Η φαντασμαγορική επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στην ενεργό πολιτική σκηνή το βράδυ της 26ης Μαΐου 2026, με φόντο τη φωτισμένη Ακρόπολη από την πλατεία του Θησείου, δεν έσπασε απλώς τη μονοτονία της πολιτικής καθημερινότητας. Αποτέλεσε την εναρκτήρια πράξη μιας μεθοδικά σχεδιασμένης αντεπίθεσης. Η ανακοίνωση της ίδρυσης της «Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης» (ΕΛ.Α.Σ.) συνοδεύτηκε από ένα μανιφέστο επτά δεσμεύσεων και ισχυρούς συμβολισμούς, προκαλώντας άμεση διαδικτυακή φρενίτιδα. Όμως, πίσω από τις ειρωνικές ανακοινώσεις και την επιφανειακή αδιαφορία που επιχειρεί να εκπέμψει το Μέγαρο Μαξίμου, κρύβεται ένας βαθύς, αμιγώς πρακτικός προβληματισμός.
Η κυβερνητική ανησυχία δεν εδράζεται απαραίτητα στον φόβο μιας απευθείας, άμεσης πολιτικής ανατροπής από τον κ. Τσίπρα, αλλά σε έναν συγκεκριμένο αριθμό που έχει αρχίσει να στοιχειώνει τους εκλογικούς σχεδιασμούς της Νέας Δημοκρατίας: το ψυχολογικό και θεσμικό όριο του 25%.
Η Παγίδα του Εκλογικού Νόμου και ο «Εφιάλτης» του 25%
Για να κατανοήσει κανείς το βάθος της κυβερνητικής ανησυχίας, αρκεί μια ψύχραιμη ανάγνωση της αρχιτεκτονικής του ισχύοντος εκλογικού νόμου της ενισχυμένης αναλογικής, τον οποίο εμπνεύστηκε και ψήφισε η ίδια η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Έχοντας ως πολιτική “ασπίδα” τη συντριπτική υπεροχή και το εμφατικό 41% του 2023, η Νέα Δημοκρατία έθεσε ως απόλυτο «κατώφλι» για την έναρξη χορήγησης του πολυπόθητου μπόνους εδρών το 25%.
Τα μαθηματικά είναι αμείλικτα:
-
Εάν το πρώτο κόμμα λάβει 25%, λαμβάνει αυτομάτως ένα μπόνους 20 εδρών, το οποίο αυξάνεται κλιμακωτά (μία επιπλέον έδρα για κάθε 0,5%) φτάνοντας στο μέγιστο των 50 εδρών για ποσοστά κοντά στο 40%.
-
Εάν, ωστόσο, το πρώτο κόμμα συγκεντρώσει 24,99% ή χαμηλότερα, τότε το μπόνους μηδενίζεται ολοσχερώς. Οι έδρες κατανέμονται με το σύστημα της απλής αναλογικής.
Υπό το βάρος της φυσιολογικής κυβερνητικής φθοράς, της διαρκούς κρίσης ακρίβειας που ροκανίζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, αλλά και των συνεχιζόμενων αναταράξεων στα δεξιά της συντηρητικής παράταξης, η απόσταση από το “μαξιλάρι” του 25% μειώνεται επικίνδυνα. Οι αναλυτές του πρωθυπουργικού επιτελείου αντιλαμβάνονται πως μια εκλογική επίδοση κάτω από αυτό το όριο θα προκαλούσε ένα ασύλληπτο συστημικό σοκ. Χωρίς το μπόνους, ο σχηματισμός κυβέρνησης μετατρέπεται σε έναν άλυτο θεσμικό γρίφο, ρίχνοντας τη χώρα σε μια δίνη πρωτοφανούς πολιτικής αστάθειας και ακυβερνησίας.
Η Στρατηγική της ΕΛ.Α.Σ. και ο Στόχος της Ηγεμονίας
Μέσα σε αυτό το ρευστό τοπίο, πώς “διαβάζει” το επιτελείο Μητσοτάκη το νέο εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού; Η ανάλυση που κυριαρχεί είναι πως ο πρωταρχικός στόχος του Αλέξη Τσίπρα, σε αυτή τη φάση, δεν είναι η κατά μέτωπο αναμέτρηση με τη Νέα Δημοκρατία.
Στόχος του είναι η ολοκληρωτική επικράτηση στον κατακερματισμένο χώρο της Κεντροαριστεράς. Με κινήσεις τακτικής, όπως η ενεργοποίηση της πλατφόρμας myelas.gr για τη συγκέντρωση υπογραφών και το κάλεσμα σε μια “νέα Μεταπολίτευση”, ο κ. Τσίπρας φιλοδοξεί να συμπιέσει το ΠΑΣΟΚ δημοσκοπικά και να απορροφήσει τα θραύσματα του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς. Ανακαλώντας την κληρονομιά του ΕΑΜ, της ΕΔΑ, του πρώιμου ΠΑΣΟΚ και της δικής του κυβερνητικής θητείας, επιχειρεί να καταστεί ξανά ο αδιαμφισβήτητος, κυρίαρχος πόλος απέναντι στη Δεξιά.
Επισήμως, το κυβερνητικό στρατόπεδο απαξιώνει την προσπάθεια. Πηγές της κυβέρνησης σχολίασαν δηκτικά πως η ομιλία Τσίπρα στο Θησείο «θύμισε στους πολίτες τους λόγους για τους οποίους τον καταψήφισαν». Η επικοινωνιακή στρατηγική της ΝΔ εδράζεται στην πεποίθηση ότι το πολιτικό αφήγημα της περιόδου 2015-2019 παραμένει τοξικό και αποτρεπτικό για το κρίσιμο, μετριοπαθές κεντρώο ακροατήριο, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί το προπύργιο της εκλογικής νίκης.
Ο Πόλεμος των Συμβόλων και η Επόμενη Μέρα
Η επιλογή του ακρωνυμίου ΕΛ.Α.Σ. δεν ήταν τυχαία. Παρά τις αντιδράσεις για ιστορική “καπηλεία” του Εθνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού της Αντίστασης, το επιτελείο Τσίπρα (όπως ανέφερε και η νέα εκπρόσωπος Τύπου, Θεώνη Κουφονικολάκου) επέλεξε συνειδητά ένα όνομα με «πλούσιες νοηματοδοτήσεις» που δεν είναι ούτε εύπεπτο ούτε ανώδυνο, ακριβώς για να προκαλέσει πολιτικό θόρυβο. Και το πέτυχε: τα κοινωνικά δίκτυα κυριολεκτικά σαρώθηκαν την πρώτη βραδιά της ανακοίνωσης.
Ωστόσο, η ικανότητα στην επικοινωνία δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε κυβερνητική αξιοπιστία. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι διατηρεί το απόλυτο πλεονέκτημα στην ατζέντα των εθνικών θεμάτων, της σταθερότητας και της εξωτερικής πολιτικής, πεδία όπου η νέα προσπάθεια της Αριστεράς θεωρείται, από το Μαξίμου, ως επικίνδυνα “ελλειμματική”.
Καθώς ο πολιτικός χρόνος μετρά αντίστροφα, η δημιουργία εναλλακτικών κυβερνητικών προτάσεων αλλάζει αναπόφευκτα το παιχνίδι. Η βολική τακτική του «διαίρει και βασίλευε» απέναντι σε μια αδύναμη αντιπολίτευση, λαμβάνει τέλος. Το υπαρξιακό στοίχημα για το Μέγαρο Μαξίμου είναι πλέον ξεκάθαρο: πρέπει πάση θυσία να ξορκίσει τον απόλυτο φόβο του 25%. Σε διαφορετική περίπτωση, οι επόμενες εθνικές εκλογές δεν θα κρίνουν απλώς τους νικητές, αλλά θα βυθίσουν τη χώρα σε μια θεσμική παραλυσία που κανείς δεν τολμά να αναλογιστεί.
