Για πρώτη φορά στην ιστορία της αστρονομίας, οι επιστήμονες κατάφεραν να «πιάσουν» μια σουπερνόβα τη στιγμή της γέννησής της στα πρώτα, κρίσιμα και έως σήμερα άγνωστα στάδια της γιγαντιαίας έκρηξης ενός άστρου. Πρόκειται για μια ανακάλυψη που χαρακτηρίζεται ήδη ως σταθμός για την κατανόηση της εξέλιξης των άστρων και των πιο βίαιων φαινομένων του σύμπαντος.
Η ιστορική παρατήρηση έγινε με το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) του Ευρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητηρίου (ESO) στη Χιλή. Το τηλεσκόπιο εντόπισε την έκρηξη ενός κόκκινου υπεργίγαντα άστρου με μάζα 15 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου μας, στον γαλαξία NGC 3621, περίπου 22 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη.
Μόλις 26 ώρες μετά την έναρξη της έκρηξης
Οι ερευνητές κατάφεραν να καταγράψουν τη σουπερνόβα μόλις 26 ώρες μετά την πρώτη ανίχνευση και περίπου 29 ώρες μετά το αρχικό «σπάσιμο» της ύλης από τον πυρήνα προς την επιφάνεια του άστρου — ένα στάδιο που μέχρι σήμερα δεν είχε δει ποτέ κανένας ανθρώπινος φακός.
Αυτό επέτρεψε στους επιστήμονες να παρατηρήσουν:
-
Τον παχύ δίσκο αερίου και σκόνης που περιέβαλλε το άστρο στον ισημερινό του
-
Τη βίαιη εκτίναξη υλικού προς το διάστημα
-
Την παραμόρφωση του σχήματος του αστεριού από το ωστικό κύμα της έκρηξης
Μια πραγματική «αυλαία» σε ένα κοσμικό δράμα που για εκατομμύρια χρόνια έμενε κρυμμένο.
Τι γνωρίζουμε για το άστρο που εξερράγη
Το άστρο που «πέθανε» ήταν ένας κόκκινος υπεργίγαντας, ηλικίας περίπου 25 εκατομμυρίων ετών — πολύ μικρή ηλικία για ένα τόσο μαζικό άστρο, σε σύγκριση με τον Ήλιο μας που είναι 4,5 δισεκατομμυρίων.
Λίγο πριν την έκρηξη, η διάμετρός του είχε φθάσει να είναι 600 φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, μετά την απώλεια τεράστιου μέρους της μάζας του, ο πυρήνας πιθανότατα κατέρρευσε σε αστέρι νετρονίων, ένα από τα πιο πυκνά αντικείμενα στο σύμπαν.
Γιατί είναι τόσο σημαντική αυτή η παρατήρηση
Η πρώτη ορατή φάση μιας σουπερνόβα όταν το ωστικό κύμα διαπερνά την επιφάνεια του άστρου διαρκεί εξαιρετικά λίγο και είναι σχεδόν αδύνατο να καταγραφεί. Μέχρι σήμερα οι περισσότεροι μηχανισμοί που εξηγούσαν πώς «γεννιέται» μια σουπερνόβα βασίζονταν σε θεωρητικά μοντέλα.
Για πρώτη φορά όμως, σύμφωνα με τους επιστήμονες:
«Έχουμε στα χέρια μας πραγματικά δεδομένα από τα πρώτα λεπτά της έκρηξης ενός άστρου. Αυτή η παρατήρηση ανοίγει νέα κεφάλαια στην κατανόηση του κύκλου ζωής των άστρων».
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ
