Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών περνά σε αυστηρότερο έλεγχο των servicers και βάζει στο μικροσκόπιο κάθε καταγγελία δανειολήπτη. Η Γενική Διεύθυνση Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους στήνει ειδικό μηχανισμό παρακολούθησης για αδιαφάνεια, επιθετικές οχλήσεις και αθέμιτες πρακτικές, με ξεκάθαρο μήνυμα, οι εταιρείες διαχείρισης οφείλουν να σέβονται τους πολίτες και το θεσμικό πλαίσιο.
Ο νέος μηχανισμός αφορά όλες τις καταγγελίες που υποβάλλονται κατά των servicers δηλαδή των Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις και έρχεται σε μια περίοδο όπου διαχειρίζονται δάνεια περίπου 2,6 εκατομμυρίων οφειλετών, συνολικού ύψους άνω των 92 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα μισά εντάσσονται σε τιτλοποιήσεις του προγράμματος «Ηρακλής».
Πενταμελής επιτροπή με επικεφαλής δικηγόρο
Η Γενική Διεύθυνση Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους συγκροτεί ειδική πενταμελή επιτροπή, με επικεφαλής έμμισθη δικηγόρο. Αποστολή της είναι να παρακολουθεί συστηματικά και να αξιολογεί κάθε πράξη ή παράλειψη των servicers που καταγγέλλεται από δανειολήπτες.
Στόχος της ηγεσίας του υπουργείου είναι η ενίσχυση της προστασίας ιδίως των ευάλωτων οφειλετών και η διασφάλιση αξιοπιστίας, διαφάνειας και συμμόρφωσης με το εθνικό και ενωσιακό πλαίσιο.
Με βάση την απόφαση της ΓΔΔΙΧ, η Ομάδα Εργασίας:
• Οργανώνει και ταξινομεί τις καταγγελίες.
• Επικοινωνεί με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη για τη συλλογή στοιχείων και τη δημιουργία πλήρους φακέλου.
• Δημιουργεί ξεχωριστό φάκελο για κάθε υπόθεση σε κοινόχρηστο αποθηκευτικό χώρο NAS στις κεντρικές εγκαταστάσεις της ΓΔΔΙΧ, με πρόσβαση μόνο στα μέλη της ομάδας.
Παράλληλα:
• Τηρεί ειδικό αρχείο σε υπολογιστικά φύλλα (excel) στον ίδιο χώρο, ώστε να παρακολουθεί την πορεία κάθε καταγγελίας και τα στοιχεία που αποστέλλονται.
• Συμμορφώνεται πλήρως με τις ρυθμίσεις εμπιστευτικότητας και προστασίας προσωπικών δεδομένων.
• Θέτει προθεσμίες και χρονοδιαγράμματα για ταχύτερη και αποτελεσματικότερη διαχείριση.
• Αξιολογεί το περιεχόμενο κάθε φακέλου και κρίνει τη βασιμότητα ή μη της καταγγελίας.
• Προχωρά σε ενέργειες όπως προτάσεις προς τους διαχειριστές, ενημέρωση του καταγγέλλοντος, αρχειοθέτηση ή εισηγήσεις προς τη ΓΔΔΙΧ.
Τι υποχρεούνται να κάνουν οι servicers
Μετά την ενσωμάτωση της Κοινοτικής Οδηγίας 2021/2167 στο εθνικό δίκαιο, οι servicers έχουν σαφείς και δεσμευτικές υποχρεώσεις.
Οφείλουν:
• Να προστατεύουν τα προσωπικά δεδομένα και την ιδιωτική ζωή των δανειοληπτών.
• Να επικοινωνούν χωρίς παρενόχληση, καταναγκασμό ή αθέμιτη επιρροή.
• Να σέβονται τον δανειολήπτη σε κάθε στάδιο της διαδικασίας.
Επιπλέον, πρέπει να γνωστοποιούν εγγράφως, σε σαφή και κατανοητή γλώσσα, μετά από κάθε μεταβίβαση πίστωσης και πριν από την πρώτη είσπραξη – αλλά και όποτε ζητηθεί – τα εξής:
• Το συνολικό ποσό οφειλής, με αναλυτική καταγραφή κεφαλαίου, τόκων, προμηθειών και λοιπών χρεώσεων.
• Την ονομασία, τη διεύθυνση και τα στοιχεία επικοινωνίας του αγοραστή της πίστωσης.
• Τις αρμόδιες αρχές στις οποίες μπορεί να απευθυνθεί ο δανειολήπτης για καταγγελία.
Οφείλουν επίσης:
• Να διαθέτουν διαφανείς, άμεσες και δωρεάν διαδικασίες διαχείρισης καταγγελιών.
• Να εφαρμόζουν μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου που διασφαλίζουν σεβασμό των δικαιωμάτων των οφειλετών και δίκαιη μεταχείριση, λαμβάνοντας υπόψη και την οικονομική τους κατάσταση.
• Να καταγράφουν και να διεκπεραιώνουν όλες τις καταγγελίες και να εφαρμόζουν τον Κώδικα Δεοντολογίας της Τράπεζας της Ελλάδος.
Ψηφιακή ενημέρωση και βαριές κυρώσεις
Το πλαίσιο λειτουργίας προβλέπει και υποχρέωση παροχής προσωποποιημένης ενημέρωσης μέσω ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας, η οποία πρέπει να ενημερώνεται τουλάχιστον σε μηνιαία βάση.
Μέσω αυτής, ο οφειλέτης πρέπει να βλέπει:
• Το αναλυτικό ποσό της οφειλής.
• Την περιοδικότητα και το ύψος των δόσεων.
• Το ιστορικό πληρωμών.
• Τις ημερομηνίες καταβολής.
• Το τρέχον υπόλοιπο και τον λογαριασμό εξυπηρέτησης της οφειλής.
Για όσους παραβιάζουν τις υποχρεώσεις αυτές, το πλαίσιο προβλέπει αυστηρές ποινές: πρόστιμα που φτάνουν έως τις 500.000 ευρώ, υποχρέωση συμμόρφωσης και, σε ακραίες περιπτώσεις, ακόμη και ανάκληση άδειας λειτουργίας.
Με τον νέο μηχανισμό, το υπουργείο επιχειρεί να βάλει σαφείς κανόνες και να στείλει μήνυμα ότι η διαχείριση του ιδιωτικού χρέους δεν μπορεί να γίνεται χωρίς λογοδοσία. Οι καταγγελίες πλέον δεν θα μένουν σε εκκρεμότητα θα αξιολογούνται, θα τεκμηριώνονται και, όπου χρειάζεται, θα έχουν συνέπειες.
