Η πρόσφατη απόφαση–ορόσημο του Άρειος Πάγος για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα ρυθμισμένα δάνεια του νόμος Κατσέλη ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για χιλιάδες δανειολήπτες. Σύμφωνα με τη νέα ερμηνεία, οι τόκοι υπολογίζονται πλέον πάνω στη μηνιαία δόση και όχι στο σύνολο της οφειλής, κάτι που σε βάθος χρόνου περιορίζει σημαντικά το συνολικό κόστος εξυπηρέτησης των δανείων.
«Θετικό πρόσημο για τους δανειολήπτες»
Ο νομικός και διδάκτωρ Νομικής Δημήτρης Σπυράκος, ο άνθρωπος που συνέταξε τον νόμο Κατσέλη, εξηγεί ότι με βάση τα έως τώρα δεδομένακαθώς η τελική διατύπωση της απόφασης δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί πρόκειται για μια εξέλιξη με σαφώς θετικό πρόσημο. Όπως σημειώνει, οι δανειολήπτες απαλλάσσονται από μια επιβάρυνση που σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα υψηλή.
Ο ίδιος φέρνει ενδεικτικό παράδειγμα με υποθετικό ποσό δανείου, εξηγώντας ότι ο τρόπος υπολογισμού των τόκων στη συνολική οφειλή οδηγούσε σε συσσωρευμένες χρεώσεις, ενώ με το νέο καθεστώς το κόστος παραμένει ελεγχόμενο και προβλέψιμο για τον οφειλέτη.
Παραδείγματα Ελάφρυνσης Δόσεων
- Για μια οφειλή 100.000 ευρώ με επιτόκιο 3%, ο ετήσιος τόκος επί του κεφαλαίου ανέρχεται σε 3.000 ευρώ (250 ευρώ τον μήνα).
- Με τον νέο τρόπο υπολογισμού επί της μηνιαίας δόσης (π.χ. δόση 500 ευρώ), η επιβάρυνση περιορίζεται μόλις στα 15 ευρώ τον μήνα.
Δάνειο 120.000 ευρώ (Επιτόκιο: 4,5% | Διάρκεια: 20 έτη
- Παλιά μηνιαία δόση: 767€
- Νέα δόση (μετά την απόφαση): 522,5€
- Μηνιαία μείωση: 244,5€
- Ετήσιο όφελος: 2.934€
Δάνειο 150.000 ευρώ (Επιτόκιο: 5% | Διάρκεια: 25 έτη)
- Παλιά μηνιαία δόση: 887€
- Νέα δόση (μετά την απόφαση): 525€
- Μηνιαία μείωση: 362€
- Ετήσιο όφελος: 4.344€
Διαφάνεια και καλύτερη εικόνα της δόσης
Σύμφωνα με τον κ. Σπυράκο, η απόφαση ενισχύει τη διαφάνεια, καθώς ο δανειολήπτης γνωρίζει πλέον με σαφήνεια πώς διαμορφώνεται το ύψος της μηνιαίας δόσης του. Η ελάφρυνση αυτή, όπως τονίζει, λειτουργεί και ως ασπίδα προστασίας απέναντι σε μελλοντικούς κινδύνους, δίνοντας μεγαλύτερη ασφάλεια στον οικογενειακό προγραμματισμό.
Αναδρομική ισχύς και αντιλογισμός
Ερωτηθείς για το αν η απόφαση θα έχει αναδρομική ισχύ, ο συντάκτης του νόμου Κατσέλη εκτιμά ότι αυτό είναι το πιθανότερο σενάριο. Όπως εξηγεί, δεν μπορεί μια τέτοια ερμηνεία να «σπάσει» σε πριν και μετά από μια τροπολογία. Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι η εκτίμηση αυτή βασίζεται στα έως τώρα δεδομένα.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι δανειολήπτης έχει καταβάλει μεγαλύτερα ποσά από εκείνα που προκύπτουν με τον νέο τρόπο υπολογισμού, τότε όπως αναφέρει θα υπάρξει αντιλογισμός, ώστε να αποκατασταθεί η διαφορά.
Το κόστος για τράπεζες και «Ηρακλή»
Απαντώντας στις ενστάσεις που έχουν διατυπωθεί για το κόστος που ενδέχεται να προκύψει για το τραπεζικό σύστημα, τους servicers και το πρόγραμμα εγγυήσεων «Ηρακλής», ο κ. Σπυράκος σημειώνει ότι ακόμη και αν η επιβάρυνση φτάσει –με πρόχειρους υπολογισμούς– το 1 δισ. ευρώ, δεν πρόκειται για ποσό απαγορευτικό για τα δημοσιονομικά της χώρας.
Δεν δημιουργεί δεδικασμένο για άλλα δάνεια
Ιδιαίτερα ξεκάθαρος εμφανίζεται στο ερώτημα αν η απόφαση μπορεί να επεκταθεί και σε άλλες κατηγορίες ρυθμισμένων δανείων. Όπως τονίζει, αφορά αποκλειστικά τα δάνεια που έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη και οποιαδήποτε συζήτηση για εφαρμογή της σε άλλα πλαίσια δεν έχει, επί του παρόντος, νομική βάση.
«Δεύτερη ευκαιρία με δικαιότερους όρους»
Κλείνοντας, ο κ. Σπυράκος υπογραμμίζει ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για έναν νόμο που θεσπίστηκε σε συνθήκες βαθιάς οικονομικής κρίσης. Όπως σημειώνει, η νέα ερμηνεία δίνει στους δανειολήπτες μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία να εξοφλήσουν τις οφειλές τους με πιο δίκαιους και βιώσιμους όρους.
