. Διαφορετικά, όπως τόνισε χαρακτηριστικά, «το καλοκαίρι θα έχει φρακάρει».
Ένας ΧΥΤΑ που παίρνει διαρκώς παρατάσεις ζωής
Ο ΧΥΤΑ Φυλής έχει ξεπεράσει εδώ και χρόνια τα αρχικά του όρια. Από το 2017 έως σήμερα, η χωρητικότητά του έχει εξαντληθεί επανειλημμένα, με αλλεπάλληλες επεκτάσεις να δίνουν προσωρινές ανάσες. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, η συνολική χωρητικότητα αυξήθηκε από 27,3 εκατ. κυβικά μέτρα το 2010 σε 32,5 εκατ. κυβικά μέτρα, μετά και την τελευταία επέκταση του 2020.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι στην πρόσφατη τροποποίηση της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων για την ΟΕΔΑ Φυλής προβλέπεται συγκεκριμένο χρονικό όριο λειτουργίας, μετά το οποίο θα πρέπει να ξεκινήσει η φάση αποκατάστασης. Ωστόσο, η πραγματικότητα των απορριμμάτων δεν αφήνει περιθώρια άμεσης εφαρμογής αυτού του σχεδιασμού.
Αδιέξοδα που παρατείνονται
Σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ήδη κατατεθεί φάκελος στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την ανανέωση της περιβαλλοντικής άδειας του ΧΥΤΑ. Για την υλοποίηση της νέας επέκτασης αναμένεται να αξιοποιηθούν υφιστάμενες συμβάσεις με την ΗΛΕΚΤΩΡ.
Την ίδια ώρα, οι διαγωνισμοί για τις κρίσιμες υποδομές επεξεργασίας απορριμμάτων στην Αττική παραμένουν «παγωμένοι», αφήνοντας τον ΧΥΤΑ Φυλής ως τη μοναδική άμεση λύση για την ταφή των απορριμμάτων της πρωτεύουσας.
Οι αριθμοί πίσω από το πρόβλημα
Η Αττική παράγει περίπου το 40% των απορριμμάτων της χώρας, με το μεγαλύτερο μέρος να καταλήγει στη Φυλή. Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία:
• Το 89,5% των απορριμμάτων της Αττικής θάβεται στον ΧΥΤΑ
• Η ανάκτηση παραμένει χαμηλή, περίπου στο 7,55%
• Η συνολική ανακύκλωση δεν ξεπερνά το 17%
Οι αριθμοί αυτοί εξηγούν γιατί κάθε καθυστέρηση στις νέες υποδομές μεταφράζεται άμεσα σε ανάγκη νέας επέκτασης.
Το σχέδιο για το επόμενο διάστημα
Πηγές του ΥΠΕΝ αναφέρουν ότι εντός του μήνα αναμένεται η παρουσίαση του νέου Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων για την Αττική. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει μονάδα επεξεργασίας στο Σχιστό, νέα μονάδα στη Φυλή για τον κεντρικό τομέα Αθηνών και αναβάθμιση του Εργοστασίου Μηχανικής Ανακύκλωσης και Κομποστοποίησης, με συνολικό προϋπολογισμό που εκτιμάται στα 250–300 εκατ. ευρώ.
Ωστόσο, ακόμη και με την έναρξη των έργων, απαιτούνται τουλάχιστον τρία με τέσσερα χρόνια για την ολοκλήρωσή τους, γεγονός που καθιστά πιθανή την ανάγκη νέας επέκτασης του ΧΥΤΑ προς τα τέλη της δεκαετίας.
Η εικόνα στην υπόλοιπη χώρα
Εκτός Αττικής, η κατάσταση εμφανίζεται πιο ελεγχόμενη. Λειτουργούν ήδη 13 μονάδες διαχείρισης αποβλήτων, ενώ 26 ακόμη βρίσκονται υπό κατασκευή. Παράλληλα, προχωρούν νέα έργα σε Θεσσαλία, Νότιο και Βόρειο Αιγαίο, καθώς και στη Στερεά Ελλάδα, με σημαντικούς προϋπολογισμούς μέσω ΕΣΠΑ και ΣΔΙΤ.
Το διακύβευμα της επόμενης μέρας
Χωρίς την ανάπτυξη Μονάδων Ανάκτησης και Ανακύκλωσης, ούτε η ανακύκλωση ούτε η ενεργειακή αξιοποίηση μπορούν να προχωρήσουν ουσιαστικά. Το σχέδιο προβλέπει την κατασκευή έξι μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων μία στην Αττική, με συνολικό κόστος άνω του 1 δισ. ευρώ.
Μέχρι τότε, όμως, ο ΧΥΤΑ Φυλής παραμένει το αναπόφευκτο καταφύγιο των σκουπιδιών της πρωτεύουσας. Ένα «βαρέλι δίχως πάτο», που γεμίζει ξανά και ξανά, όσο οι οριστικές λύσεις συνεχίζουν να μετατίθενται στο αύριο.
