Η συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία (ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ) δεν ήταν απλώς άλλη μία διαδικαστική σύναξη κομματικών στελεχών. Ήταν, ίσως, η πιο κρίσιμη πολιτική στιγμή των τελευταίων μηνών, διαμορφώνοντας μια απόλυτα οριακή κατάσταση για το μέλλον του φορέα. Ανάμεσα στις τοποθετήσεις που κυριάρχησαν, η ομιλία του Παύλου Πολάκη ξεχώρισε για την αμεσότητα, την αιχμηρότητά της και, κυρίως, για το ξεκάθαρο ιδεολογικό και ταξικό της πρόσημο. Ο βουλευτής Χανίων και πρώην υπουργός, πιστός στο πολιτικό του ύφος, δεν μάσησε τα λόγια του, επιλέγοντας να συγκρουστεί με τις φυγόκεντρες δυνάμεις, αλλά και να δώσει ένα αυστηρό περίγραμμα για το πώς η ριζοσπαστική Αριστερά μπορεί να επανακάμψει στην εξουσία.
Η αφετηρία: Τα εύσημα στη Δούρου και η πολιτική διάσωση
Η παρέμβασή του ξεκίνησε με συγχαρητήρια προς τη Ρένα Δούρου για την εκλογή της στη θέση της προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, ευχόμενος καλή επιτυχία στα νέα της καθήκοντα για το καλό του κόμματος, της Αριστεράς και της πατρίδας. Ωστόσο, ο κ. Πολάκης μπήκε γρήγορα στο «ψητό», τονίζοντας την ανάγκη να ειπωθούν μεγάλες αλήθειες, καθώς, όπως είπε, «μόνο οι εξαιρετικά ξεκάθαρες και κρυστάλλινες κουβέντες μπορούν να δώσουν προοπτική και συνέχεια στο χώρο».
Η βασική του διαπίστωση ήταν πως το κόμμα «κρατήθηκε όρθιο», αποδίδοντας τα εύσημα σε μεμονωμένα στελέχη (όπως οι Μάρκος Χατζησάββας, Ρίτσα Μέμτσα, Χρήστος Κούσας) που επέτρεψαν, σύμφωνα με τον ίδιο, να αντιστραφεί το διαλυτικό κλίμα των προηγούμενων εβδομάδων.
Η μετωπική σύγκρουση με το «σχέδιο διάλυσης» του Αλέξη Τσίπρα
Στο πιο ηχηρό σημείο της ομιλίας του, ο Παύλος Πολάκης αναφέρθηκε ανοιχτά σε ένα εν εξελίξει «σχέδιο διάλυσης του ΣΥΡΙΖΑ», δείχνοντας ως βασικό υπεύθυνο τον πρώην πρωθυπουργό και πρώην πρόεδρο του κόμματος, Αλέξη Τσίπρα. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, ο κ. Τσίπρας έχει επιλέξει να στήσει «ένα καινούργιο κόμμα και μηχανισμό» (κάνοντας «rebranding»), προϋποθέτοντας, όμως, την πλήρη εκλογική και οργανωτική κατάρρευση του υπάρχοντος ΣΥΡΙΖΑ.
«Ο Τσίπρας στήνει κάτι το οποίο προϋποθέτει ότι εδώ πρέπει να διαλυθούμε. Μη δουλευόμαστε. […] Αν ο νέος φορέας πάρει 17-20% και ξεπεράσει το ΠΑΣΟΚ, για να γίνει αυτό πρέπει εμείς εδώ να μην μπούμε στη Βουλή». Ο Πολάκης διεμήνυσε πως ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να αντισταθεί σε αυτή την προοπτική, προτάσσοντας τις δικές του καθαρές, συνεδριακές γραμμές.
Η φιλοδοξία της διακυβέρνησης και όχι ένας ρόλος συμπληρωματικός
Αναλύοντας τον λόγο της προσωπικής του παραμονής και της επιμονής του στον χώρο από το 2012, υπογράμμισε ότι σκοπός της Αριστεράς δεν είναι απλώς η εξωκοινοβουλευτική μαρτυρία ή η λογική του ΚΚΕ («να κρατάει τη φλόγα αναμμένη για τις επόμενες γενιές», αλλά η άσκηση κυβερνητικής εξουσίας για τη βελτίωση της ζωής της κοινωνικής πλειοψηφίας.
«Θέλω στον ορατό χρονικό ορίζοντα της ύπαρξής μας να μπορέσουμε να αλλάξουμε αυτή την κοινωνία, να υπερασπίσουμε αυτή τη χώρα, να ανεβάσουμε την ποιότητα ζωής της κοινωνικής πλειοψηφίας, να φέρουμε δικαιοσύνη και εντιμότητα και να συγκρουστούμε με τη διαπλοκή». Υποστήριξε, δε, πως ο ίδιος έχει γίνει στόχος σφοδρής πολιτικής και επικοινωνιακής επίθεσης (δολοφονία χαρακτήρα) ακριβώς επειδή, κατά τη διάρκεια της υπουργικής του θητείας, σύγκρουστηκε ευθέως με μεγάλα οικονομικά συμφέροντα και ολιγάρχες.
Το προγραμματικό μανιφέστο: Εθνική Τράπεζα, ΔΕΗ και Ενέργεια
Ο κ. Πολάκης άσκησε έντονη κριτική για την αδυναμία του κόμματος τα προηγούμενα χρόνια να εκφωνήσει με σαφήνεια τις ριζοσπαστικές αποφάσεις που είχαν ληφθεί ήδη από το Συνέδριο του 2022. Αναφέρθηκε στην απόφαση για πέρασμα των μετοχών της Εθνικής Τράπεζας από το ΤΧΣ στον έλεγχο του Υπουργείου Οικονομικών, σημειώνοντας πως ελάχιστοι τόλμησαν να το φωνάξουν προεκλογικά.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στον τομέα της Ενέργειας, χαρακτηρίζοντας «τεράστιο λάθος» την πρόωρη απολιγνιτοποίηση της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Ζήτησε να εκφωνηθεί ρητά η ανάγκη λειτουργίας της λιγνιτικής μονάδας «Πτολεμαΐδα 5», προκειμένου να πέσει η χονδρική τιμή του ρεύματος, και ταυτόχρονα να εξασφαλιστεί εργασία για χιλιάδες εργαζόμενους.
Ακόμη, ζήτησε αυστηρό πλαφόν (8,5 – 9,5 δολάρια το βαρέλι) στο ποσοστό κέρδους των μεγάλων διυλιστηρίων της χώρας (αναφέροντας ρητά τις Motor Oil και τα ΕΛΠΕ, κατονομάζοντας τους επιχειρηματίες Λάτση και Βαρδινογιάννη) , προκειμένου να δοθεί πραγματική ανάσα από τις υψηλές τιμές των καυσίμων. Οτιδήποτε λιγότερο από αυτές τις καθαρές τοποθετήσεις, σύμφωνα με τον ίδιο, θεωρείται «θολοκουλτουριάρικο» ή «ενεργειακές παπαρίτσες», που δεν αφορούν τα λαϊκά στρώματα.
Αποκέντρωση, κράτος και καθημερινή φθορά της ΝΔ
Ένα ακόμη κομβικό σημείο της ομιλίας ήταν η πρόταση για μεταφορά αδειοδοτικών αρμοδιοτήτων προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση (Α’ και Β’ βαθμού). Ο κ. Πολάκης τόνισε πως το υδροκέφαλο, συγκεντρωτικό κράτος των Αθηνών αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο για την παραγωγική ανασυγκρότηση της περιφέρειας, εξαιτίας των χαωδών γραφειοκρατικών αγκυλώσεων (από τις 30 υπογραφές για μια μικρή πλατεία, έως τις ατέρμονες καθυστερήσεις στα υπουργεία).
Στο κομμάτι της αντιπολιτευτικής τακτικής, εγκαλέσε το ίδιο του το κόμμα για «δικαιωματική/ελιτίστικη» προσέγγιση. Τόνισε πως το μείζον ζήτημα είναι οι υλικοί όροι ύπαρξης και επιβίωσης της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας και πως ο ΣΥΡΙΖΑ έπρεπε και πρέπει να «ξεφωνίζει» την κυβέρνηση καθημερινά για διασπάθιση του δημόσιου χρήματος, όπως έγινε με τις επιστρεπτέες προκαταβολές και τη Λίστα Πέτσα.
«Δεν έχουμε εμπιστοσύνη γενικώς στη Δικαιοσύνη»
Η ρήξη του κ. Πολάκη επεκτάθηκε και στο πεδίο της Δικαιοσύνης. Ζήτησε από τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ να σταματήσουν να χρησιμοποιούν την ξύλινη φράση «έχουμε εμπιστοσύνη στην ελληνική Δικαιοσύνη», επιχειρηματολογώντας ότι την ίδια στιγμή που δικαστές καταδίκασαν τον Νίκο Παππά, αθώωσαν κορυφαίους υπουργούς της Νέας Δημοκρατίας, αποδεχόμενοι, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, αστείες δικαιολογίες για τη νομιμοποίηση μαύρου χρήματος (αναφερόμενος σε συγκεκριμένες υποθέσεις με πρώην υπουργούς, όπως οι Άδωνις Γεωργιάδης, Δημήτρης Αβραμόπουλος και Γιάννος Παπαντωνίου). Πρότεινε, μάλιστα, νομοθετική ρύθμιση για τη θέσπιση κινήτρων οικειοθελούς αποχώρησης ανώτατων δικαστικών άνω των 60 ετών, προκειμένου να ανανεωθεί η ιεραρχία από νεότερους πρωτοδίκες .
Ο «αψύς» αλλά ταξικά καθαρός λόγος
Η παρέμβαση Πολάκη αποτελεί, ίσως, την πιο ολοκληρωμένη και επιθετική προσπάθεια εντός του ΣΥΡΙΖΑ για τον επαναπροσδιορισμό της κομματικής γραμμής με γνήσια ταξικά χαρακτηριστικά. Αναλύοντας την ομιλία, εντοπίζει κανείς μια διπλή στόχευση:
-
Εκκαθάριση της ιδεολογικής θολούρας: Ο Πολάκης απορρίπτει τη μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ σε ένα αποκλειστικά «δικαιωματικό» κόμμα. Απαιτεί την επιστροφή στις ρίζες, εκεί όπου η οικονομία, η εργασία, το κόστος ενέργειας και η σύγκρουση με το μεγάλο κεφάλαιο αποτελούν τον πυρήνα της δράσης.
-
Ξεκαθάρισμα λογαριασμών: Η επίθεσή του στον Αλέξη Τσίπρα, καθώς και οι αιχμές για όσους δεν στήριξαν τη ριζοσπαστική γραμμή («μουγκαμάρα» σε σκάνδαλα της ΝΔ), δείχνουν ότι δεν είναι διατεθειμένος να αποδεχτεί συμβιβασμούς για μια ψευδεπίγραφη ενότητα.
Απαντώντας στις φωνές της «νέας γενιάς», επισήμανε πως αν η πολιτική δεν αγγίζει τις αγωνίες των νέων, που εγκαταλείπουν σωρηδόν την Ελλάδα των «700 ευρώ», η μάχη έχει χαθεί. Η ομιλία έκλεισε με μια δήλωση ανθεκτικότητας και προσήλωσης, υπογραμμίζοντας ότι ο ίδιος υποχώρησε για το καλό του κόμματος (αποσύροντας την υποψηφιότητά του υπό συνθήκες πίεσης), αλλά θα παραμείνει στην πρώτη γραμμή, αυστηρά και μόνο εάν το κόμμα υπηρετήσει ένα ριζοσπαστικό και φιλολαϊκό περιεχόμενο.
Η ιστορία θα δείξει εάν αυτό το νέο αφήγημα, σκληρό, ανυποχώρητο και εστιασμένο στην «αλλαγή» μέσω ξεκάθαρων πολιτικών γραμμών, είναι αρκετό για να αποσοβήσει τον πολιτικό αφανισμό της παράταξης και να ανασυντάξει τα ιστορικά αντανακλαστικά της κοινωνίας απέναντι στην τρέχουσα διακυβέρνηση.
