Με μια απόφαση-σταθμό για το ηλεκτρονικό εμπόριο, το συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της ΕΕ (Ecofin) έθεσε τέρμα στην απαλλαγή τελωνειακών δασμών για μικροδέματα από τρίτες χώρες, όπως αυτά των πλατφορμών Shein, Temu και Trendyol. Από τις αρχές του 2026 τα πακέτα ανεξαρτήτως αξίας θα υποβάλλονται σε πλήρεις διαδικασίες εκτελωνισμού, με συνέπειες στην τελική τιμή και τη διαθεσιμότητα για τους καταναλωτές.
Τι αποφάσισε το Ecofin
Το Ecofin κατήργησε την τελωνειακή απαλλαγή για δέματα αξίας έως 150 ευρώ και όρισε ότι από τώρα οι δασμοί θα υπολογίζονται «από το πρώτο ευρώ». Η εφαρμογή υπολογίζεται να ξεκινήσει στις αρχές του 2026, αντί για το 2028 όπως αρχικά είχε σχεδιαστεί. Τα κράτη-μέλη θα υποβάλουν προτάσεις υλοποίησης έως τις 12 Δεκεμβρίου για να τεθεί σε λειτουργία η νέα αρχιτεκτονική εισαγωγών μικροδεμάτων.
Πώς επηρεάζονται οι καταναλωτές
Η αλλαγή αυτή έχει πολλαπλές συνέπειες για τους χρήστες του διαδικτύου που παραγγέλνουν από πλατφόρμες εκπτωτικών προϊόντων:
• Οι θετικές πλευρές περιλαμβάνουν ισότιμους όρους για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και μεγαλύτερη διαφάνεια στις εισαγωγές.
• Οι αρνητικές πλευρές: πιθανές αυξήσεις τιμών για «πολύ φθηνά» προϊόντα από τρίτες χώρες, επιβάρυνση για τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα, καθυστερήσεις στις παραδόσεις λόγω τελωνειακών διαδικασιών και επιπλέον κόστος διαχείρισης (handling fee περίπου 2 ευρώ).
Η τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής ενδέχεται να μην είναι τόσο «δελεαστική» όσο πριν.
Τι αλλάζει για τις πλατφόρμες και τις επιχειρήσεις
Η Ελλάδα, μαζί με άλλες χώρες-μέλη, υποστήριξε το μέτρο, καθώς οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αντιμετώπιζαν αθέμιτο ανταγωνισμό από τις εισαγωγές. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας, Κυριάκος Πιερρακάκης, δήλωσε ότι «η Ελλάδα στηρίζει πλήρως το μέτρο», επιδιώκοντας εφαρμογή από τις αρχές του 2026. Τα ελληνικά e-shops αναμένουν να εξισορροπηθούν οι όροι ανταγωνισμού.
Τι σημαίνει για Shein, Temu, Trendyol και παρόμοιες πλατφόρμες
Οι πλατφόρμες αυτές, που βασίστηκαν στη χαμηλή τιμή και τη δωρεάν αποστολή για να προσελκύσουν καταναλωτές, θα δουν το μοντέλο τους να αλλάζει: οι αποστολές θα επιβαρύνονται με δασμούς και πιθανώς προσαρμογές στη στρατηγική τιμολόγησης. Η δημόσια διαμαρτυρία για αθέμιτη υποτιμολόγηση και «κρυφές» εισαγωγές κέρδισε έδαφος.
Περιβαλλοντικό και κοινωνικό αποτύπωμα
Η ΕΕ τονίζει ότι με την αλλαγή στο πλαίσιο εισαγωγών προσδοκάται μείωση της υπερκατανάλωσης φθηνών προϊόντων χαμηλής ποιότητας και αποτροπή αποστολής αμφίβολης κατασκευής αγαθών. Επιπλέον, η ενίσχυση του ευρωπαϊκού λιανεμπορίου και της επιχειρηματικότητας τοπικά θεωρείται απαραίτητη.
Προκλήσεις και πιθανά προβλήματα στην υλοποίηση
Παρά τις θετικές προοπτικές, υπάρχουν ανησυχίες: ο όγκος των μικροδεμάτων ενδέχεται να προκαλέσει καθυστερήσεις και φόρτο στα τελωνεία, χρειάζεται αναβάθμιση πληροφοριακών συστημάτων και συμπληρωματική συνεργασία ταχυμεταφορών. Τα κράτη-μέλη πρέπει να υιοθετήσουν αποτελεσματικά προτάσεις υλοποίησης έως τον Δεκέμβριο.
Η απόφαση του Ecofin σηματοδοτεί την επόμενη φάση του ηλεκτρονικού εμπορίου στην ΕΕ, από «φθηνά πακέτα χωρίς έλεγχο» σε ένα κανονιστικό πλαίσιο με δασμούς, διαφάνεια και ίσους όρους για όλους. Για τον καταναλωτή, η αλλαγή μπορεί να σημαίνει μικρότερες ευκαιρίες για εξαιρετικές τιμές από τρίτες χώρες, αλλά και βελτίωση της αγοράς εντός ΕΕ. Η πραγματική πρόκληση θα είναι η ομαλή και αδιάλειπτη εφαρμογή του νέου καθεστώτος.
