Είναι πλέον κάτι παραπάνω από προφανές στους διαδρόμους της Βουλής και στα πολιτικά πηγαδάκια ότι η κυβερνητική συνοχή της Νέας Δημοκρατίας δοκιμάζεται από μια πρωτοφανή εσωστρέφεια. Ρίχνοντας μια δεύτερη, πολύ πιο διεισδυτική και ερευνητική ματιά στο παρασκήνιο, διαπιστώνουμε ότι το «αντάρτικο» κορυφαίων γαλάζιων στελεχών κατά του Υπουργού Επικρατείας, Άκη Σκέρτσου, δεν αποτελεί απλώς μια μεμονωμένη έκρηξη δυσαρέσκειας. Αντιθέτως, πρόκειται για την κορυφή του παγόβουνου σε μια βαθιά θεσμική, πολιτική και ιδεολογική σύγκρουση, η οποία έχει ως τελικό, σιωπηρό αλλά απόλυτα συνειδητοποιημένο αποδέκτη τον ίδιο τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη.
Η Σπίθα που Άναψε τη Φωτιά
Το φιτίλι αυτής της ενδοκυβερνητικής κρίσης άναψε μετά από μια, φαινομενικά, τεχνοκρατικού χαρακτήρα δημόσια τοποθέτηση του κ. Σκέρτσου. Ο Υπουργός Επικρατείας αποφάσισε να στηλιτεύσει μέσω κοινωνικών δικτύων τη «γάγγραινα του πελατειακού κράτους», ασκώντας αυστηρή κριτική στις παραδοσιακές συναλλακτικές σχέσεις μεταξύ ψηφοφόρων και πολιτικού προσωπικού. Το γεγονός, όμως, ότι ένας εξωκοινοβουλευτικός υπουργός ο οποίος δεν έχει υποβληθεί ποτέ στη βάσανο του «σταυρού προτίμησης» στις εθνικές εκλογές, κούνησε το δάχτυλο στους εκλεγμένους αντιπροσώπους της παράταξης, θεωρήθηκε ως απόλυτη προσβολή.
Η αντίδραση υπήρξε ακαριαία, ομαδική και δημόσια. Ο πρώην υπουργός Μάκης Βορίδης, με εμφανή εκνευρισμό, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι δεν είναι αποδεκτό να ασκείται «κριτική αφ’ υψηλού σε εμάς που διεκδικούμε ψήφο». Στον ίδιο ακριβώς τόνο κινήθηκε και ο Γιάννης Οικονόμου, ο οποίος κατηγόρησε τον κ. Σκέρτσο ότι «δεν έχει επαρκή επαφή με την ζώσα πραγματικότητα» και πως παραγνωρίζει τον ουσιαστικό δεσμό του αντιπροσώπου με την κοινωνία. Μαζί τους συντάχθηκαν γρήγορα και άλλα ηχηρά στελέχη της κοινοβουλευτικής ομάδας, όπως ο Στέλιος Πέτσας, ο Ανδρέας Κατσανιώτης και ο Γιάννης Μπούγας, δημιουργώντας ένα οιονεί εσωκομματικό μέτωπο.
Η Σκιά του ΟΠΕΚΕΠΕ και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Πίσω, όμως, από την οργή για την ανάρτηση περί πελατειακού κράτους, κρύβεται ένα πολύ μεγαλύτερο και πιο επικίνδυνο «αγκάθι»: η διαχείριση του πολύκροτου σκανδάλου των επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας της Βουλής να προχωρήσει στην άρση της ασυλίας 13 γαλάζιων βουλευτών, σε συνέχεια των δικογραφιών και των ερευνών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας υπό τη Λάουρα Κοβέσι, έχει προκαλέσει τεράστιο αναβρασμό.
Ο Άκης Σκέρτσος φέρεται, σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες, να ήταν ο κεντρικός εισηγητής της πιο «σκληρής γραμμής» εκ μέρους του Μεγάρου Μαξίμου. Φέρεται να πρότεινε όχι μόνο την οριζόντια αποδοχή της άρσης ασυλίας, αλλά ακόμα και τον προσωρινό αποκλεισμό αυτών των βουλευτών από τα μελλοντικά ψηφοδέλτια, μέχρι να υπάρξει αμετάκλητη δικαστική απόφαση. Η προσέγγιση αυτή εξόργισε τους εμπλεκόμενους βουλευτές αλλά και τους συναδέλφους τους, οι οποίοι ένιωσαν ότι η κυβέρνηση τους «κρεμάει στα μανταλάκια» οριζόντια, προκειμένου να διασωθεί το αφήγημα των αδιάφθορων τεχνοκρατών.
Εκλεγμένοι vs. Εξωκοινοβουλευτικών
Αυτή η σύγκρουση αναδεικνύει μια δομική παθογένεια του αποκαλούμενου «επιτελικού κράτους». Οι εκλεγμένοι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, οι οποίοι δίνουν καθημερινά τη μάχη στην εκλογική τους περιφέρεια εισπράττοντας την κοινωνική δυσαρέσκεια, νιώθουν ότι έχουν υποβιβαστεί πολιτικά. Θεωρούν πως η πραγματική εξουσία και η λήψη αποφάσεων έχει συγκεντρωθεί σε έναν στενό κύκλο εξωκοινοβουλευτικών παραγόντων γύρω από τον Πρωθυπουργό, οι οποίοι δεν αναλαμβάνουν το πολιτικό κόστος.
Το ρήγμα, ωστόσο, είναι και βαθιά ιδεολογικό. Ο κ. Σκέρτσος προσωποποιεί, στα μάτια της παραδοσιακής και συντηρητικής δεξιάς βάσης του κόμματος, την επιρροή που ασκούν στο Μέγαρο Μαξίμου τα στελέχη που προέρχονται από το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι. Οι πληγές από την ψήφιση του νομοσχεδίου για τα ομόφυλα ζευγάρια στις αρχές του 2024, σε συνδυασμό με την παρουσία του κ. Σκέρτσου στο πανηγυρικό πάρτι που ακολούθησε (παρουσία και της τότε Προέδρου της Δημοκρατίας), παραμένουν ακόμα ανοιχτές. Τέτοιες κινήσεις ερμηνεύονται από την κοινοβουλευτική ομάδα ως αλαζονεία της «κεντρώας ελίτ».
Το Τελεσίγραφο στον Πρωθυπουργό
Ενώ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, επιχείρησε θεσμικά να «σβήσει τη φωτιά», δηλώνοντας κατηγορηματικά πως το Μαξίμου παρέχει πλήρη κάλυψη στον Υπουργό Επικρατείας και δεν αντιλαμβάνεται τον λόγο στοχοποίησής του, το μήνυμα των ανταρτών έχει ήδη παραδοθεί: «Ή αλλάζεις το Μαξίμου απομακρύνοντας τα ΠΑΣΟΚογενή στοιχεία, ή μένεις με αυτούς».
Πρόκειται για μια έμμεση, πλην απολύτως σαφή, πίεση προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη να αναδιαρθρώσει το στενό του περιβάλλον. Παρά την πίεση, όμως, ο Πρωθυπουργός δεν δείχνει διόλου διατεθειμένος να αποκηρύξει το επιτελικό του μοντέλο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, τόσο πολιτικά όσο και στρατηγικά, βρίσκεται πολύ πιο κοντά στον φιλελεύθερο, κεντρώο άξονα που πρεσβεύει ο Άκης Σκέρτσος, παρά στη ρητορική της δεξιάς πτέρυγας που εκφράζουν στελέχη όπως ο Μάκης Βορίδης. Σε μια περίοδο που η κυβέρνηση προσπαθεί να διαχειριστεί τη δημοσκοπική της φθορά και την πίεση των ευρωπαϊκών θεσμών, τα εσωκομματικά «παιχνίδια εξουσίας» έχουν μόλις περάσει σε μια νέα, ιδιαίτερα απρόβλεπτη φάση.
