Με δώδεκα ερωταπαντήσεις η κυβέρνηση επιχειρεί να εξηγήσει το πώς το νέο νομοσχέδιο φιλοδοξεί να περιορίσει τη γραφειοκρατία και να αλλάξει τη σχέση κράτους – πολίτη. Στόχος, όπως επισημαίνεται, είναι η άμεση διευκόλυνση των πολιτών μέσα από απλές, πρακτικές παρεμβάσεις που αντιμετωπίζουν χρόνιες παθογένειες της Δημόσιας Διοίκησης.
Γιατί τώρα και ποια είναι η λογική του νομοσχεδίου
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η μείωση της γραφειοκρατίας δεν ξεκινά τώρα, αλλά αποτελεί διαρκή πολιτική επιλογή. Ως παραδείγματα αναφέρονται η ψηφιοποίηση διαδικασιών μέσω του gov.gr, η αναβάθμιση της εξυπηρέτησης στον ΕΦΚΑ, η αξιολόγηση στο Δημόσιο και η μεταφορά αρμοδιοτήτων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Το νέο σχέδιο νόμου παρουσιάζεται ως συνέχεια αυτής της πορείας και όχι ως αποσπασματική παρέμβαση.
Πώς επελέγησαν οι διαδικασίες που αλλάζουν
Οι παρεμβάσεις βασίστηκαν σε εκθέσεις του Συνήγορος του Πολίτη, σε προτάσεις βουλευτών, σε διάλογο με τα υπουργεία και σε καταγγελίες πολιτών. Όπως τονίζεται, δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά αλλά για προβλήματα που αφορούν ευρύτερα τμήματα της κοινωνίας, με 14 συγκεκριμένες περιπτώσεις να μπαίνουν στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης.
Υπεύθυνη δήλωση αντί για πιστοποιητικά
Κεντρική αλλαγή είναι η αντικατάσταση πολλών πιστοποιητικών από υπεύθυνη δήλωση, ώστε η διοικητική πράξη να εκδίδεται άμεσα. Ο έλεγχος θα γίνεται εκ των υστέρων και, σε περίπτωση ανακριβούς δήλωσης, προβλέπεται ανάκληση της πράξης και αυστηρότερες ποινές. Η δυνατότητα αυτή δεν θα ισχύει για όσους έχουν καταδικαστεί στο παρελθόν για ψευδή δήλωση, με διασταυρώσεις μέσω του Ποινικού Μητρώου.
Περιορισμός των διεκδικήσεων ακινήτων από το Δημόσιο
Το νομοσχέδιο επιχειρεί να βάλει τέλος σε μαζικές διεκδικήσεις ακινήτων από το Δημόσιο χωρίς σαφή τίτλο, ευθυγραμμίζοντας τη διοίκηση με τη νομολογία του Άρειος Πάγος. Προβλέπεται αποχή του Δημοσίου από αγωγές όταν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, χωρίς να θίγονται κοινόχρηστοι χώροι, αιγιαλοί, αρχαιολογικοί χώροι ή η δασική νομοθεσία.
Διαφάνεια στην πορεία των υποθέσεων των πολιτών
Μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, οι πολίτες θα μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την πορεία της υπόθεσής τους, να γνωρίζουν τον αρμόδιο υπάλληλο και να έχουν εκτίμηση για τον χρόνο διεκπεραίωσης, περιορίζοντας την αίσθηση αδιαφάνειας ή εγκατάλειψης αιτημάτων.
Εγκύκλιοι, ωράρια και καλύτερη ενημέρωση
Θεσπίζονται κανόνες ώστε οι εγκύκλιοι να είναι εύκολα προσβάσιμες και πάντοτε επικαιροποιημένες, με υποχρεωτική ανάρτηση στις ιστοσελίδες των αρμόδιων φορέων. Παράλληλα, καθιερώνεται υποχρεωτική δημοσιοποίηση των ωραρίων λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών, ώστε οι πολίτες να μην βρίσκουν κλειστές πόρτες.
Συμβολαιογράφοι ως one stop shop και πιστοποιημένοι επαγγελματίες
Σημαντική αλλαγή αποτελεί η ενίσχυση του ρόλου των συμβολαιογράφων στις μεταβιβάσεις ακινήτων, ώστε οι πολίτες να περιορίζονται στην τελική υπογραφή. Παράλληλα, επεκτείνεται η αξιοποίηση πιστοποιημένων επαγγελματιών, ένα μοντέλο που –σύμφωνα με την κυβέρνηση– απέδωσε ήδη αποτελέσματα στον ΕΦΚΑ και στις πολεοδομίες.
Συμμόρφωση του Δημοσίου στις δικαστικές αποφάσεις
Θεσπίζεται σαφές χρονοδιάγραμμα για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις, με εξάμηνη προθεσμία και ενεργοποίηση των Συμβουλίων Συμμόρφωσης σε περίπτωση αδράνειας, ώστε να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο της καθυστέρησης ή της άρνησης εφαρμογής τους.
Αποζημιώσεις πολιτών και επόμενα βήματα
Εισάγεται πάγια ρύθμιση για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης ή ηθικής βλάβης σε περιπτώσεις ιδιαίτερης σημασίας, όπως φυσικές καταστροφές ή σοβαρά δυστυχήματα. Η κυβέρνηση δηλώνει ότι η προσπάθεια θα συνεχιστεί με νέες πρωτοβουλίες, μεταξύ των οποίων η απλοποίηση αδειοδοτήσεων στη βιομηχανία, η πλατφόρμα ΜΙΤΟΣ, η ψηφιακή κάρτα εργασίας στο Δημόσιο και η μεταρρύθμιση στον ΟΣΕ.
