Με μια ομιλία που είχε σαφή, πολυεπίπεδο στόχο να συσπειρώσει την κομματική βάση, να κόψει «μαχαίρι» τα σενάρια περί πρόωρων εκλογών και να αναδείξει την απόλυτη πολιτική κυριαρχία της κυβερνητικής παράταξης, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έριξε την Κυριακή την αυλαία του 16ου Τακτικού Συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας. Η καταληκτική του τοποθέτηση αποτέλεσε ουσιαστικά έναν αυστηρό οδικό χάρτη για το επόμενο διάστημα, αλλά και ένα ηχηρό μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση: τόσο προς τους πολιτικούς του αντιπάλους, όσο και προς το ίδιο το εσωτερικό του κόμματός του.
Το φετινό 16ο συνέδριο διεξήχθη σε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πολιτική συγκυρία. Σε μια περίοδο όπου ο ευρύτερος προοδευτικός χώρος της αντιπολίτευσης συνεχίζει να αναζητά βηματισμό μέσα από κατακερματισμό και εσωστρέφεια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να προβάλει τη Νέα Δημοκρατία ως τον μοναδικό, αδιαπραγμάτευτο πυλώνα σταθερότητας. Όμως, πέρα από τους πανηγυρικούς τόνους της λήξης, η αυστηρή κριτική ανάγνωση του συνεδρίου αποκαλύπτει βαθύτερες στρατηγικές αλλά και αναπάντητα ερωτήματα που το Μέγαρο Μαξίμου οφείλει να μην αγνοήσει.
Το χρονοδιάγραμμα της κάλπης, το ταμείο ανάκαμψης και το «όχι» στην παροχολογία
Το πρώτο και πλέον ξεκάθαρο μήνυμα της ομιλίας Μητσοτάκη αφορούσε τον χρόνο των επόμενων εθνικών εκλογών. «Οι εκλογές θα γίνουν το 2027», διαμήνυσε με κατηγορηματικό τρόπο, επιχειρώντας να βάλει οριστικό τέλος στην εκλογολογία που παραδοσιακά αποσυντονίζει και παραλύει τον κρατικό μηχανισμό.
Πρόκειται για μια κλασική, δοκιμασμένη στρατηγική κίνηση, η οποία αποσκοπεί στο να κρατήσει τους υπουργούς και τον κομματικό μηχανισμό απόλυτα προσηλωμένους στο κυβερνητικό έργο, αποφεύγοντας το σύνδρομο της «κουτσής πάπιας» που συχνά εμφανίζεται στη μέση μιας κυβερνητικής θητείας. Ο πρωθυπουργός, μάλιστα, έθεσε αυστηρά χρονοδιαγράμματα, τονίζοντας πως μέχρι τα τέλη Αυγούστου πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί όλες οι εκκρεμότητες για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης. Παράλληλα, θέλησε να δείξει ένα προφίλ δημοσιονομικής υπευθυνότητας, ξεκαθαρίζοντας ότι η παράταξη δεν πρόκειται να ενδώσει στον πειρασμό της προεκλογικής παροχολογίας εις βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.
Τα εσωκομματικά μηνύματα: ποιοι είναι οι «παρόντες» που γράφουν την ιστορία;
Αίσθηση προκάλεσε η άκρως αιχμηρή και σημειολογική αναφορά του πρωθυπουργού στα εσωκομματικά του κόμματος. Τονίζοντας ότι «η ΝΔ δεν μπαίνει εύκολα σε καλούπια», υπογράμμισε με νόημα πως «την ιστορία γράφουν πάντα οι παρόντες και οι συμμετέχοντες στους αγώνες».
Αν και δεν κατονόμασε ευθέως πρόσωπα, η πολιτική αποκωδικοποίηση της φράσης δείχνει ξεκάθαρα προς τα εσωκομματικά στεγανά και τους παραδοσιακούς «βαρόνους» της παράταξης, οι οποίοι το τελευταίο διάστημα έχουν τηρήσει συχνά αποστάσεις από κεντρικές κυβερνητικές επιλογές, είτε με ηχηρές απουσίες είτε με σαφείς διαφοροποιήσεις.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με αυτή τη φράση, απαιτεί απόλυτη συστράτευση. Ξεκαθαρίζει πως η κυβέρνηση θα πορευτεί με όσους στηρίζουν ενεργά, στο πεδίο της μάχης, το κυβερνητικό πρόγραμμα, αφήνοντας στο περιθώριο τους «πατριώτες του καναπέ» και όσους εγκλωβίζονται σε εσωστρεφείς γκρίνιες. Είναι ένα μήνυμα αυστηρής πειθαρχίας, το οποίο ωστόσο μένει να φανεί αν θα λειτουργήσει πραγματικά συσπειρωτικά ή αν θα βαθύνει περαιτέρω τα υπάρχοντα, σιωπηρά ρήγματα στο εσωτερικό της γαλάζιας πολυκατοικίας.
Η απαξίωση του αντιπάλου και το ιστορικό στοίχημα των τριών τετραετιών
Εξίσου ενδεικτική των κυβερνητικών προθέσεων ήταν και η πλήρης υποβάθμιση της κατακερματισμένης αντιπολίτευσης. «Δεν μας αφορά ποιος θα είναι δεύτερος ή τρίτος. Εμείς είμαστε πρώτοι», ανέφερε χαρακτηριστικά. Με τη φράση αυτή, ο πρωθυπουργός απαξιώνει τον ανταγωνισμό, υποβαθμίζοντας τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ και τις υπόλοιπες δυνάμεις σε ρόλο απλών κομπάρσων που ερίζουν για τα ψίχουλα της δεύτερης θέσης.
Πάνω σε αυτό το αφήγημα κυριαρχίας, έθεσε και τον πήχη για το μέλλον: τον στόχο της κατάκτησης μιας τρίτης συνεχόμενης τετραετίας, προσθέτοντας ότι είναι κάτι που «δεν έχει ξαναγίνει στην ελληνική ιστορία». Εντούτοις, όταν ένας ηγέτης δηλώνει δημόσια ότι πρακτικά δεν διαθέτει αξιόμαχη αντιπολίτευση, αναλαμβάνει αυτόματα και την απόλυτη, ακέραιη ευθύνη απέναντι στους πολίτες για κάθε κοινωνική δυσαρέσκεια που αναπόφευκτα συσσωρεύεται.
Ένα συνέδριο χειροκροτητών με έλλειμμα ιδεολογικού βάθους
Η αυλαία αυτού του 16ου συνεδρίου αφήνει μια πικρή γεύση για την ποιότητα της κομματικής λειτουργίας στη χώρα μας. Ένα συνέδριο, ειδικά για έναν πολιτικό σχηματισμό που βρίσκεται ήδη επτά χρόνια στη διακυβέρνηση της χώρας, οφείλει να αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο ιδεολογικών ζυμώσεων, ειλικρινούς αποτίμησης και σκληρής, δομικής αυτοκριτικής.
Δυστυχώς, παρά τις αναφορές του πρωθυπουργού ότι άκουσε «έναν υγιή προβληματισμό για το πώς μπορούμε να διορθώσουμε τις αστοχίες μας», το συνέδριο λειτούργησε περισσότερο ως μια καλοστημένη κυβερνητική φιέστα και ως μια ατελείωτη αλυσίδα χειροκροτητών του αρχηγού, παρά ως πραγματικός χώρος παραγωγής πολιτικής. Η απουσία οποιασδήποτε σοβαρής, εσωτερικής φωνής αμφισβήτησης ή προβληματισμού για τα κακώς κείμενα είναι βαθιά προβληματική για τη λειτουργία της ίδιας της παράταξης.
Το μέτωπο της ακρίβειας, τα ανεξέλεγκτα ενοίκια, τα καθημερινά αδιέξοδα του Εθνικού Συστήματος Υγείας και η κόπωση σημαντικών τμημάτων του κρατικού μηχανισμού είναι τα πραγματικά προβλήματα. Ενώ η κοινωνία στενάζει από την αδιάκοπη άνοδο του κόστους διαβίωσης, οι περισσότερες ομιλίες περιορίστηκαν σε γενικόλογους μακροοικονομικούς δείκτες περί ανάπτυξης και επενδυτικής βαθμίδας, δείχνοντας μια επικίνδυνη, τεχνοκρατική απόσταση από τη σκληρή καθημερινότητα των νοικοκυριών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκλεισε το 16ο συνέδριο έχοντας επιτύχει τον βασικό του, τακτικό στόχο: να εμφανιστεί ως ο απόλυτος, αδιαμφισβήτητος κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού, επιβάλλοντας τους δικούς του χρόνους (2027) και τους δικούς του όρους. Ωστόσο, η μεγαλύτερη παγίδα για τη Νέα Δημοκρατία δεν βρίσκεται πλέον στα έδρανα της αποδυναμωμένης αντιπολίτευσης, αλλά στην ίδια της την έπαρση.
