Νέα εποχή στις ιατροδικαστικές υπηρεσίες στην Ελλάδα, όπου πλέον θα πραγματοποιούν τις νεκροτομές με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακών βοηθών. Με ένα tablet, περιγραφή με φωνητική λειτουργία και αυτόματη σύνταξη σχεδίου ιατροδικαστικής έκθεσης, οι ιατροδικαστές θα μπορούν να αποδόσουν τα μέγιστα και με άλλη ταχύτητα.
Οι υποθέσεις της Ειρήνης Μουρτζούκου και της Ρούλας Πισπιρίγκου είναι ο μοχλός που οδήγησε το Υπουργείο Δικαιοσύνης να λάβει δραστικά μέτρα για τη ριζική αναδιοργάνωση των ιατροδικαστικών υπηρεσιών.
Τα προβλήματα που εντοπίστηκαν και οδήγησαν στη μεταρρύθμιση
Η καθυστέρηση στη σύνταξη των ιατροδικαστικών εκθέσεων έφθανε μέχρι και τα τρία χρόνια, γεγονός που οδηγούσε ακόμη και στην αθώωση κατηγορουμένων από τα δικαστήρια, ενώ η έλλειψη οποιουδήποτε κανόνα για το υποχρεωτικό περιεχόμενό τους και οι πεπαλαιωμένες πρακτικές σε ό,τι αφορά τη χρήση της τεχνολογίας στο πλαίσιο των ιατροδικαστικών πράξεων, δημιουργούσαν μια άσχημη εικόνα για την υπηρεσία.
Υπό τα δεδομένα αυτά, το αρμόδιο Υπουργείο έχει ξεκινήσει εδώ και δύο χρόνια μια σημαντική μεταρρύθμιση, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα και τις εξελίξεις της τεχνολογίας, παράλληλα με τους πειθαρχικούς ελέγχους σε ιατροδικαστές για σοβαρά πειθαρχικά αδικήματα (2024-2025) με την επιβολή πειθαρχικών ποινών. Υπενθυμίζεται ότι προ ημερών ανεστάλη η λειτουργία της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας Πατρών και μέχρι στιγμής τέσσερις ιατροδικαστές βρίσκονται σε δυνητική αργία (οι τρεις ασχολήθηκαν με υπόθεση Πισπιρίγκου), σε τρεις έχει επιβληθεί πειθαρχική ποινή (παύση ενός έτους, πρόστιμο, επίπληξη) και για δύο εκκρεμεί πειθαρχική διαδικασία.
Στη συνέχεια, το Πληροφοριακό Σύστημα, ανατρέχοντας σε βάσεις δεδομένων ιατροδικαστικών στοιχείων και εικόνων και με τη χρήση τεχνολογίας ΑΙ, θα προβαίνει σε επεξεργασία των εικόνων και των φωνητικών δεδομένων που έχει εισάγει ο ιατροδικαστής, καταλήγοντας στην αυτόματη σύνταξη σχεδίου ιατροδικαστικής έκθεσης.
Το Πληροφοριακό Σύστημα θα προβαίνει, δηλαδή, σε μια λογική σύνδεση των ευρημάτων ώστε να παρουσιάσει στον ιατροδικαστή μια εκτίμηση αναφορικά με την αιτία θανάτου, τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τις εικόνες και τις περιγραφές που ο ίδιος έχει εισάγει στο σύστημα, δίνοντας στον ιατροδικαστή μια πρώτη εικόνα για την υπόθεση, η οποία στηρίζεται στα επιστημονικά δεδομένα της ιατροδικαστικής επιστήμης.
Μετά την αυτόματη σύνταξη του σχεδίου, ο ιατροδικαστής θα μπορεί να επεξεργαστεί το κείμενο της έκθεσης προκειμένου ο ίδιος να προβεί σε συμπληρώσεις ή και αλλαγές εφόσον κατά την αιτιολογημένη επιστημονική κρίση του φρονεί πως το αρχικό συμπέρασμα του Πληροφοριακού Συστήματος δεν είναι εκείνο στο οποίο και ο ίδιος καταλήγει.
Με αυτόν τον τρόπο, θα μειωθεί σημαντικά ο κίνδυνος λανθασμένης εκτίμησης του ιατροδικαστή, αλλά και ο χρόνος που απαιτείται για την ορθή, πλήρη και επιστημονικά τεκμηριωμένη σύνταξη της ιατροδικαστικής έκθεσης.
Οι αλλαγές στις Ιατροδικαστικές Υπηρεσίες
Εκτός από τους πειθαρχικούς ελέγχους που έχουν πραγματοποιηθεί ήδη, το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Υπενθυμίζεται ότι προ ημερών ανεστάλη η λειτουργία της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας Πατρών και μέχρι στιγμής 4 ιατροδικαστές βρίσκονται σε δυνητική αργία, με τους 3 να έχουν ασχοληθεί με την υπόθεση Ρούλας Πισπιρίγκου.
Οι κύριες αλλαγές περιλαμβάνουν:
• Πρόσληψη 32 νέων ιατροδικαστών και αλλαγή του τρόπου πρόσληψης νεκροτόμων
• Οργάνωση των Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών σε δομή Δημόσιας Υπηρεσίας
• Καθορισμός ελάχιστου υποχρεωτικού περιεχομένου για την ιατροδικαστική έκθεση
• Σύσταση Τριμελούς Επιτροπής για την επαναξιολόγηση των ιατροδικαστικών εκθέσεων
• Κατάρτιση Κώδικα Δεοντολογίας και Πρωτοκόλλων
Στον Πειραιά και την Πάτρα ιδρύθηκαν τοξικολογικά εργαστήρια και έχουν αναληφθεί πρωτοβουλίες για νέο νεκροτομείο στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη το 2025. Έχει υπάρξει επίσης μέριμνα για την ταφή δεκάδων αζήτητων σορών τουλάχιστον επί τριετία του νεκροτομείου Αθηνών στο κοιμητήριο Σχιστού.
Το Πληροφοριακό Σύστημα της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας του Κράτους αποτελεί ένα πολύτιμο και αναγκαίο εργαλείο που φέρνει μια «νέα εποχή» στην ιατροδικαστική διερεύνηση σοβαρών υποθέσεων, όπως ενδοοικογενειακής ή έμφυλης βίας, υποθέσεις με θύματα ανήλικα, αλλά και υποθέσεις βιασμού ή σεξουαλικής κακοποίησης.
Εκτός από τους πειθαρχικούς ελέγχους που έχουν πραγματοποιηθεί ήδη, το Υπουργείο Δικαιοσύνης, εδώ και δύο χρόνια που έχει ξεκινήσει τη σχετική μεταρρύθμιση, έχει προχωρήσει και στην πρόσληψη 32 ιατροδικαστών, ενώ έχει αλλάξει και τον τρόπο πρόσληψης νεκροτόμων, χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια.
Ψηφιακές νεκροψίες και Τεχνητή Νοημοσύνη – Πώς θα λειτουργεί το σύστημα
Σε λίγους μήνες, οι Έλληνες Ιατροδικαστές θα έχουν στη διάθεσή τους ένα Πληροφοριακό Σύστημα που θα συνδυάζει προηγμένες τεχνολογίες ηλεκτρονικού υπολογιστή και Τεχνητής Νοημοσύνης. Ουσιαστικά, σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, θα έχουν ένα ψηφιακό βοηθό κατά τη διενέργεια των ιατροδικαστικών πράξεων, ο οποίος θα επιταχύνει σε μεγάλο βαθμό το έργο τους, προς όφελος της ταχείας και αποτελεσματικότερης απονομής της δικαιοσύνης.
Πρόκειται για σημαντική καινοτομία σε παγκόσμια κλίμακα, που θα υλοποιηθεί από το Πανεπιστήμιο Πειραιώς και θα έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2025. Όπως φαίνεται στο βίντεο που ακολουθεί, το Πληροφοριακό Σύστημα, εγκατεστημένο σε ένα tablet, θα είναι σε θέση να λαμβάνει εικόνες της σορού επί της οποίας επιχειρεί ο ιατροδικαστής. Παράλληλα, ο ιατροδικαστής, μέσω φωνητικής λειτουργίας θα προβαίνει σε προφορική περιγραφή των όσων ο ίδιος παρατηρεί αναφορικά με τη σορό.
