Η αντίστροφη μέτρηση για την άνοδο του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης (ΔΕΘ), έχει ήδη ξεκινήσει, μετατρέποντας το Μέγαρο Μαξίμου και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε ένα απέραντο εργαστήριο παραγωγής σεναρίων. Το κυβερνητικό επιτελείο ετοιμάζει μεθοδικά τον καμβά των παροχών και των μεταρρυθμίσεων που θα τεθούν σε εφαρμογή το 2027, με το πολιτικό και οικονομικό διακύβευμα να είναι υψηλότερο από ποτέ.
Στο επίκεντρο αυτού του στρατηγικού σχεδιασμού βρίσκεται το πιο κρίσιμο κοινωνικό και εκλογικό ακροατήριο της χώρας: η ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, δηλαδή η μεσαία τάξη, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι συνταξιούχοι. Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα δεδομένα, το οικονομικό επιτελείο έχει θέσει ως απόλυτη προτεραιότητα την αναζήτηση ενός εμβληματικού μέτρου-έκπληξη, το οποίο θα προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση και θα λειτουργήσει ως ισχυρό πολιτικό αφήγημα ενόψει της συνέχειας της κυβερνητικής θητείας.
Η αναζήτηση της «μεγάλης έκπληξης» για τη μεσαία τάξη
Η πολιτική ηγεσία γνωρίζει καλά πως η μεσαία τάξη έχει σηκώσει το μεγαλύτερο βάρος των αλλεπάλληλων κρίσεων των τελευταίων ετών, από τη δημοσιονομική στενότητα έως την πρόσφατη ενεργειακή και πληθωριστική πίεση. Το μεγάλο ζητούμενο για το Μέγαρο Μαξίμου είναι να βρεθεί εκείνη η παρέμβαση που θα κάνει το μεγάλο «μπαμ», επηρεάζοντας θετικά και οριζόντια όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες.
Ο αρμόδιος υφυπουργός Οικονομικών επεξεργάζεται καθημερινά διάφορα εναλλακτικά σενάρια, άλλα γνωστά και άλλα απολύτως κρυφά, αναζητώντας ένα μέτρο αντίστοιχου βεληνεκούς με την περσινή παρέμβαση στη φορολογική κλίμακα των φυσικών προσώπων. Οι συσκέψεις που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι στιγμής είναι ελάχιστες και σε πολύ κλειστό κύκλο, ώστε να αποφευχθούν οι διαρροές. Η έμφαση δίνεται στη μόνιμη μείωση των βαρών που ροκανίζουν το διαθέσιμο εισόδημα της μέσης ελληνικής οικογένειας.
Το επίδομα των 300 ευρώ και η απάντηση στη 13η σύνταξη
Ένα από τα πλέον ευαίσθητα πεδία της κοινωνικής πολιτικής είναι, αναμφίβολα, η στήριξη των συνταξιούχων. Το κυβερνητικό σχέδιο που προετοιμάζεται προβλέπει στοχευμένες αλλαγές, με τις συζητήσεις να επικεντρώνονται στο ενδεχόμενο αναβάθμισης του επιδόματος των 300 ευρώ.
Εφόσον ο δημοσιονομικός χώρος το επιτρέψει και το ποσό των 300 ευρώ αναπροσαρμοστεί στα 400 ευρώ, η κίνηση αυτή δεν θα έχει μόνο κοινωνικό αλλά και τεράστιο πολιτικό αντίκτυπο. Το Μέγαρο Μαξίμου επιδιώκει μέσα από αυτή την αύξηση να αντικρούσει έμπρακτα τη ρητορική της αντιπολίτευσης, η οποία ζητά επίμονα την επαναφορά της 13ης σύνταξης. Δίνοντας μια έκτακτη και διευρυμένη οικονομική ανάσα, η κυβέρνηση θα μπορεί να επικοινωνήσει ότι, στην πράξη, επιστρέφει στους απόμαχους της εργασίας ένα ποσό που ισοδυναμεί με μεγάλο μέρος της 13ης σύνταξης, δίχως να θέτει σε κίνδυνο τη μακροοικονομική σταθερότητα της χώρας.
Το «αγκάθι» των ελεύθερων επαγγελματιών και οι εισφορές
Ο δρόμος, ωστόσο, προς τη φετινή ΔΕΘ περνάει μέσα από σοβαρές προκλήσεις. Η κατηγορία των ελεύθερων επαγγελματιών αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο πολιτικό «αγκάθι» για την κυβέρνηση, έπειτα από τις τελευταίες φορολογικές μεταρρυθμίσεις. Για να εξομαλύνει τις σχέσεις της με αυτό το δυναμικό κομμάτι της αγοράς, η κυβέρνηση εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο της πλήρους κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος.
Μια τέτοια κίνηση θεωρείται εξαιρετικά κομβική, καθώς ισοδυναμεί με άμεση ετήσια απαλλαγή της τάξης των 1.000 ευρώ για κάθε επιχείρηση, προσφέροντας πολύτιμη ρευστότητα σε μια εποχή όπου το λειτουργικό κόστος παραμένει υψηλό. Σε ό,τι αφορά το ζήτημα των ασφαλιστικών εισφορών, το τοπίο φαίνεται να έχει ήδη ξεκαθαρίσει, χωρίς να αναμένονται περαιτέρω εκπλήξεις, αφού έχει προεξοφληθεί η μείωσή τους κατά μισή ποσοστιαία μονάδα για το 2027.
Το συνολικό πακέτο του 1,8 δισ. ευρώ και ο ρόλος των επενδύσεων
Για να μην κατηγορηθεί το κυβερνητικό σχήμα για πλειοδοσία παροχών, τα μέτρα που σχεδιάζονται οφείλουν να είναι αυστηρά κοστολογημένα. Σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα, το συνολικό πακέτο παροχών που θα ανακοινωθεί στη Θεσσαλονίκη αναμένεται να αγγίξει το εντυπωσιακό ποσό του 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ωστόσο, η σύνθεση αυτού του πακέτου είναι διαφορετική σε σχέση με το παρελθόν. Δεν πρόκειται αποκλειστικά για χρήματα που θα δοθούν με τη μορφή οριζόντιων, καταναλωτικών επιδοτήσεων. Ένα σημαντικό μέρος αυτών των κεφαλαίων θα κατευθυνθεί σε στοχευμένες, πράσινες επενδύσεις και στην ενίσχυση της παραγωγικής βάσης. Εντούτοις, στο επικοινωνιακό πεδίο, η κυβέρνηση θα εντάξει αυτές τις αναπτυξιακές χρηματοδοτήσεις στον ευρύτερο συνολικό απολογισμό, προκειμένου να καταδείξει το εύρος της ρευστότητας που θα διοχετευθεί στην πραγματική οικονομία.
Το χρονοδιάγραμμα των τελικών αποφάσεων
Η διαδικασία οριστικοποίησης αυτού του φιλόδοξου πακέτου βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με τον σχεδιασμό να απαιτεί χρόνο. Οι τελικές συζητήσεις, οι οποίες θα κρίνουν ποια σενάρια θα λάβουν το τελικό «πράσινο φως», θα ξεκινήσουν στα τέλη Ιουλίου. Το απόλυτο κλείδωμα των μέτρων, όμως, θα πραγματοποιηθεί μετά τον Δεκαπενταύγουστο. Εκείνες οι ημέρες του Αυγούστου θα είναι καθοριστικές, καθώς το οικονομικό επιτελείο θα έχει πλήρη εικόνα για την πορεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού και για τον τελικό διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.
Η φετινή ΔΕΘ αποτελεί, αναμφισβήτητα, το κορυφαίο πολιτικό τεστ της χρονιάς. Ο συνδυασμός της φορολογικής ελάφρυνσης για τη μεσαία τάξη, της στήριξης των συνταξιούχων και της ανακούφισης των ελεύθερων επαγγελματιών είναι η συνταγή ισορροπίας που αναζητά εναγωνίως το Μέγαρο Μαξίμου για να ανανεώσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας.
