Μετά την ανακοίνωση για τη διαμόρφωση του πρωτογενούς πλεονάσματος στα 11,4 δισ. ευρώ για το 2024 έναντι των 4,5 δισ. ευρώ το 2023, δηλαδή στο 4,8% του ΑΕΠ σύμφωνα με τη Eurostat, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε μέτρα στήριξης ύψους 1,1 δισ. ευρώ για την ενίσχυση των εισοδημάτων, με ισχύ εντός του 2025 τα οποία κινήθηκαν σε τρεις άξονες.
Οι άξονες αυτοί αφορούν στους ενοικιαστές, στους χαμηλοσυνταξιούχους, στους ανασφάλιστους συνταξιούχους και στα άτομα με αναπηρία και αναμένεται να ωφελήσουν 2,7 εκατομμύρια πολίτες, χωρίς να συνεκτιμάται το ευρύτερο όφελος από την ενίσχυση του Προγράμματος Δημόσιων Επενδύσεων κατά 500 εκατομμύρια ευρώ.
Όπως ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης σε ανάρτηση του στο facebook,«στόχος της της κυβέρνησης είναι η συλλογική πρόοδος να μετατρέπεται, σταδιακά, και σε ατομική προκοπή».
Η εξειδίκευση των μέτρων αυτών έγινε από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών. Συγκεκριμένα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο αναπληρωτής υπουργός, Νίκος Παπαθανάσης, και ο υφυπουργός, Θάνος Πετραλιάς, παρουσίασαν τις λεπτομέρειες των νέων παρεμβάσεων.
Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, τα μέτρα έχουν κοινωνικό και αναπτυξιακό χαρακτήρα, με στόχο να ενισχύσουν τους πολίτες και να μετατρέψουν το δημοσιονομικό πλεόνασμα σε κοινωνικό κεφάλαιο, διασφαλίζοντας παράλληλα τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Με τη φράση «Το πρωτογενές πλεόνασμα που ανακοινώθηκε σήμερα αποτελεί έναν ασφαλή βατήρα», ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικώ προχώρησε, μαζί με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου, στην εξειδίκευση των μέτρων ύψους 1 δισ. ευρώ.
Όπως τόνισε ο υπουργός, η Ελλάδα, μαζί με άλλες πέντε χώρες στην Ευρωζώνη (Κύπρος, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Δανία και Λουξεμβούργο), είχαν καθαρό δημοσιονομικό αποτέλεσμα. Οι παράγοντες που, όπως σημείωσε, συνέβαλαν στο τελικό αποτέλεσμα -το οποίο ήταν κατά πολύ μεγαλύτερο από τον στόχο- ήταν οι εξής:
- Περιορισμός της φοροδιαφυγής.
- Μεγαλύτεροι ρυθμοί ανάπτυξης.
- Περιστολή των κρατικών δαπανών.
Όπως εξήγησε ο υπουργός, με βάση τον νέο δημοσιονομικό κανόνα το πλεόνασμα του 2024 πρέπει να διανεμηθεί φέτος, ενώ στη ΔΕΘ τα μέτρα που θα εξαγγελθούν θα αφορούν την επόμενη χρονιά. Δηλαδή, εκεί ο πρωθυπουργός θα ανακοινώσει τα μέτρα για το 2026.
«Απολύτως συνεπείς προς τους πολίτες, ο σχεδιασμός έχει μόνο και έναν άξονα: να μετατρέπουμε το πλεόνασμα σε κοινωνικό κεφάλαιο σε συνθήκες σταθερότητας», υπογράμμισε.
Μεταξύ των σημαντικότερων μέτρων είναι η επιστροφή ενοικίου για τους πολίτες είτε πρόκειται για την πρώτη κατοικία είτε για φοιτητική στέγη είτε και για τα δύο μαζί, η οποία θα πραγματοποιηθεί με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Η επιστροφή θα αφορά έως 800 ευρώ ανά νοικοκυριό για κύρια ή φοιτητική κατοικία, και θα δοθεί για το έτος 2024, με βάση τις φορολογικές δηλώσεις του έτους αυτού.
Η καταβολή των χρημάτων θα πραγματοποιηθεί το Νοέμβριο του 2025.
Αναλυτικά τα μέτρα στήριξης:
1. Μόνιμη επιστροφή ενός ενοικίου στους τραπεζικούς λογαριασμούς 948.000 νοικοκυριών με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα
Αναγνωρίζοντας ότι η στεγαστική κρίση έχει πλήξει περισσότερο τους συμπολίτες μας που ζουν σε ενοίκιο και κυρίως αυτούς με χαμηλά εισοδήματα καθώς και οικογένειες με παιδιά που έχουν μεσαία εισοδήματα, από φέτος τον Νοέμβριο και κάθε χρόνο, ένα ενοίκιο ετησίως, είτε αφορά κύρια κατοικία, είτε φοιτητική κατοικία, θα επιστρέφεται στον τραπεζικό λογαριασμό του ενοικιαστή από το κράτος.
Πιο συγκεκριμένα, με βάση τις δηλώσεις που γίνονται αυτή την περίοδο για το φορολογικό έτος 2024, το 1/12 του ετήσιου δηλωθέντος ενοικίου – τόσο για την κύρια κατοικία, όσο και για τη φοιτητική κατοικία – θα επιστραφεί στα τέλη Νοεμβρίου στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων.
Το μέγιστο ποσό επιστροφής για την κύρια κατοικία ανέρχεται σε 800 ευρώ επαυξανόμενο κατά 50 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο του ενοικιαστή. Το μέγιστο ποσό επιστροφής για τη φοιτητική κατοικία ανέρχεται σε 800 ευρώ.
Τα εισοδηματικά κριτήρια είναι διευρυμένα και αντιστοιχούν σε αυτά που έχουν οριστεί για το πρόγραμμα ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΙΙ:
- Για τον άγαμο ορίζεται μέγιστο όριο εισοδήματος 20.000 ευρώ.
- Για τους έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης ορίζεται μέγιστο όριο οικογενειακού εισοδήματος 28.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 4.000 ευρώ για κάθε τέκνο.
- Για τις μονογονεϊκές οικογένειες ορίζεται μέγιστο όριο οικογενειακού εισοδήματος 31.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο πέραν του πρώτου.
Αναφορικά με τα περιουσιακά κριτήρια για την επιστροφή ενοικίου για κύρια κατοικία ορίζεται ότι το σύνολο της αξίας της οικογενειακής περιουσίας, όπως προσδιορίζεται κατά τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ του τρέχοντος έτους, δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 120.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό προσαυξανόμενο κατά 20.000 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος του νοικοκυριού.
Για την επιστροφή ενοικίου για φοιτητική κατοικία δεν ορίζεται περιουσιακό όριο.
Εκτιμάται ότι επιλέξιμα θα είναι περίπου το 80% των νοικοκυριών με ενοίκιο, ήτοι περίπου 948.000 νοικοκυριά που αντιστοιχούν σε 1.280.000 φορολογούμενους. Το ετήσιο κόστος του μέτρου εκτιμάται σε περίπου 230 εκατ. ευρώ.
2. Μόνιμη ετήσια οικονομική ενίσχυση ύψους 250 ευρώ σε 1,44 εκατ. συνταξιούχους, ανασφάλιστους υπερήλικες και άτομα με αναπηρία
Θεσπίζεται σε μόνιμη βάση ετήσια οικονομική ενίσχυση ύψους 250 ευρώ καθαρά για συνταξιούχους, δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων και ανασφάλιστους υπερήλικες.
Η οικονομική ενίσχυση θα καταβάλλεται έως 30 Νοεμβρίου εκάστου έτους, ξεκινώντας από τον Νοέμβριο του 2025.
Δικαιούχοι είναι:
- Συνταξιούχοι άνω των 65 ετών με ετήσιο οικογενειακό εισόδημα έως 14.000 ευρώ για άγαμους και περιουσία έως 200.000 ευρώ και ετήσιο οικογενειακό εισόδημα έως 26.000 ευρώ για έγγαμους/μέρη συμφώνου συμβίωσης και περιουσία έως 300.000 ευρώ. Τονίζεται πως η ενίσχυση αυτή θα δοθεί σε όλους τους συνταξιούχους που καλύπτονται από τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ασχέτως αν έχουν προσωπική διαφορά ή όχι.
- Ανασφάλιστοι υπερήλικες
- Δικαιούχοι των επιδομάτων αναπηρίας που καταβάλλονται από τον ΟΠΕΚΑ και τον e-ΕΦΚΑ.
Με τα ανωτέρω εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια εκτιμάται ότι δικαιούχοι είναι 1.157.551 συνταξιούχοι (το 62%) από τους 1.868.041 συνταξιούχους που είναι άνω των 65 ετών. Επιπλέον δικαιούχοι είναι 248.823 άτομα με αναπηρία και 34.357 ανασφάλιστοι υπερήλικες. Έτσι, η οικονομική ενίσχυση εκτιμάται ότι αφορά συνολικά 1,44 εκατομμύρια συμπολίτες μας και το ετήσιο κόστος εκτιμάται σε 360 εκατ. ευρώ.
Η οικονομική ενίσχυση είναι αφορολόγητη, ανεκχώρητη και ακατάσχετη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης αντίθετης διάταξης, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη προς τη φορολογική διοίκηση και το δημόσιο εν γένει και δεν υπόκειται σε οποιοδήποτε τέλος, εισφορά ή άλλη κράτηση υπέρ του Δημοσίου ή του e-ΕΦΚΑ.
3. Αύξηση του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων κατά 500 εκατ. ευρώ ετησίως
Αυξάνεται το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων κατά 500 εκατ. ευρώ από το 2025 και κάθε έτος. Στόχος αυτής της αύξησης είναι να επιταχυνθούν όλα τα μεγάλα έργα υποδομών, αλλά και να αυξηθούν οι επενδύσεις απέναντι στην αναμενόμενη διεθνή οικονομική επιβράδυνση που προκαλούν οι περιορισμοί στο διεθνές εμπόριο.
Κλείνοντας την παρουσίαση των μέτρων ο υπουργός Οικονομικών κατέληξε:
«Νομίζω ότι έχει πολύ ενδιαφέρον ότι αύριο εκπροσωπώντας το Υπουργείο Οικονομικών θα βρίσκομαι σε ένα πάνελ όπου θα χαρακτηρίζει την Ελλάδα «Ιστορία επιτυχίας από τις χώρες όπου το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο παρενέβη». Αύριο είναι η επέτειος που η χώρα μας πριν από 15 χρόνια μπήκε στο πρώτο μνημόνιο. Το λέω για να αντιληφθούμε την απόσταση που έχουμε διανύσει.
Ξέρουμε ότι υπάρχουν ακόμη και σήμερα άνθρωποι γύρω μας που δοκιμάζονται και τους οποίους ερχόμαστε να στηρίξουμε με αυτά τα μέτρα. Και δεν την έχει διανύσει μία κυβέρνηση, την έχει διανύσει μία κοινωνία, με συλλογικό ιδρώτα, με συλλογικό κόπο και με τεράστιες δυσκολίες ειδικά στο βάθος της περασμένης δεκαετίας».
Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης δήλωσε: «Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομικής ανάπτυξης και της κοινωνικής προόδου. Μέσω της υλοποίησης έργων υποδομής και μεταρρυθμίσεων, συμβάλλει στη δημιουργία θέσεων εργασίας, την ενίσχυση της παραγωγικότητας και την αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας.
Επιπλέον, προάγει την κοινωνική συνοχή, βελτιώνει την ποιότητα ζωής των πολιτών και διασφαλίζει βιώσιμη ανάπτυξη με κοινωνική και περιβαλλοντική ευθύνη. Το Αναπτυξιακό ΠΔΕ του 2025 είναι το μεγαλύτερο της τελευταίας 15ετίας και ενισχύεται περαιτέρω με συμπληρωματικό προϋπολογισμό ύψους 500 εκ.€, ανερχόμενο πλέον σε 14,6 δισ.€. Συνολικά, για την διετία 2025-2026 θα ανέλθει σε ύψος ρεκόρ 31,5 δισ. ευρώ
Οι πρόσθετοι πόροι θα ενισχύσουν το εθνικό σκέλος του ΑΠΔΕ και τα έργα που υλοποιούνται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, με τον διαθέσιμο ετήσιο προϋπολογισμό των εθνικών πόρων να ανέρχεται σε 3,25 δισ. ευρώ και το 2026 σε 3,3 δισ. ευρώ
Η σημαντική αυτή αύξηση θα χρηματοδοτήσει ένα πλήθος έργων και παρεμβάσεων με κοινωνικό πρόσημο και αποτύπωμα σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
Η συνεχής αύξηση των διαθέσιμων πόρων για τις δημόσιες επενδύσεις, ως αποτέλεσμα της δημοσιονομικής μας πορείας, αποτελεί καταλύτη για την επίτευξη μιας ανθεκτικής και κοινωνικά δίκαιης οικονομικής ανάπτυξης».
