Η έναρξη της διαδικασίας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση τοποθετείται πλέον στο άμεσο πολιτικό μέλλον, με την παρούσα Βουλή να ανοίγει τον κύκλο και την επόμενη να καλείται να ολοκληρώσει το εγχείρημα, όπως προβλέπει το Σύνταγμα. Η κυβέρνηση θέτει ψηλά τον πήχη, επιδιώκοντας αλλαγές σε κρίσιμα άρθρα αλλά και ευρύτερη πολιτική συναίνεση, σε μια συγκυρία που η θεσμική ατζέντα αποκτά ιδιαίτερο βάρος.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να ανακοινώσει την απόφαση με βιντεοσκοπημένο μήνυμα, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη συνεννόησης με την αντιπολίτευση. Ακολούθως, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης θα παρουσιάσει το βασικό πλαίσιο των προτάσεων της Νέας Δημοκρατίας και το χρονοδιάγραμμα της διαδικασίας, ενώ το ίδιο βράδυ ο πρωθυπουργός θα αναφερθεί αναλυτικά στο θέμα σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ.
Παρότι αρχικά υπήρχε σκέψη η αναθεώρηση να μετατεθεί για το δεύτερο εξάμηνο του 2026, η κυβέρνηση επέλεξε να επισπεύσει την έναρξη, αναδεικνύοντάς τη σε κεντρικό άξονα της μεταρρυθμιστικής της ατζέντας.
Στο επίκεντρο το άρθρο 86 και η ευθύνη υπουργών
Από το περασμένο φθινόπωρο, ο πρωθυπουργός είχε προαναγγείλει την πρόθεση αναθεώρησης τεσσάρων βασικών άρθρων. Κεντρική θέση κατέχει το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, το οποίο βρέθηκε στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης με αφορμή τόσο την τραγωδία των Τεμπών όσο και την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβερνητική πρόταση δεν θα αφορά την κατάργηση του άρθρου αλλά την τροποποίησή του, με στόχο πιο ευέλικτες και λειτουργικές προβλέψεις για το ακαταδίωκτο υπουργών σε πράξεις ή παραλείψεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
ΑΕΙ, περιβάλλον και Δημόσιο
Στο ίδιο πακέτο αλλαγών περιλαμβάνεται το άρθρο 16, που αφορά την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, το άρθρο 24 για την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς και το άρθρο 103 για τη μονιμότητα στο Δημόσιο.
Για το τελευταίο, ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος έχει διευκρινίσει ότι η συζήτηση περί άρσης της μονιμότητας δεν σημαίνει κατάργηση της θεσμικής προστασίας των δημοσίων υπαλλήλων ούτε αυθαίρετες απολύσεις. Η πρόθεση, όπως ανέφερε, είναι η σύνδεση της μονιμότητας με διαφανείς και αντικειμενικές διαδικασίες αξιολόγησης, σε συνέχεια του συστήματος επιλογής μέσω ΑΣΕΠ.
Πάνω από 60 άρθρα στο τραπέζι
Σύμφωνα με πληροφορίες, το σύνολο των προτάσεων της Νέας Δημοκρατίας αναμένεται να ξεπεράσει τα 60 άρθρα, σε σύνολο 120 του Συντάγματος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται αλλαγές στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, στον χρόνο και τη διάρκεια της θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας, ο οποίος εξετάζεται να εκλέγεται για μία μόνο εξαετή θητεία, καθώς και ζητήματα που αφορούν τη βουλευτική περίοδο και τις αρμοδιότητες της Ολομέλειας της Βουλής.
Παράλληλα, προβλέπονται συνταγματικές πρόνοιες για την Τεχνητή Νοημοσύνη, την επέκταση της επιστολικής ψήφου σε όλους τους εκλογείς και για όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις, αλλά και η θεσμοθέτηση ηλεκτρονικής ψήφου στις αυτοδιοικητικές εκλογές. Στις κυβερνητικές προθέσεις περιλαμβάνεται επίσης η κατοχύρωση κανόνων δημοσιονομικής ισορροπίας, καθώς και η συνταγματική μέριμνα για την προσιτή στέγη.
Η «γαλάζια» ομάδα της Αναθεώρησης
Στον κυβερνητικό σχεδιασμό κομβικό ρόλο διαδραματίζει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, καθώς και ο γενικός γραμματέας του πρωθυπουργικού γραφείου Στέλιος Κουτνατζής. Εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας στην προαναθεωρητική Επιτροπή της Βουλής θα είναι ο Ευριπίδης Στυλιανίδης, ενώ ενεργό ρόλο αναμένεται να έχουν και ο Θεόδωρος Ρουσόπουλος, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Γιώργος Μυλωνάκης και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Το στοίχημα της συναίνεσης
Στο Μέγαρο Μαξίμου αντιμετωπίζουν τη Συνταγματική Αναθεώρηση ως κομβική πολιτική πρωτοβουλία με ισχυρό μεταρρυθμιστικό αποτύπωμα. Το μεγάλο ζητούμενο παραμένει η επίτευξη ευρείας συναίνεσης, με το κυβερνών κόμμα να στρέφει το βλέμμα κυρίως προς το ΠΑΣΟΚ και τον πρόεδρό του Νίκος Ανδρουλάκης, δεδομένου ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχει τοποθετηθεί θετικά σε ορισμένα από τα υπό συζήτηση ζητήματα.
Για να ολοκληρωθεί η αναθεώρηση από την επόμενη Βουλή απαιτείται πλειοψηφία 180 ψήφων, γεγονός που καθιστά τη συνεννόηση μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων όχι απλώς επιθυμητή, αλλά απολύτως αναγκαία.
