Μία ημερομηνία-ορόσημο στη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Στις 23 Ιανουαρίου 1973 έσβησε, σε ηλικία μόλις 25 ετών, ο Αλέξανδρος Ωνάσης, μοναχογιός και διάδοχος του Αριστοτέλης Ωνάσης. Ένα αεροπορικό δυστύχημα στο αεροδρόμιο του Ελληνικού έκοψε απότομα το νήμα της ζωής του και βύθισε τον άλλοτε πανίσχυρο κροίσο στη μεγαλύτερη προσωπική του ήττα. Από εκείνη τη μέρα, τίποτα δεν ήταν ίδιο.
Ο μοναχογιός και η δύσκολη σχέση με τον πατέρα
Ο Αλέξανδρος Ωνάσης γεννήθηκε στις 20 Απριλίου 1948 από τον γάμο του Αριστοτέλη Ωνάση με την Τίνα Λιβανού. Μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον πλούτου και προνομίων, αλλά οι σχέσεις με τον πατέρα του δεν ήταν πάντα αρμονικές. Παρά την αδυναμία που του είχε, ο Ωνάσης απαιτούσε πειθαρχία, προσήλωση και απόλυτη αφοσίωση στις επιχειρήσεις.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’70, του ανέθεσε τη γενική διεύθυνση της Ολυμπιακή Αεροπορία, προετοιμάζοντάς τον ουσιαστικά για τη διαδοχή. Δεν ενέκρινε, ωστόσο, ποτέ τη σχέση του με τη 16 χρόνια μεγαλύτερή του Φιόνα Κάμπελ-Τίσεν, κάτι που επιβάρυνε περαιτέρω τη μεταξύ τους σχέση.
Η μοιραία πτήση από το Ελληνικό
Λάτρης της ταχύτητας, των σπορ αυτοκινήτων και της περιπέτειας, ο Αλέξανδρος πιλοτάριζε ο ίδιος αεροσκάφη. Αυτή η αγάπη αποδείχθηκε μοιραία. Στις 22 Ιανουαρίου 1973, το αμφίβιο Piaggio P.136 που χειριζόταν απογειώθηκε από το αεροδρόμιο του Ελληνικού. Μέσα σε λιγότερα από δέκα δευτερόλεπτα, το αεροσκάφος έφτασε σε ύψος περίπου 15 μέτρων, πήρε απότομη κλίση και συνετρίβη στο έδαφος με ταχύτητα 160 χιλιομέτρων την ώρα.
Ο Αλέξανδρος τραυματίστηκε βαρύτατα και διακομίστηκε στο ΚΑΤ. Οι δύο συνεπιβαίνοντες τραυματίστηκαν ελαφρύτερα. Ο νεαρός κληρονόμος πάλευε για τη ζωή του, αλλά η έκβαση ήταν προδιαγεγραμμένη.
Η μάχη στο νοσοκομείο και η απόφαση
Ο Αριστοτέλης Ωνάσης ενημερώθηκε για το δυστύχημα ενώ βρισκόταν στη Νέα Υόρκη, όπου ετοίμαζε λαμπρή δεξίωση για τα γενέθλιά του, στο πλευρό της Τζάκι Κένεντι. Παρέμεινε ψύχραιμος, αλλά έδρασε άμεσα. Ταξίδεψε στην Αθήνα μαζί με κορυφαίους Αμερικανούς γιατρούς, ανάμεσά τους και τον διακεκριμένο νευροχειρουργό Πόκιν.
Οι εξετάσεις ήταν αμείλικτες: βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση, καρδιακή λειτουργία παρούσα, αλλά πλήρης απουσία εγκεφαλικής δραστηριότητας. Παρά τις επανεξετάσεις, η ιατρική ομάδα κατέληξε στο αναπόφευκτο. Στις 19:00 της 23ης Ιανουαρίου 1973, κατόπιν εντολής του πατέρα του, τα μηχανήματα αποσυνδέθηκαν. Ο Αλέξανδρος Ωνάσης ήταν νεκρός.
Η αρχή της «κατάρας των Ωνάσηδων»
Ο θάνατος του Αλέξανδρου κατέρρευσε τον Ωνάση ψυχικά. «Μέσα σε λίγες ώρες έγινα ο φτωχότερος άνθρωπος του κόσμου», φέρεται να είπε. Η σορός του μεταφέρθηκε στον Σκορπιός, όπου παρέμεινε άταφη για 20 ημέρες. Ο ίδιος καθόταν συχνά δίπλα στο φέρετρο, μιλώντας στον γιο του σαν να ήταν ζωντανός.
Η κηδεία τελέστηκε με πιέσεις της Εκκλησίας, χωρίς την παρουσία του Ωνάση, που δεν άντεξε να δει τον ενταφιασμό. Από εκείνη τη στιγμή, όσοι τον γνώριζαν μιλούσαν για έναν άνθρωπο σκιά του εαυτού του.
Σπαραγμός της μητέρας Τίνας Λιβανού, πάνω στο φέρετρο του γιου της, Αλέξανδρου
Σπάνιο βίντεο από την κηδεία του Αλέξανδρου στον Σκορπιό
Δυστύχημα ή δολοφονία;
Ο Αριστοτέλης Ωνάσης δεν πίστεψε ποτέ ότι επρόκειτο για ατύχημα. Τα τρία πορίσματα που εκδόθηκαν αργότερα συνέκλιναν στο ότι τα πηδάλια κλίσεως είχαν τοποθετηθεί ανάποδα, καθιστώντας το αεροσκάφος ανεξέλεγκτο. Για τον ίδιο, αυτό ήταν απόδειξη δολιοφθοράς.
Επικήρυξε τους «δολοφόνους» του γιου του με 1.000.000 δολάρια, επικήρυξη που, θεωρητικά, ισχύει έως σήμερα. Οι θεωρίες συνωμοσίας άνθισαν, από τη CIA, τον Σταύρος Νιάρχος, μέχρι το καθεστώς των Συνταγματαρχών ή εσωτερικούς αντιπάλους στην Ολυμπιακή. Καμία εκδοχή δεν αποδείχθηκε ποτέ.
Το τέλος μιας δυναστείας
Έναν χρόνο αργότερα, η Τίνα Λιβανού βρέθηκε νεκρή στο Παρίσι. Το 1975, ο ίδιος ο Αριστοτέλης Ωνάσης πέθανε από οξεία μυασθένεια. Το 1988, η Χριστίνα Ωνάση εντοπίστηκε νεκρή στο Μπουένος Άιρες. Η «κατάρα των Ωνάσηδων» είχε πλέον παγιωθεί στη συλλογική μνήμη.
Στη μνήμη του μοναχογιού του, ο Ωνάσης ίδρυσε το Ίδρυμα Αλέξανδρος Ωνάσης, που μέχρι σήμερα χρηματοδοτεί υποτροφίες και έργα πολιτισμού και παιδείας.
Πενήντα και πλέον χρόνια μετά, ο θάνατος του Αλέξανδρου Ωνάση παραμένει ανοιχτή πληγή και αναπάντητο ερώτημα. Ήταν ένα τραγικό δυστύχημα ή μια άψογα σχεδιασμένη δολοφονία;
Ό,τι κι αν συνέβη, εκείνη η ημέρα σημάδεψε οριστικά μια αυτοκρατορία και άλλαξε για πάντα την ιστορία της πιο διάσημης ελληνικής οικογένειας.
