Αν τον Φεβρουάριο έλεγε κανείς στους αναλυτές της ενέργειας ότι τρεις μήνες μετά το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ – της σημαντικότερης πετρελαϊκής αρτηρίας του πλανήτη – το πετρέλαιο θα διαπραγματευόταν λίγο πάνω από τα 100 δολάρια, οι περισσότεροι θα τον θεωρούσαν εκτός πραγματικότητας. Η απλή λογική έλεγε ότι η βίαιη αφαίρεση τόσης προσφοράς θα εκτίνασσε τις τιμές στα 150 δολάρια το βαρέλι.
Οι τιμές προφανώς ανέβηκαν, αλλά παραμένουν κάτω από τα ιστορικά υψηλά του 2008 ή της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022. Η αγορά φαίνεται να απορροφά το σοκ, όμως αυτή η εικόνα είναι παραπλανητική. Το σύστημα δεν είναι ανθεκτικό, είναι απλώς αργό. Λειτουργεί με δανεικό χρόνο, χάρη σε τρία συγκεκριμένα «αμορτισέρ» που πλέον εξαντλούνται.
Τα 3 «Αμορτισέρ» που Καθυστερούν την Έκρηξη των Τιμών
1. Τα λειτουργικά αποθέματα
Ο κόσμος μπήκε σε αυτή την κρίση με περισσότερα αποθέματα από ό,τι υπολογιζόταν. Αυτά τα βαρέλια αμβλύνουν το σοκ, αλλά τελειώνουν. Τα αποθέματα των χωρών του ΟΟΣΑ είναι ήδη κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.
-
Η παγίδα: Οι μειώσεις γίνονται ομαλά και αθόρυβα επειδή τα στοιχεία ανακοινώνονται μία φορά την εβδομάδα.
-
Ο κίνδυνος: Δεν μιλάμε για στρατηγικά αποθέματα ασφαλείας, αλλά για λειτουργικά αποθέματα – τον ελάχιστο όγκο που χρειάζονται τα διυλιστήρια για να δουλέψουν. Μόλις πέσουμε κάτω από αυτό το όριο, το σύστημα χάνει κάθε ευελιξία, η ανάμειξη αργού γίνεται δύσκολη και κάθε μικρή διαταραχή θα προκαλεί πανικό.
2. Η ψευδαίσθηση της εφεδρικής παραγωγής του OPEC
Πολλοί καθησυχάζουν σκεπτόμενοι ότι η Σαουδική Αραβία και άλλοι μεγάλοι παραγωγοί έχουν τη δυνατότητα να ανοίξουν τις κάνουλες. Στην πράξη, αυτό δεν αποτελεί πραγματικό δίχτυ ασφαλείας για δύο λόγους:
-
Ποιοτικές διαφορές: Κάθε διυλιστήριο είναι ρυθμισμένο για συγκεκριμένο τύπο αργού· τα βαρέλια του Κόλπου δεν αντικαθίστανται εύκολα από άλλα.
-
Χρονική υστέρηση & ρίσκο: Η αύξηση της παραγωγής απαιτεί χρόνο και συντονισμό. Επιπλέον, αν ο OPEC χρησιμοποιήσει όλη την εφεδρική του ισχύ τώρα, η αγορά θα μείνει εντελώς γυμνή και εκτεθειμένη σε οποιοδήποτε επόμενο σοκ.
3. Η αναγκαστική (και προσωρινή) κάμψη της ζήτησης
Η ζήτηση βοήθησε στη συγκράτηση των τιμών, αλλά με αρνητικό τρόπο. Οι υψηλές τιμές ανάγκασαν τους καταναλωτές να οδηγούν λιγότερο, τις αεροπορικές να μειώσουν δρομολόγια και τις βιομηχανίες να κόψουν δαπάνες, την ώρα που η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη είναι άνιση.
Προειδοποίηση: Αυτή η μείωση της ζήτησης δεν είναι διαρθρωτική (μόνιμη), αλλά μια προσωρινή άμυνα. Αν η οικονομία αναθερμανθεί ή αν οι καταναλωτές απλώς συνηθίσουν τις νέες τιμές, η ζήτηση θα εκτιναχθεί ξανά, πιέζοντας ακόμη περισσότερο τα ήδη μειωμένα αποθέματα.
Τα Δύο Σενάρια για την Επόμενη Μέρα
Η τρέχουσα ισορροπία διατηρείται με την άντληση πόρων που δεν αναπληρώνονται. Όσο αυτοί οι πόροι στερεύουν, το σύστημα γίνεται όλο και πιο εύθραυστο. Από εδώ και πέρα, υπάρχουν μόνο δύο δρόμοι:
| Σενάριο Α: Εκτόνωση | Σενάριο Β: Παράταση της Κρίσης |
| Το Στενό του Ορμούζ ανοίγει ξανά και οι ροές αποκαθίστανται. | Η διακοπή στο Στενό συνεχίζεται πέραν του τριμήνου. |
| Το σύστημα αρχίζει να αναπληρώνει αργά τα χαμένα αποθέματα. | Τα λειτουργικά αποθέματα και η εφεδρική ισχύς του OPEC εξαντλούνται πλήρως. |
| Οι τιμές σταθεροποιούνται ή υποχωρούν ελαφρώς (αν και η επιστροφή στα προ κρίσης επίπεδα αποκλείεται). | Το περιθώριο λάθους εξαφανίζεται και η αγορά τιμολογεί επιθετικά την εναπομείνασα προσφορά. |
| Αποτέλεσμα: Σταδιακή ομαλοποίηση. | Αποτέλεσμα: Άμεση τροχιά προς τα $150 το βαρέλι. |
Το γεγονός ότι το πετρέλαιο δεν έχει φτάσει ακόμα τα 150 δολάρια δείχνει ότι η αγορά είχε μεγαλύτερη βραχυπρόθεσμη ευελιξία από ό,τι νομίζαμε. Όμως, η ευελιξία δεν σημαίνει μονιμότητα. Η τρέχουσα σταθερότητα είναι απλώς η ηρεμία πριν από την καταιγίδα.
ΠΗΓΗ: Forbes
