Από το γενικό στο συγκεκριμένο περνά το νομοσχέδιο του Υπουργείο Εργασίας για τις συλλογικές συμβάσεις, καθώς οι αλλαγές που κατατέθηκαν στη Βουλή ανοίγουν τον δρόμο για αυξήσεις σε πραγματικούς μισθούς, όχι μόνο στη θεωρία αλλά και στο εκκαθαριστικό. Το νέο πλαίσιο ανοίγει τον δρόμο για αυξήσεις, επαναφορά επιδομάτων και περισσότερες κλαδικές συμβάσεις με καθολική ισχύ, βάζοντας τέλος στο «μωσαϊκό» αμοιβών που επικρατούσε τα τελευταία χρόνια.
Η ουσία είναι μία, περισσότερες συμβάσεις μπορούν πλέον να επεκτείνονται σε όλο τον κλάδο, άρα περισσότεροι εργαζόμενοι θα αμείβονται με τους ίδιους και υψηλότερους όρους.
Η διαφορά αυτή τη φορά είναι ότι οι αυξήσεις δεν αφορούν λίγους, αλλά χιλιάδες εργαζόμενους με συγκεκριμένες ειδικότητες, Κλάδοι που συνολικά απασχολούν σχεδόν 1 εκατομμύριο εργαζόμενους.
Πώς αλλάζει η εικόνα στους μισθούς στην πράξη
Μέχρι σήμερα, δύο εργαζόμενοι με ίδια δουλειά μπορούσαν να έχουν διαφορά 200 και 300 ευρώ, μόνο και μόνο επειδή ο ένας καλυπτόταν από κλαδική σύμβαση και ο άλλος όχι. Με τη μείωση του ορίου επέκτασης από 50% σε 40% και τη δυνατότητα αυτόματης επέκτασης με συμμετοχή της ΓΣΕΕ, αυτή η στρέβλωση αρχίζει να διορθώνεται.
Το αποτέλεσμα:
ίδιος κλάδος – ίδια ειδικότητα – ίδιες ελάχιστες αποδοχές για όλους.
Παραδείγματα μισθών ανά ειδικότητα
Για να γίνει ξεκάθαρο τι σημαίνουν οι αλλαγές, δείτε πώς διαμορφώνονται οι αποδοχές σε βασικούς κλάδους:
Ενδεικτικά:
• στον κλάδο του μετάλλου, οι ελάχιστες αποδοχές κυμαίνονται από περίπου 980 έως και πάνω από 1.280 ευρώ
Κλάδος μετάλλου
• ανειδίκευτος εργάτης: από 880 € → περίπου 980 €
• τεχνίτης μετάλλου: από 950 € → 1.100 € – 1.180 €
• αρχιτεχνίτης / εργοδηγός: έως και 1.280 € και άνω
Στις αποδοχές προστίθενται υποχρεωτικά επιδόματα επίβλεψης και ειδικών συνθηκών.
• στα ναυτιλιακά πρακτορεία και τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις, οι κατώτατοι μισθοί κυμαίνονται από 1.156 έως 2.638 ευρώ
Ναυτιλιακά πρακτορεία – ναυτιλιακές εταιρείες
• υπάλληλος γραφείου: από 900 € → 1.156 €
• χειριστής ναυτιλιακών εγγράφων: 1.300 € – 1.600 €
• έμπειρο διοικητικό στέλεχος: έως 2.638 €
Εδώ οι αυξήσεις είναι άμεσες για όσους αμείβονταν κάτω από το κατώφλι της σύμβασης.
Ιδιωτική ασφάλιση
• υπάλληλος εξυπηρέτησης: από 880 € → 1.050 € – 1.100 €
• σύμβουλος πωλήσεων: 1.200 € – 1.400 €
• διοικητικός υπάλληλος με προϋπηρεσία: έως 1.600 €
Επανέρχονται επιδόματα προϋπηρεσίας και οικογενειακής κατάστασης.
Οικοδομή
• ανειδίκευτος εργάτης: από 880 € → περίπου 1.000 €
• ειδικευμένος τεχνίτης: 1.200 € – 1.400 €
• εργοδηγός: πάνω από 1.500 €
Η σύμβαση προβλέπει και επιδόματα επικινδυνότητας.
Γραφεία ταξιδίων
• υπάλληλος κρατήσεων: από 900 € → 1.050 € – 1.150 €
• ταξιδιωτικός σύμβουλος: 1.200 € – 1.350 €
• υπεύθυνος τμήματος: έως 1.600 €
Λιανεμπόριο – εστίαση (υπό διαπραγμάτευση)
Αν προχωρήσει η υπογραφή και επέκταση σύμβασης:
• πωλητής καταστήματος: από 880 € → 1.000 €+
• σερβιτόρος πλήρους απασχόλησης: +100 έως +200 €
• μάγειρας: 1.300 € – 1.600 €
Πρόκειται για κλάδους με σχεδόν 1 εκατ. εργαζόμενους.
Τα επιδόματα που επιστρέφουν στο πορτοφόλι
Οι αυξήσεις δεν περιορίζονται στον βασικό μισθό. Με την επαναφορά της πλήρους μετενέργειας, δεν μπορούν να κοπούν:
• επίδομα γάμου
• επίδομα προϋπηρεσίας
• επίδομα ειδικών συνθηκών
• επίδομα εξειδίκευσης
• πρόσθετες ημέρες άδειας
Όλα παραμένουν σε ισχύ ακόμη και αν η σύμβαση λήξει, μέχρι να υπογραφεί νέα.
Ποιοι κλάδοι προηγούνται για αυξήσεις
Με βάση τις ισχύουσες κλαδικές συμβάσεις και τα αιτήματα που αναμένεται να εξεταστούν από το Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας, στη λίστα των πρώτων κλάδων που μπορούν να μπουν σε διαδικασία επέκτασης περιλαμβάνονται:
• ιδιωτική ασφάλιση
• τράπεζες
• καπνοβιομηχανία
• οικοδομή
• γραφεία ταξιδίων
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο διευκολύνει την υπογραφή συμβάσεων σε μεγάλους κλάδους όπως:
• λιανικό εμπόριο
• εστίαση
• επισιτισμός
• τρόφιμα
Κλάδοι που συνολικά απασχολούν σχεδόν 1 εκατομμύριο εργαζόμενους.
Τι αλλάζει με τη μετενέργεια των συμβάσεων
Κομβική αλλαγή αποτελεί η επαναφορά της πλήρους μετενέργειας. Πλέον, μετά τη λήξη μιας συλλογικής σύμβασης και την τρίμηνη παράταση, όλοι οι μισθολογικοί και θεσμικοί όροι συνεχίζουν να ισχύουν, μέχρι να υπογραφεί νέα σύμβαση.
Αυτό σημαίνει ότι:
• δεν μπορούν να κοπούν επιδόματα μονομερώς
• οι εργαζόμενοι δεν χάνουν αποδοχές επειδή καθυστερεί η ανανέωση της σύμβασης
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σύμβαση των ηλεκτροτεχνιτών καταστημάτων, που προβλέπει επτά διαφορετικά επιδόματα και πλέον διασφαλίζονται πλήρως ακόμη και μετά τη λήξη της.
Ποιος θα κρίνει ποια σύμβαση επεκτείνεται
Καθοριστικό ρόλο θα έχει το Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας, ενώ σε περίπτωση διαφωνιών ενεργοποιείται ο νέος μηχανισμός στον ΟΜΕΔ.
Το νομοσχέδιο αλλάζει και τη διαδικασία Μεσολάβησης και Διαιτησίας στον ΟΜΕΔ:
• συστήνεται τριμελής Επιτροπή Ελέγχου Παραδεκτού
• καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας για ταχύτερες αποφάσεις
• διατηρείται η δυνατότητα δικαστικής προσβολής
Στόχος είναι να αποφεύγονται οι καθυστερήσεις και να μην «κολλάνε» οι συμβάσεις σε χρονοβόρες διαδικασίες, πιο γρήγορες αποφάσεις και λιγότερα μπλοκαρίσματα.
Το στοίχημα για το Υπουργείο Εργασίας είναι σαφές, η κάλυψη των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις να αυξηθεί από περίπου 25% σήμερα σε 80%, ώστε οι συμβάσεις να ξαναγίνουν ο βασικός μηχανισμός ανόδου των μισθών.
Αν το πλάνο προχωρήσει, ο στόχος για μέσο μισθό άνω των 1.500 ευρώ έως το 2027 παύει να είναι θεωρία και μπαίνει σε πραγματική τροχιά.
