Μια εξαιρετικά σημαντική, αλλά και πολύπλοκη εικόνα για την ευρωπαϊκή αγορά εργασίας συνθέτουν τα νεότερα δεδομένα που έδωσε στη δημοσιότητα η ευρωπαϊκή στατιστική αρχή (Eurostat) για το έτος 2025. Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της πανηγυρίζει για ένα εντυπωσιακό ρεκόρ δεκαπενταετίας, με τον δείκτη της απασχόλησης να σπάει το «φράγμα» του 76%, τα ποιοτικά στοιχεία αναδεικνύουν βαθιές διαρθρωτικές ανισότητες. Μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων, όπου ο ευρωπαϊκός Νότος –και δυστυχώς η χώρα μας– εξακολουθεί να αναζητά το βηματισμό του.
Η «Μεγάλη Εικόνα». Ρεκόρ Εργαζομένων στην Ευρώπη
Σύμφωνα με την ενδελεχή ανάλυση των στοιχείων της Eurostat, το 2025 το 76,1% του πληθυσμού της ΕΕ ηλικίας 20 έως 64 ετών βρισκόταν στην αγορά εργασίας. Μιλάμε για 197,7 εκατομμύρια απασχολούμενους πολίτες, τον υψηλότερο αριθμό που έχει καταγραφεί από το 2009, έτος έναρξης της συγκεκριμένης χρονοσειράς. Η δυναμική αυτή αποτυπώνεται σε μια σταθερά ανοδική τάση, σημειώνοντας αύξηση 0,3 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με το 2024 και 0,8 μονάδων συγκριτικά με το 2023.
Οι «Πρωταθλητές» και το Βαλκανικό Μεσογειακό Τρίγωνο
Στην κορυφή της απασχόλησης συναντάμε κράτη-μέλη με εξαιρετικά ευέλικτες και ανθεκτικές αγορές εργασίας. Η Μάλτα (83,6%), η Ολλανδία (83,4%) και η Τσεχία (82,9%) οδηγούν την κούρσα, έχοντας επιτύχει συνθήκες σχεδόν πλήρους απασχόλησης.
Στον αντίποδα, το αρνητικό τρίγωνο του Νότου και των Βαλκανίων δεν λέει να σπάσει. Η Ιταλία καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό με 67,6%, ακολουθούμενη από τη Ρουμανία (69,0%) και την Ελλάδα, η οποία με ποσοστό 71,0% καταλαμβάνει την τρίτη θέση από το τέλος. Παρά τα όποια βήματα ανάκαμψης έχει κάνει η ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια, η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (76,1%) παραμένει αισθητή, καταδεικνύοντας τις συστημικές παθογένειες της εγχώριας αγοράς εργασίας.
Προβληματισμός για την Ελλάδα
Το ίσως πιο ανησυχητικό εύρημα της έκθεσης αφορά το έμφυλο χάσμα στην απασχόληση. Εν έτει 2025, η αγορά εργασίας παραμένει ανδροκρατούμενη στο συντριπτικό της τμήμα, με εξαίρεση τη Λιθουανία, όπου οι γυναίκες υπερτερούν.
Σε επίπεδο ΕΕ, το ποσοστό απασχόλησης των ανδρών έφτασε το 80,9%, ενώ των γυναικών περιορίστηκε στο 71,3%, δημιουργώντας ένα χάσμα 9,6 ποσοστιαίων μονάδων. Ανάμεσα στις χώρες, η Εσθονία, η Λιθουανία και η Σουηδία αποτελούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ισότητας, με τις γυναίκες να συμμετέχουν μαζικά στο εργατικό δυναμικό (γύρω στο 80% – 81%).
Η ελληνική πραγματικότητα, ωστόσο, είναι διαφορετική. Το ποσοστό των απασχολούμενων γυναικών στην Ελλάδα βρέθηκε το 2025 μόλις στο 62,3% (το τρίτο χειρότερο ποσοστό στην ΕΕ, πάνω μόνο από την Ιταλία και τη Ρουμανία). Ακόμη πιο αποκαρδιωτικό είναι το χάσμα (gender gap) μεταξύ ανδρών και γυναικών στην ελληνική αγορά, το οποίο αγγίζει το δυσθεώρητο 17,4%. Μόνο η Ιταλία (19,1%) και η Ρουμανία (18,7%) έχουν χειρότερες επιδόσεις από τη χώρα μας.
Πολιτικές Προκλήσεις
Τα ευρήματα της Eurostat στέλνουν ένα ηχηρό μήνυμα στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Η συνολική ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα στην απασχόληση είναι αναμφίβολα ένα επίτευγμα σε περιόδους παγκόσμιων αβεβαιοτήτων. Για την Ελλάδα όμως, τα μηνύματα είναι σαφή: Η ενίσχυση του συνολικού ποσοστού απασχόλησης περνάει απαρέγκλιτα μέσα από την ενσωμάτωση των γυναικών στην αγορά εργασίας.
Οι πολιτικές ενθάρρυνσης της γυναικείας απασχόλησης, η παροχή επαρκών δομών φροντίδας (βρεφονηπιακοί σταθμοί, ολοήμερα σχολεία), η εναρμόνιση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής και η εξάλειψη των μισθολογικών διακρίσεων δεν αποτελούν απλώς κοινωνικές επιταγές. Αποτελούν πλέον το μεγαλύτερο εθνικό, οικονομικό και αναπτυξιακό στοίχημα, προκειμένου η Ελλάδα να πάψει να αποτελεί τον μόνιμο ουραγό των ευρωπαϊκών στατιστικών.
