Μετά από χρόνια στασιμότητας, οι επικουρικές συντάξεις μπαίνουν ξανά στο κάδρο των αυξήσεων. Για περίπου 1,3 εκατομμύρια συνταξιούχους, οι πρώτες θετικές αλλαγές φαίνεται πως πλησιάζουν, καθώς ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ εμφανίζει για το 2025 ιδιαίτερα ισχυρό πλεόνασμα, αλλάζοντας τα δεδομένα μετά από μια μακρά περίοδο «παγώματος».
Ισχυρό πλεόνασμα στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης
Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΦΚΑ, ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης (ΕΤΕΑΕΠ) εκτιμάται ότι θα κλείσει το 2025 με πλεόνασμα άνω των 188 εκατ. ευρώ, σημαντικά υψηλότερο από την αρχική πρόβλεψη των 115 εκατ. ευρώ.
Η αναθεώρηση αυτή θεωρείται κομβική, καθώς δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την επαναφορά αυξήσεων στις επικουρικές συντάξεις, οι οποίες παρέμεναν αμετάβλητες τα προηγούμενα χρόνια.
Από πού προκύπτει το πλεόνασμα
Το πλεόνασμα προέρχεται κυρίως από:
• αύξηση των εσόδων κατά περίπου 80 εκατ. ευρώ
• ενίσχυση των εισφορών εργοδοτών και ασφαλισμένων
• άνοδο της απασχόλησης και βελτίωση των μισθών
Πρόκειται για την πρώτη φορά μετά το 2020 που ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης εμφανίζει τόσο ισχυρή θετική εικόνα, μετά και την αποκατάσταση περικοπών που είχαν επιβληθεί με τον νόμο Κατρούγκαλου.
Τι αλλάζει με τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος
Το πλεόνασμα αίρει ουσιαστικά το βασικό εμπόδιο που υπήρχε μέχρι σήμερα για αυξήσεις: τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος. Με βάση τη νομοθεσία, αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις επιτρέπονται μόνο όταν το ταμείο δεν εμφανίζει έλλειμμα.
Με τα δεδομένα του 2025, η ρήτρα παύει να λειτουργεί αποτρεπτικά και πλέον η τελική απόφαση μεταφέρεται στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Πότε θα ληφθούν οι τελικές αποφάσεις
Οι αυξήσεις δεν θα αποφασιστούν άμεσα. Θα βασιστούν:
• στα οριστικά οικονομικά στοιχεία του 2025
• σε αναλογιστική μελέτη βιωσιμότητας του ταμείου
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι τελικές αποφάσεις τοποθετούνται εντός του 2026, ώστε να διασφαλιστεί ότι οποιαδήποτε αύξηση δεν θα θέσει σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη ισορροπία του συστήματος.
Πόση θα είναι η αύξηση
Με βάση τις έως τώρα εκτιμήσεις, η αύξηση στις επικουρικές συντάξεις αναμένεται να κινηθεί κοντά στο 3%.
Σήμερα:
• μέση επικουρική σύνταξη: 195 ευρώ μικτά
• μετά την αύξηση: περίπου 201 ευρώ
Σε ετήσια βάση:
• όφελος ανά σύνταξη: περίπου 72 ευρώ
• συνολικό κόστος για το ταμείο: 93,6 εκατ. ευρώ
Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο μισό του προβλεπόμενου πλεονάσματος.
Μεγάλες διαφορές ανά ταμείο
Παράλληλα, παραμένουν έντονες αποκλίσεις στο ύψος των επικουρικών συντάξεων:
• πρώην Αγροτική Τράπεζα: 438 ευρώ καθαρά
• πρώην Εμπορική Τράπεζα: περίπου 417 ευρώ καθαρά
• ΤΣΜΕΔΕ: μόλις 71 ευρώ καθαρά
Οι χαμηλές επικουρικές σε ορισμένα ταμεία συνδέονται με τις διαχρονικά χαμηλές εισφορές.
Μικρή αύξηση, μεγάλη σημασία
Μπορεί τα ποσά να μην θεωρούνται εντυπωσιακά, ωστόσο το πλεόνασμα του ΕΤΕΑΕΠ δημιουργεί για πρώτη φορά μετά από χρόνια έναν σταθερό δημοσιονομικό χώρο για ενίσχυση των επικουρικών συντάξεων.
Σε μια περίοδο που το κόστος ζωής παραμένει υψηλό, ακόμη και μια περιορισμένη αύξηση αποκτά βαρύνουσα σημασία για τους συνταξιούχους, οι οποίοι είδαν τις επικουρικές τους να παραμένουν «παγωμένες» για μεγάλο χρονικό διάστημα.
