Μπροστά σε ένα νέο κεφάλαιο στην ενεργειακή της στρατηγική βρίσκεται η χώρα, καθώς τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026 πέφτουν οι υπογραφές για την έναρξη ερευνών υδρογονανθράκων σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές. Το Ελληνικό Δημόσιο και η κοινοπραξία Chevron – Helleniq Energy προχωρούν στη συμβασιοποίηση των blocks «Νότια Πελοπόννησος», «Α2», «Νότια της Κρήτης I» και «Νότια της Κρήτης II», ανοίγοντας τον δρόμο για σεισμικές έρευνες και, σε επόμενο στάδιο, για ερευνητικές γεωτρήσεις.
Οι περιοχές που περνούν στη φάση των ερευνών
Οι τέσσερις θαλάσσιες παραχωρήσεις καλύπτουν τμήματα με αυξημένο γεωλογικό ενδιαφέρον, κυρίως νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης. Με την υπογραφή των συμβάσεων, οι εταιρείες αποκτούν το δικαίωμα να ξεκινήσουν σεισμικές έρευνες προς το τέλος του έτους, ώστε να χαρτογραφήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα πιθανά κοιτάσματα.
Η διαδικασία αυτή αποτελεί το πρώτο, αλλά κρίσιμο, βήμα. Τα δεδομένα που θα προκύψουν θα καθορίσουν αν και πότε θα ακολουθήσουν γεωτρήσεις σε μεγάλα θαλάσσια βάθη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το επενδυτικό ρίσκο και το κόστος.
Η πρώτη βαθιά γεώτρηση μετά από 40 χρόνια
Παράλληλα με τις νέες παραχωρήσεις, το ενδιαφέρον στρέφεται και στο οικόπεδο 2 στο Ιόνιο, όπου η κοινοπραξία ExxonMobil – Energean – Helleniq Energy σχεδιάζει ερευνητική γεώτρηση. Πρόκειται για την πρώτη γεώτρηση στη χώρα μετά από τέσσερις δεκαετίες και την πρώτη σε μεγάλα θαλάσσια βάθη.
Το εγχείρημα αυτό θεωρείται ορόσημο για την ελληνική αγορά υδρογονανθράκων, καθώς θα αποτελέσει πρακτική δοκιμή των δυνατοτήτων της χώρας σε σύνθετες υπεράκτιες συνθήκες.
Στο επίκεντρο ο κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου
Οι έρευνες δεν εξελίσσονται σε κενό αέρος. Η κυβέρνηση εντάσσει το εγχείρημα στο ευρύτερο σχέδιο για τον κάθετο διάδρομο φυσικού αερίου, ο οποίος συνδέει την Ελλάδα με τα Βαλκάνια και τη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Σε συνδυασμό με τις υποδομές ΥΦΑ και τους διασυνδετήριους αγωγούς προς τον Βορρά, ο διάδρομος αυτός φιλοδοξεί να καλύψει μέρος του κενού που θα αφήσει η πλήρης απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ έως το τέλος του 2027. Εφόσον προκύψουν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα στην ελληνική επικράτεια, το σύστημα αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει και ως δίαυλος εξαγωγών για τις ποσότητες που υπερβαίνουν τις εγχώριες ανάγκες.
Οι διαβουλεύσεις της 24ης Φεβρουαρίου και το κόστος μεταφοράς
Καθοριστικό ρόλο αναμένεται να παίξουν οι διαβουλεύσεις που έχουν προγραμματιστεί για τις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, με τη συμμετοχή χωρών της περιοχής και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στόχος είναι να αρθούν τα εμπόδια που δεν επιτρέπουν σήμερα τη μεταφορά σημαντικών ποσοτήτων φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας προς τις βορειότερες αγορές, με τελικό προορισμό ακόμη και την Ουκρανία.
Η μείωση του κόστους μεταφοράς μέσω του ελληνικού συστήματος θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για να καταστεί ο κάθετος διάδρομος πραγματικά ανταγωνιστικός και λειτουργικός.
Το στοίχημα για την Ελλάδα
Οι υπογραφές της Δευτέρας δεν σημαίνουν άμεση παραγωγή φυσικού αερίου. Σημαίνουν όμως ότι η χώρα περνά από τη θεωρία στην πράξη, επαναφέροντας τις έρευνες υδρογονανθράκων στο επίκεντρο της οικονομικής και γεωπολιτικής ατζέντας.
Αν τα γεωλογικά δεδομένα επιβεβαιώσουν τις προσδοκίες και οι τιμές της αγοράς στηρίξουν την επένδυση, η Ελλάδα θα μπορούσε να ενισχύσει τον ρόλο της ως ενεργειακός κόμβος στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Μέχρι τότε, το στοίχημα παραμένει ανοιχτό και οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν αν οι σημερινές υπογραφές θα μετατραπούν σε απτό αποτέλεσμα για την οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.
