Η τουριστική βιομηχανία, η αδιαμφισβήτητη ατμομηχανή της ελληνικής οικονομίας, βρίσκεται τα τελευταία χρόνια αντιμέτωπη με ένα δομικό παράδοξο: ενώ οι αφίξεις και τα έσοδα καταρρίπτουν το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, οι τουριστικές επιχειρήσεις παλεύουν να καλύψουν δεκάδες χιλιάδες κενές θέσεις εργασίας, αναζητώντας εξειδικευμένο και άρτια καταρτισμένο προσωπικό. Απέναντι σε αυτή τη χρόνια παθογένεια, η Πολιτεία προχωρά σε μια στρατηγική κίνηση που αλλάζει ριζικά τον χάρτη της δημόσιας τουριστικής εκπαίδευσης.
Με μια κομβικής σημασίας Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ), την οποία συνυπέγραψαν η Υφυπουργός Τουρισμού, κα Άννα Καραμανλή, και ο Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κ. Κωνσταντίνος Βλάσης, το σύνολο των Σχολών Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ) Τουρισμού της χώρας μετατρέπονται πλέον σε Πειραματικές. Η απόφαση αυτή δεν συνιστά απλώς μια τυπική διοικητική αλλαγή, αλλά έναν βαθύ μετασχηματισμό της φιλοσοφίας γύρω από την επαγγελματική κατάρτιση στην Ελλάδα.
Ένα ολοκληρωμένο πανελλαδικό δίκτυο καινοτομίας
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του σχεδιασμού, το καθεστώς της Πειραματικής Σχολής επεκτείνεται πλέον στις ΣΑΕΚ Τουρισμού που λειτουργούν στις περιφέρειες Αττικής, Θράκης, Ιονίων Νήσων, Κρήτης, Νοτίου Αιγαίου, Πελοποννήσου και Στερεάς Ελλάδας. Οι μονάδες αυτές έρχονται να προστεθούν στην ήδη λειτουργούσα Πειραματική ΣΑΕΚ Μακεδονίας. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται ένα πλήρως ολοκληρωμένο και γεωγραφικά κατανεμημένο πανελλαδικό δίκτυο, το οποίο καλύπτει όλους τους κρίσιμους τουριστικούς προορισμούς της επικράτειας.
Η έννοια του «Πειραματικού» χαρακτήρα στην επαγγελματική κατάρτιση είναι θεμελιώδης. Σηματοδοτεί την ευελιξία των σχολών να εισάγουν καινοτόμα προγράμματα σπουδών, να εφαρμόζουν πιλοτικές μεθόδους διδασκαλίας και να ενσωματώνουν άμεσα τις νέες τάσεις της παγκόσμιας φιλοξενίας, όπως ο ψηφιακός μετασχηματισμός των ξενοδοχειακών μονάδων, ο βιώσιμος τουρισμός (eco-tourism) και η προηγμένη γαστρονομία.
Γεφυρώνοντας το χάσμα εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας
Ο βασικός πυρήνας της νέας πολιτικής του Υπουργείου Τουρισμού εστιάζει στην επίλυση της αναντιστοιχίας μεταξύ των προσφερόμενων δεξιοτήτων (skills mismatch) και των πραγματικών αναγκών της αγοράς. Ιστορικά, το σύστημα δημόσιας κατάρτισης συχνά αδυνατούσε να ακολουθήσει τους ταχύτατους ρυθμούς εξέλιξης του ιδιωτικού τομέα, αφήνοντας τους αποφοίτους θεωρητικά καταρτισμένους αλλά πρακτικά ανέτοιμους για τις απαιτήσεις ενός υπερσύγχρονου resort ή ενός απαιτητικού εστιατορίου.
-
Άμεση διασύνδεση με τον ιδιωτικό τομέα: Ο νέος πειραματικός χαρακτήρας επιβάλλει τη στενή, θεσμική συνεργασία των Σχολών με κορυφαίες τουριστικές επιχειρήσεις και επιμελητήρια.
-
Πρακτική άσκηση σε πραγματικές συνθήκες: Δίνεται τεράστια έμφαση στην πρακτική εκπαίδευση (on-the-job training), επιτρέποντας στους καταρτιζόμενους να αποκτήσουν τριβή με το πραγματικό εργασιακό περιβάλλον.
-
Εξειδικευμένες δεξιότητες: Τα προγράμματα σπουδών θα αναπροσαρμόζονται διαρκώς σε συνεργασία με τους θεσμικούς φορείς, ώστε να παρέχουν γνώσεις άμεσα αξιοποιήσιμες και περιζήτητες για την ταχεία επαγγελματική ανέλιξη των νέων.
Η στρατηγική αναβάθμιση της δημόσιας επαγγελματικής κατάρτισης
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία των Καραμανλή και Βλάση εντάσσεται σε έναν ευρύτερο εθνικό σχεδιασμό που στοχεύει να αλλάξει το αφήγημα γύρω από την τεχνική εκπαίδευση στην Ελλάδα. Η μετεξέλιξη των παλαιών ΙΕΚ στις σημερινές ΣΑΕΚ (Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης) και η περαιτέρω αναβάθμισή τους σε Πειραματικές, αποδεικνύει την πολιτική βούληση να καταστεί η επαγγελματική εκπαίδευση μια πρώτη, συνειδητή και ισχυρή επιλογή καριέρας για τους νέους, και όχι μια λύση ανάγκης.
Το αναβαθμισμένο ακαδημαϊκό και πρακτικό περιβάλλον των Πειραματικών ΣΑΕΚ αναμένεται να προσελκύσει υψηλότερου επιπέδου εκπαιδευτικό δυναμικό, καθώς και στελέχη της αγοράς που θα μπορούν να μεταλαμπαδεύσουν την εμπειρία τους στη νέα γενιά επαγγελματιών.
Οικονομικές προεκτάσεις για το ελληνικό τουριστικό προϊόν
Οι επιπτώσεις αυτής της νομοθετικής παρέμβασης εκτείνονται πολύ πέρα από τα στενά όρια της εκπαίδευσης. Η ποιότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, στην προσπάθειά του να προσελκύσει ταξιδιώτες υψηλότερου εισοδηματικού επιπέδου (premium tourism), εξαρτάται απόλυτα από την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Το ανθρώπινο δυναμικό αποτελεί τον καθρέφτη της ελληνικής φιλοξενίας.
Επενδύοντας στη δημιουργία μιας νέας γενιάς άρτια εκπαιδευμένων στελεχών μέσω των Πειραματικών ΣΑΕΚ, το Υπουργείο Τουρισμού θωρακίζει την ανταγωνιστικότητα της χώρας απέναντι σε ισχυρούς παίκτες της Μεσογείου. Παράλληλα, εξασφαλίζει στους νέους εργαζόμενους καλύτερες προοπτικές απασχόλησης, υψηλότερες αποδοχές και επαγγελματική σταθερότητα σε έναν κλάδο που αποτελεί τον σημαντικότερο πυλώνα ανάπτυξης και ευημερίας της εθνικής οικονομίας.
