Σημαντικές αλλαγές ετοιμάζονται στο δίκαιο των διαθηκών και της κληρονομιάς, οι οποίες θα επηρεάσουν εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες τα επόμενα χρόνια. Από τη νόμιμη μοίρα και τις ιδιόγραφες διαθήκες μέχρι τις νέες κληρονομικές συμβάσεις, το τοπίο αλλάζει ριζικά. Δείτε αναλυτικά τι προβλέπεται και πώς επηρεάζονται οι κληρονόμοι.
Αλλαγές στη διανομή χωρίς διαθήκη
Όταν κάποιος φεύγει από τη ζωή χωρίς να έχει συντάξει διαθήκη, η περιουσία του θα μοιράζεται διαφορετικά απ’ ό,τι μέχρι σήμερα. Ο επιζών σύζυγος πλέον θα λαμβάνει το ένα τρίτο, ενώ τα υπόλοιπα δύο τρίτα θα μοιράζονται στα παιδιά. Αν δεν υπάρχουν παιδιά, αλλά υπάρχουν άλλοι συγγενείς (π.χ. αδέλφια ή γονείς), ο/η σύζυγος θα λαμβάνει το 50%.
Για ζευγάρια χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης, δεν αναγνωρίζονται κληρονομικά δικαιώματα αν δεν υπάρχει διαθήκη. Ωστόσο, θα δίνεται προσωρινό δικαίωμα παραμονής στην κοινή κατοικία.
Ανατροπή στη νόμιμη μοίρα
Με τις νέες ρυθμίσεις, οι συγγενείς που αποκλείονται από μια διαθήκη δεν θα μπορούν πλέον να διεκδικούν ποσοστά επί ακινήτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων. Θα δικαιούνται μόνο χρηματική αποζημίωση. Έτσι αποφεύγεται η κατάτμηση περιουσιών και ενισχύεται η ελευθερία του διαθέτη να επιλέγει σε ποιον αφήνει την περιουσία του.
Εισαγωγή των κληρονομικών συμβάσεων
Μπαίνει στο τραπέζι η δυνατότητα υπογραφής «κληρονομικών συμβάσεων», με τις οποίες ο κληρονομούμενος θα μπορεί – όσο βρίσκεται εν ζωή – να συμφωνεί εγγράφως με έναν ή περισσότερους κληρονόμους για τη μεταβίβαση της περιουσίας. Αυτές οι συμφωνίες θα έχουν νομική ισχύ και θα γίνονται παρουσία συμβολαιογράφου. Σε αντάλλαγμα μπορεί να υπάρχει φροντίδα, παροχές ή ακόμα και ρήτρες αποκλεισμού.
Νέοι κανόνες για ιδιόγραφες διαθήκες
Η ιδιόγραφη διαθήκη εξακολουθεί να ισχύει, αλλά ενισχύεται ο έλεγχος της εγκυρότητάς της. Σε περιπτώσεις που ο κληρονόμος δεν είναι άμεσος συγγενής (π.χ. παιδί ή σύζυγος), θα απαιτείται γραφολογική εξέταση ώστε να επιβεβαιώνεται η γνησιότητα του εγγράφου. Ο στόχος είναι να περιοριστούν οι διαφωνίες και οι δικαστικές προσφυγές.
Εκκρεμές το ζήτημα των χρεών
Το πιο αμφιλεγόμενο σημείο των μεταρρυθμίσεων είναι η ευθύνη των κληρονόμων για χρέη του αποβιώσαντος. Ορισμένοι εισηγούνται να περιοριστεί η ευθύνη αποκλειστικά στα όρια της κληρονομούμενης περιουσίας, προστατεύοντας έτσι την προσωπική περιουσία των κληρονόμων. Άλλοι φοβούνται ότι αυτό θα πλήξει την ασφάλεια των συναλλαγών και των πιστωτών. Οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται προσεχώς.
