Δικαστικό «στοπ» σε μειώσεις που επιβλήθηκαν πριν από περισσότερο από δέκα χρόνια βάζει η Ολομέλεια του Συμβούλιο της Επικρατείας, ΣτΕ, κρίνοντας ότι οι περικοπές μισθών στους διπλωματικούς υπαλλήλους παραβίασαν θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές. Με τέσσερις αποφάσεις, το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο ανοίγει πλέον τον δρόμο για την αποκατάσταση των αποδοχών τους.
Οι αποφάσεις 105-108/2026 σηματοδοτούν καθοριστική εξέλιξη για το μισθολογικό καθεστώς των στελεχών του υπουργείου Εξωτερικών που επλήγησαν από τις ρυθμίσεις της περιόδου των μνημονίων.
Οι διατάξεις που κρίθηκαν αντισυνταγματικές
Η Ολομέλεια έκρινε ότι οι διατάξεις του νόμου 4093/2012, βάσει των οποίων επιβλήθηκαν οι μειώσεις, αντίκεινται στο Σύνταγμα. Οι περικοπές αφορούσαν μόνιμους υπαλλήλους του Διπλωματικού Κλάδου, του Κλάδου Εμπειρογνωμόνων, των Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων, καθώς και το επιστημονικό προσωπικό της Ειδικής Νομικής Υπηρεσίας.
Συγκεκριμένα, αντισυνταγματικές κρίθηκαν οι ρυθμίσεις της περίπτωσης 28 της υποπαραγράφου Γ.1 της παραγράφου Γ του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, όπως και η υπουργική απόφαση οικ. 2/83408/022/14.11.2012 του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών, με τις οποίες εφαρμόστηκαν οι επίμαχες μειώσεις.
Με την απόφαση αυτή, το Δικαστήριο αμφισβητεί ευθέως τον τρόπο με τον οποίο υλοποιήθηκαν οι συγκεκριμένες δημοσιονομικές παρεμβάσεις.
Το σκεπτικό: Παραβίαση αναλογικότητας και ισότητας
Στο σκεπτικό των αποφάσεων, οι Σύμβουλοι της Επικρατείας επισημαίνουν ότι η Διοίκηση βασίστηκε αποκλειστικά σε ένα «εξισωτικό» αριθμητικό κριτήριο, επιδιώκοντας μια συγκεκριμένη μεσοσταθμική μείωση του μισθολογικού κόστους στο Δημόσιο.
Ωστόσο, δεν συνεκτίμησε τις ιδιαιτερότητες της υπηρεσιακής κατάστασης και των καθηκόντων των συγκεκριμένων κατηγοριών υπαλλήλων. Η επιλογή αυτή, κατά το Δικαστήριο, ήταν προδήλως απρόσφορη.
Οι ρυθμίσεις κρίθηκαν αντίθετες προς τις συνταγματικές αρχές της αναλογικότητας και της ισότητας στα δημόσια βάρη, όπως κατοχυρώνονται στα άρθρα 25 παρ. 1 και 4 παρ. 5 του Συντάγματος. Το Ανώτατο Δικαστήριο ξεκαθαρίζει ότι ακόμη και σε περιόδους βαθιάς οικονομικής κρίσης, οι δημοσιονομικοί στόχοι δεν μπορούν να επιδιώκονται με μέτρα που επιβάλλουν δυσανάλογη επιβάρυνση σε συγκεκριμένες κατηγορίες δημοσίων λειτουργών χωρίς επαρκή και ειδική αιτιολόγηση.
Η απόφαση της Ολομέλειας δεν αφορά απλώς μια μισθολογική διαφορά του παρελθόντος. Επαναφέρει στο προσκήνιο τα όρια των δημοσιονομικών παρεμβάσεων και υπενθυμίζει ότι η δημοσιονομική προσαρμογή οφείλει να κινείται εντός των συνταγματικών εγγυήσεων. Το επόμενο βήμα θα κριθεί στην πράξη, με τις διαδικασίες που θα οδηγήσουν ή όχι στην αποκατάσταση των αποδοχών των διπλωματικών υπαλλήλων.
