Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συζήτηση με την αρχισυντάκτρια της Wall Street Journal Έμα Τάκερ στη Νέα Υόρκη στην (80ή Γενική Συνέλευση ΟΗΕ), δήλωσε πως «με την Chevron νότια της Κρήτης ασκούμε κυριαρχία, αν αυτό ενοχλεί την Τουρκία, c’est la vie», ξεκαθαρίζοντας ότι η Αθήνα δεν έχει τίποτα να συζητήσει με την Άγκυρα για τις έρευνες υδρογονανθράκων.
Μία ημέρα μετά την αναβολή της συνάντησης με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Νέα Υόρκη, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι οι «ανοιχτοί δίαυλοι» δεν σημαίνουν και συμφωνία σε όλα. «Έχω συναντηθεί με τον πρόεδρο Ερντογάν επτά φορές από τότε που έγινα πρωθυπουργός… θα συνεχίσουμε να μιλάμε εποικοδομητικά», είπε, όμως για τη Chevron νότια της Κρήτης υπήρξε απολύτως κατηγορηματικός:
«Δεν έχουμε να συζητήσουμε τίποτα με την Τουρκία. Ασκούμε τα κυριαρχικά δικαιώματά μας· αυτό αναγνωρίζεται από τη Chevron και θα συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο. Κι αν αυτό προκαλεί δυσφορία, c’est la vie.»
Παράλληλα, περιέγραψε την Ελλάδα ως αναδυόμενο ενεργειακό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο: σήμερα ~17 δισ. κ.μ. φυσικού αερίου διέρχονται από τη χώρα προς τα Βαλκάνια και την Ουκρανία, ενώ οι έρευνες νότια της Κρήτης (Chevron/Exxon) εντάσσονται στο στρατηγικό μίγμα μαζί με τις ΑΠΕ και το φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο.Στο επίπεδο κοινωνιών, υπογράμμισε τη διασύνδεση των λαών: πάνω από 100.000 Τούρκοι επισκέφθηκαν τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου με express visa, δείγμα ότι «μπορούμε να χτίσουμε πάνω σε κοινά project πολιτών».
Οικονομία σε τροχιά σύγκλισης: τουρισμός ρεκόρ, επενδύσεις και τεχνολογία στο 10%
Η συζήτηση άνοιξε με τον τουρισμό: «Είστε ένας από τους 36 εκατομμύρια που ήρθαν Ελλάδα», είπε ο πρωθυπουργός στην Τάκερ, αναφέροντας πάνω από 100 απευθείας εβδομαδιαίες πτήσεις από ΗΠΑ προς Αθήνα και στόχο την επιμήκυνση της σεζόν μέχρι Νοέμβριο/έναρξη Μαρτίου. Έθεσε ως στοίχημα την αναβάθμιση και τη βιωσιμότητα με επενδύσεις υψηλών προδιαγραφών, πέρα από τα εμβληματικά νησιά, αξιοποιώντας ηπειρωτικούς προορισμούς και τη Θεσσαλονίκη ως city-break hub.
Στο μακροοικονομικό μέτωπο, μίλησε για «αξιοσημείωτη ιστορία ανατροπής»: από αποδόσεις 10ετούς ~9,5% πριν μία δεκαετία, η Ελλάδα σήμερα δανείζεται φθηνότερα από μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης· καταγράφει δημοσιονομικά πλεονάσματα, μειώνει το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ με τον ταχύτερο ρυθμό στον ΟΟΣΑ, και μετατρέπει την ανάπτυξη από κατανάλωση σε επενδύσεις. Οι ΞΑΕ την τελευταία 6ετία ξεπέρασαν τα 30 δισ. ευρώ, περισσότερο από ό,τι η προηγούμενη 20ετία. Η ανεργία υποχώρησε από 18% (νέα: ~30%) σε ~8% συνολικά.
Για την τεχνολογία, έθεσε στόχο το μερίδιο από ~3% σε 10% του ΑΕΠ μέσα σε μια δεκαετία, με αιχμές: data centers (από μεσαίου μεγέθους προς giga), αξιοποίηση ταλαντούχου ανθρώπινου δυναμικού/διασποράς και ισχυρή παρουσία μεγάλων πολυεθνικών στην Ελλάδα. Παραδέχτηκε χρόνιες γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, σημειώνοντας όμως βελτιώσεις μέσω ψηφιοποίησης και κωδικοποίησης της πολεοδομικής νομοθεσίας («νόμοι του… ενός αιώνα σε ενιαίο κώδικα»).
Κοινωνία και Ευρώπη: στεγαστικό, φοροελαφρύνσεις νέων, πράσινη μετάβαση και ευρωπαϊκή άμυνα
Ως μεγαλύτερη κοινωνική πρόκληση ανέδειξε το στεγαστικό. Περιέγραψε πακέτο μέτρων «και από την πλευρά της ζήτησης και από την προσφοράς»:
-
Στήριξη ενοικίων (επιστροφή ενός ενοικίου τον Νοέμβριο — de facto -8% για τον μήνα).
-
Φοροελαφρύνσεις νέων:
-
Κάτω των 25 ετών με εισόδημα <20.000 €: μηδενικός φόρος εισοδήματος.
-
25–30 ετών: μείωση συντελεστή από 22% → 9%.
-
-
Αύξηση κατώτατου μισθού: από 650 € (2019) σε 880 € σήμερα.
-
Κίνητρα ανακαίνισης και μετατροπής βραχυχρόνιων σε μακροχρόνιες μισθώσεις («πρόβλημα Airbnb» σε ορισμένους προορισμούς).
Για την Ευρώπη, υιοθέτησε ρεαλιστικό τόνο: να αντιμετωπιστούν οι ανισορροπίες ανταγωνιστικότητας και το κόστος της πράσινης μετάβασης «ώστε να λειτουργεί για όλους», να ενισχυθεί η αμυντική αυτονομία με ευρωπαϊκό ταμείο άμυνας μέσω κοινού δανεισμού (π.χ. πυραυλική/αντι-drones ασπίδα), να προχωρήσει η Ένωση Κεφαλαιαγορών. Αναφέρθηκε θετικά στην έκθεση Ντράγκι και πρότεινε «πνεύμα κατεπείγοντος τύπου COVID» για δύσκολες μεταρρυθμίσεις.
Στο γεωοικονομικό πεδίο, μίλησε για στρατηγική σχέση με ΗΠΑ, νηφάλια διαχείριση της κινεζικής παρουσίας (π.χ. Πειραιάς) και ανάδειξη της Ινδίας ως κομβικού εταίρου μέσω του διαδρόμου IMEC — με απευθείας πτήσεις Αθήνα–Νέο Δελχί/Μουμπάι να ανοίγουν ευκαιρίες σε τουρισμό και εμπόριο.
Για τις ΑΠΕ, επισήμανε ότι η Ελλάδα παράγει >50% της ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες, στοχεύοντας 70–80% με αποθήκευση (μπαταρίες/αντλησιοταμίευση) και ισχυρές διασυνδέσεις. Το φυσικό αέριο θα καλύπτει τη βασική ισχύ στην περίοδο μετάβασης.
Το μήνυμα του πρωθυπουργού από τη σκηνή της WSJ συνδυάζει σκληρή γραμμή στα κυριαρχικά (Chevron–Κρήτη, «c’est la vie» προς Άγκυρα) με ένα αφήγημα οικονομικής κανονικότητας: τουρισμός-ρεκόρ, προσέλκυση επενδύσεων, τεχνολογική αναβάθμιση και πράσινη ενέργεια.
Την ίδια στιγμή, αναγνωρίζει το στεγαστικό ως το πιο πιεστικό κοινωνικό ζήτημα και «δείχνει Ευρώπη», πιέζοντας για κοινά εργαλεία στην άμυνα και τις κεφαλαιαγορές.
Με ανοιχτούς διαύλους προς την Τουρκία αλλά χωρίς εκπτώσεις στα δικαιώματα, η Αθήνα επιδιώκει να κατοχυρώσει ρόλο ενεργειακού κόμβου και να επεκτείνει τη γεωοικονομική της εμβέλεια — από την Ανατολική Μεσόγειο έως την Ινδία.
