Με αιχμή την πάταξη των κυκλωμάτων διακίνησης, σαφές μήνυμα αυστηροποίησης και παράλληλα αλλαγές στη νόμιμη μετανάστευση, εισάγεται σήμερα στην Ολομέλεια της Βουλής το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Μετανάστευσης. Στο ίδιο πακέτο, τροπολογία ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία προσωρινών δομών σε Ηράκλειο και Χανιά, σε μια χρονική συγκυρία που το μεταναστευτικό επανέρχεται δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο.
Το κυβερνητικό σχέδιο φιλοδοξεί να «κλείσει τρύπες» σε όλο το φάσμα της μεταναστευτικής πολιτικής: από την είσοδο και παραμονή εργαζομένων τρίτων χωρών, μέχρι την επιστροφή όσων δεν δικαιούνται άσυλο και τον αυστηρό έλεγχο της δράσης ΜΚΟ.
Τι αλλάζει στη νόμιμη μετανάστευση και στις άδειες διαμονής
Στην καρδιά του νομοσχεδίου βρίσκεται η απλοποίηση των διαδικασιών για όσους διαμένουν νόμιμα στη χώρα. Το υπουργείο Μετανάστευσης εισάγει αυτόματη ανανέωση αδειών για συγκεκριμένες «ασφαλείς» κατηγορίες, όπως η εξαρτημένη εργασία, με μοναδική εξαίρεση λόγους δημόσιας τάξης και ασφάλειας. Παράλληλα, καθιερώνεται ελάχιστη διάρκεια δύο ετών για κάθε άδεια διαμονής, ώστε να μειωθεί η διοικητική ταλαιπωρία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην κάλυψη αναγκών της αγοράς εργασίας. Το πλαίσιο των μετακλήσεων εργαζομένων από τρίτες χώρες γίνεται πιο ευέλικτο, επιτρέπεται ευκολότερη αλλαγή εργοδότη και εντάσσονται για πρώτη φορά οι Εταιρείες Προσωρινής Απασχόλησης ως δυνητικοί εργοδότες. Για μεγάλα δημόσια έργα και στρατηγικές επενδύσεις προβλέπεται fast track διαδικασία, ενώ για υψηλής εξειδίκευσης προσωπικό εισάγονται νέες κατηγορίες θεωρήσεων, όπως Tech visa και Talent visa, με ενισχυμένη τη διάρκεια της Blue Card.
Στο ίδιο πνεύμα, οι άδειες διαμονής φοιτητών καλύπτουν όλη τη διάρκεια των σπουδών και συνοδεύονται από δικαίωμα μερικής απασχόλησης, αλλά και δυνατότητα παραμονής μετά την αποφοίτηση για αναζήτηση εργασίας.
Αυστηρό μήνυμα σε δουλέμπορους και παράνομες διακινήσεις
Το δεύτερο σκέλος του νομοσχεδίου σκληραίνει εμφανώς τη στάση απέναντι στην παράνομη διακίνηση μεταναστών. Προβλέπονται βαριές ποινές για όσους εμπλέκονται σε κυκλώματα δουλεμπορίας, με την αυστηρότερη μορφή τιμωρίας να φτάνει ακόμη και στην ισόβια κάθειρξη για διακινητές.
Ταυτόχρονα, εισάγεται ρύθμιση για υφ’ όρων απόλυση αλλοδαπών που εκτίουν πλημμεληματικές ποινές φυλάκισης, υπό την προϋπόθεση της άμεσης απέλασής τους. Το μήνυμα είναι διπλό: αποσυμφόρηση των φυλακών, αλλά και επιτάχυνση των επιστροφών για όσους δεν δικαιούνται παραμονή.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόβλεψη για προγράμματα κατάρτισης δικαιούχων διεθνούς προστασίας, με στόχο την ένταξή τους σε τομείς όπου καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις εργατικού δυναμικού, όπως οι κατασκευές, η αγροτική παραγωγή και ο τουρισμός.
Δομές στην Κρήτη και νέο πλαίσιο για τις ΜΚΟ
Με ξεχωριστή τροπολογία, η κυβέρνηση δίνει τη δυνατότητα δημιουργίας προσωρινών δομών φιλοξενίας στο Ηράκλειο και στα Χανιά, χωρίς να απαιτείται πλέον Προεδρικό Διάταγμα. Όπως ξεκαθάρισε ο Θάνος Πλεύρης, σε εξαιρετικές περιπτώσεις η σύσταση δομών θα μπορεί να γίνεται με υπουργική απόφαση, ώστε να αποφεύγονται χρονοβόρες διαδικασίες.
Οι δομές αυτές θα λειτουργούν ως χώροι αρχικής φιλοξενίας και διαχωρισμού: όσοι έχουν προσφυγικό προφίλ θα μπαίνουν στη διαδικασία ασύλου και μεταφοράς, ενώ όσοι δεν πληρούν τα κριτήρια θα οδηγούνται σε χώρους κράτησης, με στόχο την επιστροφή τους μετά την απόρριψη του αιτήματός τους.
Σημαντικές αλλαγές έρχονται και για τις ΜΚΟ. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να αυξήσει τη διαφάνεια, απλοποιώντας την εγγραφή στο μητρώο του υπουργείου, αλλά ταυτόχρονα αυστηροποιεί δραστικά τις κυρώσεις. Για μέλη ΜΚΟ που εμπλέκονται σε διακίνηση προβλέπονται πολυετείς ποινές κάθειρξης, διαγραφή της οργάνωσης από το μητρώο και κατάργηση προνομιακών συμβάσεων, με τις συνεργασίες να περνούν πλέον αποκλειστικά από διαγωνιστικές διαδικασίες.
